Làm gì để hạn chế rủi ro cho người nuôi tôm hùm?

09/11/2017 10:33 GMT+7

TTO - Làm gì để hạn chế rủi ro cho người nuôi tôm hùm? Dưới đây là bài phân tích của TS VÕ ĐÌNH TRÍ (ĐH Kinh tế TP.HCM & IPAG Business School Paris)

Làm gì để hạn chế rủi ro cho người nuôi tôm hùm? - Ảnh 1.

Tôm hùm Khánh Hòa được người nuôi mang vào TP.HCM bán giá rẻ để vớt vát lại sau cơn bão số 12 - Ảnh: NGUYỄN TRÍ

Nhằm góp thêm góc nhìn, chuyên mục Bạn đọc làm báo xin giới thiệu.

"Cơn bão số 12 gây thiệt hại rất lớn với các hộ nuôi tôm hùm lồng ở các tỉnh Khánh Hòa, Phú Yên khi nhiều người "trắng tay" sau bão, cho thấy dường như người dân không hề có giải pháp tài chính nào để phòng ngừa rủi ro.

Thuần theo nguyên tắc rủi ro cao, lợi nhuận cao thì việc đầu tư vào nuôi tôm hùm lồng ở nước ta phải cần nhiều cân nhắc, vì quá nhiều khả năng là một hình thức cá cược chứ không phải kinh doanh có rủi ro."

TS VÕ ĐÌNH TRÍ

Theo Tổng cục Thủy sản, nghề nuôi tôm hùm lồng năm 2016 đem lại nguồn thu hơn 3.500 tỉ đồng, tập trung 90% sản lượng ở hai tỉnh Khánh Hòa và Phú Yên. Đây cũng là hoạt động kinh tế chính của rất nhiều hộ gia đình, vì nghề nuôi tôm hùm lồng kéo theo nhiều nghề phụ trợ khác như nguồn cung cấp thức ăn cho tôm, nguồn tôm giống, thiết bị ngư cụ, lồng bè...

Lợi nhuận khó bù được rủi ro

Hiện nay, theo tính toán của người trong nghề, nếu nuôi trung bình 15 lồng tôm hùm xanh, với mức đầu tư trung bình 45 triệu đồng/lồng trong vòng 9 tháng, và mọi chuyện thuận lợi thì tỉ suất sinh lợi trung bình của khoản đầu tư là từ 30-35%/năm. Nhưng nếu trong vòng 3 năm (nuôi được 4 vụ), chỉ cần thua lỗ nặng 1 vụ thì toàn bộ lợi nhuận của 3 vụ kia sẽ tan biến.

Hiện nay, việc nuôi tôm hùm lồng lại có quá nhiều rủi ro, khó có thể đảm bảo trong 3 năm liên tiếp vụ nào cũng thắng. 

Thứ nhất, do các địa phương không quản lý được quy hoạch, số lượng lồng trên 1ha mặt nước vượt xa quy định là 60 lồng/ha, rồi số lượng tôm trong một lồng cũng dày đặc hơn. Vì mật độ nuôi quá dày dẫn đến môi trường nước càng bị ô nhiễm, dễ xảy ra dịch bệnh. Tháng 5-2017 đã có khoảng 400 tấn tôm hùm ở Phú Yên bị chết do nhiễm bệnh, ước thiệt hại lên đến 700 tỉ đồng.

Thứ hai, mức độ biến động giá thu mua. Hiện nay đầu ra của tôm hùm phụ thuộc quá nhiều vào thị trường Trung Quốc, vì thế rủi ro bị thao túng giá là rất cao, mức độ biến động giá có khi lên đến +/- 30%, một tỉ lệ quá cao trong kinh tế.

Thứ ba, hiểm họa tiềm ẩn từ bão lũ của vùng nuôi tập trung là rất cao. Ngoài việc hứng chịu nhiều cơn bão trong năm, việc suy giảm nghiêm trọng rừng đầu nguồn khiến cho lũ xảy ra nhiều hơn và cường độ mạnh hơn ở khu vực miền Trung. Lượng nước nguồn thoát ra biển nhanh, làm thay đổi nhanh môi trường nước ở các đầm vịnh, có thể khiến cho tôm không thích ứng kịp.

Ngoài ba rủi ro quan trọng kể trên, đương nhiên người nuôi tôm hùm còn phải đương đầu với nhiều rủi ro khác như chất lượng con giống, dịch bệnh trong quá trình nuôi, biến động giá của các chi phí đầu vào.

Làm gì để hạn chế rủi ro cho người nuôi tôm hùm? - Ảnh 3.

TS Võ Đình Trí - Ảnh: NVCC

Cần công cụ bảo hiểm phù hợp

Riêng về rủi ro thảm họa do thiên nhiên, bảo hiểm nông nghiệp hay mùa vụ là rất phổ biến ở nhiều nước. Ở Việt Nam, một số loại hình bảo hiểm nông nghiệp đã được triển khai, trong đó có bảo hiểm cho tôm, nhưng dường như không đạt được kết quả như kỳ vọng.

Vai trò của bảo hiểm nông nghiệp trong việc chia sẻ rủi ro, đảm bảo an toàn về tài chính cho người nông dân ngày càng được ghi nhận trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu. 

Nhiều tổ chức quốc tế như World Bank, Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) đã và đang hỗ trợ nhiều cho chương trình tài chính - bảo hiểm cho rủi ro thảm họa (Disaster Risk Financing and Insurance Program - DRFI Program). Chương trình này là một trong các chương trình ưu tiên của Hội nghị bộ trưởng tài chính APEC 2017.

Nhưng nỗ lực không chỉ đến từ các doanh nghiệp bảo hiểm, chính phủ và các định chế tài chính quốc tế. Bản thân người làm nông nghiệp nói chung và nuôi tôm nói riêng cần thấy được bảo hiểm là một công cụ tài chính phòng tránh rủi ro hữu hiệu. 

Muốn vậy, cần chuẩn hóa quá trình nuôi trồng. Hộ gia đình nuôi tôm phải có đăng ký kinh doanh để hạch toán chi phí bảo hiểm vào chi phí kinh doanh, khấu trừ các khoản thuế giá trị gia tăng đầu vào, hạch toán đủ các chi phí sản xuất.

Quan trọng hơn, việc quản lý rõ ràng các khoản chi phí đầu vào sẽ giúp các công ty bảo hiểm thuận lợi hơn trong việc đánh giá rủi ro, chấp nhận bảo hiểm và bồi thường khi có sự cố xảy ra.

TS VÕ ĐÌNH TRÍ (ĐH Kinh tế TP.HCM & IPAG Business School Paris)

Tin mới nhất

10:00 AM

Bí thư Nguyễn Thiện Nhân thăm các hộ dân Thủ Thiêm

TTO - Sáng 16-7, bí thư Nguyễn Thiện Nhân tới thăm các hộ dân Thủ Thiêm vừa đồng ý chuyển từ khu tạm cư lên các căn hộ chung cư.

09:45 AM

Ngộ nghĩnh cá thằn lằn, mực 'bánh bao' dưới đáy biển

TTO - Dưới đáy biển thuộc đông nam nước Mỹ, các nhà khoa học tìm thấy những loài động vật kỳ lạ như cá thằn lằn sở hữu cơ quan sinh dục của cả hai giới hay loài cá có cú đớp nhanh như điện.

09:32 AM

Nghỉ việc không báo trước…5 năm, cô giáo bị 'phạt' 60 triệu

TTO - Sau 1 năm dạy tại Trường THCS Chu Văn An, cô Bùi Thị Hà My xin nghỉ thì bị từ chối vì vi phạm thời hạn báo trước là... 5 năm. Nếu vẫn nghỉ, cô phải nộp 60 triệu đồng hoặc bị giữ bằng gốc.

09:30 AM

BIDV được vinh danh Ngân hàng SME tốt nhất Việt Nam 2018

Ngày 12-07-2018, tại Singapore, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã được vinh danh với 2 giải thưởng.

09:16 AM

Xem lại những khoảnh khắc ấn tượng tại World Cup 2018

TTO - World Cup 2018 kết thúc với chức vô địch thuộc về tuyển Pháp, FIFATV đã điểm lại các bàn thắng và pha bóng đáng nhớ. Đây cũng là video clip được chia sẻ nhiều trên mạng xã hội ngày 16-7. Mời bạn xem lại.

09:16 AM

Tên trộm nhí gửi thư xin lỗi sau hơn 40 năm

TTO - Một tên trộm "có tâm" gửi lời xin lỗi đến siêu thị vì đã ăn cắp hai thanh chocolate 43 năm trước, khi còn là một cậu bé.

09:06 AM

Luận thành bại World Cup: Từ thánh Deschamps đến chàng hề Neymar

TTO - Didier Deschamps trở thành võ lâm bá chủ trong cuộc luận kiếm ở nước Nga 2018, và sau đó lần lượt đến thấp nhất là Neymar.

08:36 AM

Ông Trump chúc mừng Pháp vô địch World Cup 2018

TTO - Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng một số lãnh đạo nước ngoài khác đã gửi lời chúc tới Pháp sau chiến thắng của những chú gà trống Gô-loa. Họ cũng không quên cám ơn Tổng thống Nga Vladimir Putin.

08:33 AM

Mưa bàn thắng chung kết World Cup do thủ môn 'lười biếng' của Croatia

TTO - Các cổ động viên cho rằng tổng số bàn ghi tại chung kết World Cup năm nay lên mức kỷ lục là do những pha bắt bóng 'lười biếng' của thủ thành Subasic của Croatia, trong khi một số người cho rằng có sự cố với anh.

08:17 AM

Dân mạng Việt trao thêm danh hiệu cho danh thủ World Cup

TTO - Chiến thắng ngày 15-7 đã thuộc về Pháp xứng đáng, nhưng người ta không quên ca ngợi sự quả cảm và hết mình của đội tuyển Croatia.

08:12 AM

Tinh thần Croatia: Nụ cười, bài hát và bia Karlovacko

TTO - Lọt thỏm trong khu Schanze ở Hamburg, thành phố lớn thứ hai của Đức, có một quán bar của người Croatia, tên Hajduk Split.

08:00 AM

Jungheinrich phát triển công nghệ và mở rộng mạng lưới phân phối

Với hơn 60 năm phát triển trong lĩnh vực sản xuất thiết bị xử lý vật liệu cho nhà kho, Jungheinrich đang tiếp tục mở rộng mạng lưới phân phối hơn 80 quốc gia của mình.