Phóng to

Bữa trưa của ba cha con nghèo Phạm Đức Nhân - Ảnh: Hữu Công

Tất cả họ đều ở trong hoàn cảnh cùng cực của khó khăn, nhưng vẫn quyết tâm vươn lên thoát nghèo, để giấc mơ về những con chữ của con cái không bị dang dở.

“Nếu không lo được cho con là lỗi của cha”

Rẽ vào con đường làng chỉ có sỏi và đá, qua bao cây cầu tạm gập ghềnh, nhà của anh Phạm Đức Nhân (ấp Gia Yên, xã Gia Tân 3, huyện Thống Nhất, Đồng Nai) nằm buồn thiu ở cuối xóm. Hai vợ chồng không có đất canh tác, cả nhà năm miệng ăn chỉ biết trông chờ vào đồng lương công nhân ít ỏi của vợ và tiền làm thuê bữa có bữa không của anh. Không lành lặn như mọi người nên tiền công anh nhận được cũng bị sứt mẻ. “Hai mắt thì người ta trả 100.000 đồng, còn mình một mắt chỉ có 80.000 đồng” - anh Nhân nói đầy xót xa...

Mọi chuyện bắt đầu vào một buổi chiều cuối tháng 10-2010 ở đồi đá Sóc Lu (huyện Thống Nhất). Trời mưa dầm, âm u, anh Nhân tính gom đồ đạc về sớm. Nhưng nghĩ đến vợ con, anh nán lại đẽo vài viên đá kiếm thêm tiền. Không may, một mảnh đá sắc nhọn đã cắm thẳng vào mắt trái của anh...

Để duy trì việc học của con cái, vợ chồng anh Nhân làm đủ mọi thứ. Nhưng cái nghèo bám riết gia đình họ. Có cặp nhẫn cưới của cả hai vợ chồng gộp lại được nửa chỉ vàng Tây anh cũng mang đi cầm, mãi chưa chuộc lại được.

Gia đình nghèo với biết bao nỗi lo toan, nhưng niềm an ủi lớn nhất của vợ chồng anh Nhân là cô con gái Phạm Hoàng Diễm - sinh năm 1997, học sinh lớp 9/5 Trường THCS Duy Tân - học hành rất chăm chỉ, tám năm liền là học sinh khá, giỏi. “Nhà nghèo nên em chỉ biết học chăm. Nếu được học lên, em muốn học về ngân hàng để sau này về đây làm, cho bà con nghèo của mình vay vốn làm ăn, giống như cha mẹ em được người ta giúp đỡ” - Diễm nói giọng chắc nịch.

Tranh thủ những hôm không có người thuê làm, anh Nhân đẽo sẵn một đống đá để trong vườn. Anh bảo nếu có một số tiền làm ăn sẽ xây một chuồng heo từ những viên đá này. Anh tính trong đầu sẽ trích ra 2/3 số tiền đó mua heo con, số còn lại để chạy cám bã. Rồi đây, những chú heo đó sẽ sinh đàn, anh sẽ có vốn để hoàn trả, nguyện vọng cho cô con gái học đến đại học chắc chắn sẽ không bị đứt gánh giữa đường. Anh say sưa nói về những ngày vui sắp tới, trong mắt ánh lên niềm hi vọng đến lạ thường vì trước giờ anh luôn nghĩ “Nếu không lo được cho con cái học hành đến nơi đến chốn là lỗi của cha”.

Phóng to

Thanh Tươi và người mẹ quanh năm lam lũ với ruộng đồng - Ảnh: Hữu Công

Nỗi ray rứt của mẹ

Rời nhà anh Nhân, chúng tôi tìm đường đến xóm có cái tên gợi nhiều tò mò: xóm Mùng Bốn Tết (xã Gia Tân 3, huyện Thống Nhất, Đồng Nai). Hỏi ra mới biết tên xóm được đặt vậy để kỷ niệm ngày khởi công con đường dẫn vào xóm. Qua bao nhiêu khúc quanh, nhà bà Trần Thị Luyên nằm gần cuối xóm. Ngôi nhà mái tôn đơn sơ nhưng sáng ngời bởi những tấm giấy khen của cô con gái treo đầy vách. Hai vợ chồng bà Luyên hiếm muộn, mãi đến năm gần 40 tuổi mới sinh được một cô con gái.

Đặt tên con là Lại Thị Thanh Tươi (sinh năm 1996), bà Luyên mong sao cuộc đời con mình sẽ tươi sáng, không “lấm lem bùn đất như đời cha đời mẹ”. Nhưng chồng bị bệnh triền miên, sức lực của người đàn bà luống tuổi chỉ cầm cự cho con theo đến hết lớp 9.

Đậu vào Trường THPT Kiệm Tân năm học 2011-2012 nhưng Thanh Tươi đành ngậm ngùi ngồi ở nhà, ngó ra cổng thấy bạn bè trong xóm cắp sách vào trường cấp III mà ứa nước mắt. Chưa đủ tuổi xin đi làm công nhân, Tươi nhận làm thủ công kết cườm cho người ta. Mỗi một tấm voan chi chít mũi kim tay, Tươi chỉ nhận được vài ngàn đồng...

Ông Đỗ Đức Thuấn, phó chủ tịch Hội Nông dân xã Gia Tân 3, cho biết: “Hoàn cảnh gia đình bà Luyên rất khó khăn. Bà Luyên từng vay vốn ngân hàng chính sách xã hội về nuôi heo nhưng sau đó heo chết, bây giờ vẫn còn nợ ngân hàng. Cháu Tươi học năm nào cũng nhận giấy khen mà giờ vì hoàn cảnh nghèo phải nghỉ học”.

Để con gái phải nghỉ học, với bà Luyên là nỗi khổ tâm lớn nhất. Vì vậy khi nghe tin được cho mượn vốn làm ăn, bà nghĩ ngay đến việc nuôi gà hay nuôi heo để Thanh Tươi tiếp tục đến trường...