16/08/2013 06:09 GMT+7

Phải buộc doanh nghiệp FDI đặt cọc

CẦM VĂN KÌNH
CẦM VĂN KÌNH

TT - Xung quanh câu chuyện chủ doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) bỏ trốn, GS Nguyễn Mại, chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, cho rằng nên lập lại quy định yêu cầu một số loại doanh nghiệp phải đặt cọc khi có dự án đầu tư ở VN.

Ngậm ngùi nhìn doanh nghiệp ngoại xù nợDoanh nghiệp nước ngoài bỏ trốn, nợ nần để lạiTrên 518 chủ doanh nghiệp FDI bỏ về nước

udddMwND.jpgPhóng to
Kho bãi của Công ty TNHH Ado Vina (tại P.Bình Chuẩn, thị xã Thuận An, Bình Dương) đã bỏ trốn, được cơ quan chức năng (cũ là ngân hàng) thuê bảo vệ canh giữ - Ảnh: B.SƠN

Ông Mại nói:

- Đó không phải là đặt cọc bình thường, mà có thể yêu cầu chủ đầu tư mở một tài khoản, đưa vào đó một số tiền trên tỉ lệ vốn đăng ký nhất định theo yêu cầu của VN. Sau đó, nếu dự án giải ngân đến mức độ nhất định thì chủ đầu tư được bàn giao lại tài khoản. Tôi cho rằng có thể tính toán áp dụng biện pháp này. Đây là biện pháp quốc tế vẫn làm khi chưa tín nhiệm một doanh nghiệp nào đó.

* Nhiều chuyên gia lo ngại rằng việc đưa ra quy định phải đặt cọc, ký quỹ đối với doanh nghiệp FDI có thể ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, thưa ông?

- Dự án của các tập đoàn lớn, có uy tín thì không ai làm bậy. Nhưng những dự án đăng ký làm ở VN mà phía VN cảm thấy chưa có đủ tin tưởng thì biện pháp rất bình thường là yêu cầu ký quỹ, đặt cọc. Tôi khẳng định đây là biện pháp rất bình thường, nhiều nước đã làm rồi chứ không phải chưa có tiền lệ. Ngay VN thời mới mở cửa, Ủy ban hợp tác đầu tư đã có cơ chế về ký quỹ, đặt cọc.

Theo tôi, việc xử lý đơn giản, yêu cầu mở tài khoản, đưa tiền vào, Nhà nước VN giữ hộ, không thực hiện đúng doanh nghiệp sẽ mất một số tiền. Doanh nghiệp chân chính sẽ sẵn sàng đóng ký quỹ. Còn doanh nghiệp không có ý định đàng hoàng sẽ phải cân nhắc, rút lui. Doanh nghiệp nào năng lực không đủ, không có tiền đặt cọc thì phải trả lại dự án.

* Tình trạng doanh nghiệp FDI bỏ trốn có đặt vấn đề về trách nhiệm thẩm định dự án, năng lực chủ đầu tư không, thưa ông?

- Trước đây, công tác thẩm định các dự án do cơ quan trung ương thực hiện, việc đánh giá năng lực các chủ đầu tư được làm kỹ, cẩn thận. Tuy nhiên, sau này phân cấp cho các địa phương đã dẫn đến tình trạng chạy đua thu hút vốn FDI. Một số địa phương chỉ quan tâm thu hút được nhiều dự án, nhiều nhà đầu tư chứ không quan tâm nhiều đến năng lực, miễn anh công bố dự án đầu tư 2-3 tỉ USD chẳng hạn... Chính hiện tượng này đã tạo điều kiện cho các doanh nghiệp không đủ năng lực cũng được cấp phép, sau đó nếu thấy khó khăn thì họ bỏ trốn. Điều đáng nói là lẽ ra cơ quan chức năng phải phát hiện và xử lý sớm các trường hợp chủ doanh nghiệp FDI bỏ trốn, thay vì để đến khi con số lên tới hơn 500 doanh nghiệp vắng chủ rồi mới ngồi bàn cách xử lý.

* Với các trường hợp chủ đầu tư ôm tiền của khách hàng rồi bỏ trốn, liệu có biện pháp nào giải quyết để đảm bảo quyền lợi người dân?

- Thị trường bất động sản bắt đầu bị khủng hoảng từ năm 2008, đến nay đã năm năm mới bàn chuyện giải quyết hậu quả các vụ việc như vậy là quá chậm. Bởi thực tế thời gian qua không chỉ nhà đầu tư nước ngoài mà cả những nhà đầu tư trong nước cũng ôm tiền của dân rồi bỏ trốn. Tuy nhiên trong khó khăn đã lộ ra nhiều sáng kiến, như người dân đóng tiền cho chủ đầu tư qua tài khoản. Tài khoản đó hai bên phải cùng ký để giải ngân theo tiến độ của chủ đầu tư, tránh tiền đó đem đi làm việc khác. Tôi cho rằng Bộ Xây dựng cần nghiên cứu thể chế hóa những sáng kiến đó.

Những vấn đề chủ đầu tư bỏ trốn, theo tôi, nhiều trường hợp có thể xử lý được. Trước hết có thể thông báo cho chủ đầu tư, như sau sáu tháng không có mặt thì sẽ xử lý tài sản. Sau đó có thể thành lập hội đồng xử lý, gồm đại diện của cả cơ quan chức năng, người lao động, tiến hành kiểm kê tài sản còn lại, phát mại. Sau đó sẽ lên danh sách trả những khoản nợ...

Ông Phan Hữu Thắng (nguyên cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ KH-ĐT): Cần tăng phối hợp, hậu kiểm

Hiện tượng chủ doanh nghiệp FDI bỏ trốn, theo tôi, là đáng quan tâm. Nhưng việc đưa quy định yêu cầu doanh nghiệp FDI ký quỹ, đặt cọc khi đầu tư vào VN phải cân nhắc rất kỹ do không thật phù hợp với quy định hiện hành và thông lệ quốc tế. Theo tôi, kinh tế khó khăn, nhiều dự án thua lỗ, bỏ trốn chứ không hẳn do thẩm định. Vì vậy, biện pháp trước mắt là các cơ quan chức năng cần tăng cường phối hợp, hậu kiểm.

Hiện nay, mỗi cơ quan giữ một mảng, sở kế hoạch - đầu tư không thể biết doanh nghiệp FDI sử dụng lao động thế nào, nộp thuế ra sao, có xuất nhập khẩu hàng hóa không... Cần có quy chế phối hợp. UBND các tỉnh cần có giao ban hằng tháng về doanh nghiệp FDI, ở đó cơ quan thuế, sở lao động - thương binh và xã hội, sở công thương, sở xây dựng... cùng phải cung cấp thông tin xem tình hình doanh nghiệp, nhận diện những doanh nghiệp nợ thuế, nợ lương, không có hoạt động, chậm tiến độ... Có sự liên thông, tăng cường cung cấp thông tin sẽ hạn chế và ngăn chặn kịp thời hiện tượng chủ doanh nghiệp bỏ trốn, đem theo tiền của dân, để lại nợ lương, nợ bảo hiểm...

CẦM VĂN KÌNH
Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên