Theo đó, NLĐ đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định mà chưa đủ 20 năm đóng BHXH hoặc theo quy định tại khoản 3 Điều 54 của luật này mà chưa đủ 15 năm đóng BHXH và không tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện; ra nước ngoài để định cư; người đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế; trường hợp NLĐ quy định tại điểm đ và điểm e khoản 1 Điều 2 của luật này khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không đủ điều kiện để hưởng lương hưu sẽ được thanh toán BHXH một lần.
Đối tượng được hưởng BHXH một lần. Nguồn: BHXH Việt Nam
Theo hướng dẫn của bà Nguyễn Thị Thu, Phó Giám đốc BHXH TP.HCM, các trường hợp đủ tuổi (nam 60 tuổi, nữ 55 tuổi) hưởng lương hưu, đủ 20 năm đóng BHXH dĩ nhiên hưởng chế độ lương hưu, không được hưởng BHXH một lần. Trường hợp chưa đủ tuổi nghỉ hưu mà đủ năm đóng BHXH thì tiếp tục làm việc đến khi đủ tuổi nghỉ hưu.
Ngoài ra, NLĐ muốn về hưu sớm thì có thể giám định sức khỏe bị suy giảm khả năng lao động 61% trở lên thì vẫn được hưởng lương hưu, tuy nhiên nghỉ hưu sớm mỗi năm sẽ bị trừ 2% lương. Như vậy, NLĐ nghỉ hưu sớm năm tuổi thì tỉ lệ lương hưu tương ứng với số năm đóng BHXH sẽ bị trừ tiếp 10%.
Cần lưu ý, từ 1-1-2016, nam đủ 51 tuổi, nữ đủ 46 tuổi và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động. Sau đó mỗi năm tăng thêm một tuổi cho đến năm 2020 trở đi, nam đủ 55 tuổi và nữ đủ 50 tuổi thì mới đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên.
Ngược lại, NLĐ đã đủ tuổi hưu nhưng thời gian đóng chưa đủ 15 năm thì có thể (nếu có nguyện vọng) tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện đến khi đủ thời gian tham gia BHXH hoặc hưởng chế độ BHXH một lần.
