Bò tót chết: “Bắn như thế quá liều rồi”

26/07/2012 08:23 (GMT + 7)
TT - GS.TSKH Đặng Huy Huỳnh - chủ tịch Hội Động vật học VN - cho rằng bắn 6-7 liều thuốc gây mê lên con bò tót nặng 1,2 tấn là quá liều lượng...

>> Hủy toàn bộ chuyến bay đến Phú Bài vì “bò tót"
>> "Bò tót" húc, một người chết, cả làng lo lắng
>> Bò tót chết do suy kiệt?

Sáng 25-7, Chi cục Kiểm lâm Thừa Thiên - Huế đã phát thông cáo báo chí cho biết bò tót chết do nhiều nguyên nhân. Trong đó nguyên nhân chính là con vật vốn đã bị bệnh cùng với một số nguyên nhân khách quan khác.

Bò đã bị bệnh nặng

Xác bò tót đã được chôn

Sau khi khám nghiệm tử thi, xác con bò tót đã được xử lý hóa chất và chôn lấp. Túi mật bò tót được đập nát và tiêu hủy. Phần sọ giao cho khoa sinh Trường ĐH Khoa học Huế tiếp nhận làm mẫu vật bảo tàng thiên nhiên. Mẫu bệnh phẩm của con vật đã được bảo quản tại Chi cục Thú y Thừa Thiên - Huế.

Theo thông cáo này, kết quả giải phẫu khám nghiệm cho thấy các biểu hiện về bệnh lý của bò tót: phổi và khí quản có sung huyết, tim xuất huyết và tụ huyết ở cơ tim cũng như vành mở cơ tim; mật bị sung, ruột non, ruột già đều xuất huyết và bên trong có máu...

Bên ngoài xác bò tót không có vết tích, bụng trướng hơi, dưới da không bị sung huyết, lá lách và thận bình thường. Ngoài ra, con bò tót chết còn do suy kiệt vì phải sống trong sinh cảnh không phù hợp, thiếu nước và thức ăn, bị truy đuổi không nghỉ ngơi, bị stress do tiếng ồn của động cơ và người hiếu kỳ đứng xem...

Ông Nguyễn Viết Hoạch, phó giám đốc Sở NN&PTNT kiêm chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Thừa Thiên - Huế, khẳng định những yếu tố đó khiến sức khỏe bò tót bị suy kiệt và dẫn đến cái chết, ngoài ra không có lý do gì khác. Cùng tham gia khám nghiệm, ông Nguyễn Văn Hưng, chi cục trưởng Chi cục Thú y Thừa Thiên - Huế, cho rằng con bò này đã bị bệnh đường ruột nặng từ trước, nếu không tiêm thuốc mê thì muốn cứu bò tót cũng phải chữa trị đặc biệt theo phương pháp như cấp cứu người.

Ông Hoạch bác bỏ nghi vấn nguyên nhân dẫn đến cái chết của bò tót là do thuốc mê quá liều vì: “Tôi rất tin tưởng đội ngũ chuyên gia này, họ làm rất cẩn trọng, thật lâu mới bắn một phát, thậm chí họ cho dùng lưới phủ lên con vật để hạn chế các yếu tố khác”. Theo ông Hoạch, đây là những chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực cứu hộ động vật ở VN. Họ có trách nhiệm cứu hộ con bò tót để bảo tồn, nên “nói dùng quá liều thuốc mê là oan cho họ”.

Ở Malaysia, người ta chỉ bắn hai liều

Tuy nhiên ông Võ Văn Phú, PGS.TS về động vật học của khoa sinh Trường đại học Khoa học Huế, cho rằng: “Nói con bò tót chết do bị đói và khát có thể không đúng, vì bò tót thường kiếm ăn ở vùng đồi, đói khát là bình thường. Con bò tót này lại nặng hơn 1 tấn, khỏe lắm, dễ đâu mà đói là chết được. Việc tác động bằng thuốc gây mê là điều kiện cần phải nghĩ đến, không thể phủ nhận điều đó. Bắn thuốc gây mê sẽ làm kiệt sức của nó, suy kiệt quá thì bò chết”.

GS.TSKH Đặng Huy Huỳnh - chủ tịch Hội Động vật học VN, phó chủ tịch Ban chấp hành trung ương Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường VN - cho rằng nếu đúng là các chuyên gia phải bắn đến 6-7 liều thuốc gây mê đối với con bò tót nặng khoảng 1,2 tấn thì đã sử dụng thuốc gây mê quá liều.

GS Huỳnh cho biết thêm đã có lần ông cùng các chuyên gia Malaysia vào rừng tham gia bắn gây mê để nghiên cứu một con bò tót tại nước này. Con bò tót hôm đó cũng nặng khoảng 1,2 tấn và các chuyên gia của Malaysia chỉ phải bắn hai phát đạn (hai liều) để gây mê con bò là đủ. Sau khi bắn thuốc gây mê, các chuyên gia Malaysia đợi cho con bò ngấm thuốc.

Khoảng 20 phút sau, khi thấy con bò tót đi lảo đảo, các chuyên gia Malaysia vào, dùng một miếng vải đen khá lớn trùm lên đầu con bò tót và cùng nhau vật nó xuống để khám nghiệm, nghiên cứu. Khi khám nghiệm xong, các chuyên gia phải chích ngay thuốc giải để bò tót tỉnh lại cho nhanh, tránh gây hại đến tính mạng của nó.

Đứng trên góc độ chuyên môn, GS Đặng Huy Huỳnh còn nhấn mạnh từ khi con bò tót xâm nhập khu sân bay Phú Bài đến khi các chuyên gia thực hiện việc bắn thuốc mê, thời gian kéo dài khoảng 30 giờ. Trong khi đó tại sân bay Phú Bài không có nguồn nước, riêng cỏ có rất ít và đa số bị nắng cháy sém khô nên bò không có nước uống và cỏ để ăn.

Đối với một con bò tót nặng khoảng 1 tấn thì phải được uống ít nhất 20-30 lít nước/ngày. Nếu không được uống nước, ăn cỏ đủ, sức khỏe của bò tót chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng. Khi thực hiện biện pháp bắn thuốc gây mê con bò tót tại sân bay Phú Bài, các chuyên phải lường tới yếu tố sức khỏe của nó bị ảnh hưởng do không được uống nước, ăn cỏ đầy đủ để tính toán liều lượng thuốc gây mê thích hợp. “Tôi cho rằng bắn đến 6-7 liều thuốc gây mê lên con bò tót như thế là quá liều lượng rồi”.

Làm rõ nguyên nhân bò chết

93 ý kiến phản hồi của bạn đọc đã đòi hỏi như vậy với mục đích từ đó có thể rút ra bài học để không lặp lại tình trạng này khi cứu hộ các động vật hoang dã khác.

Thật đáng tiếc. Tại sao một con vật khỏe mạnh như vậy sau khi bị bắn thuốc mê lại chết? Liệu có phải do thuốc mê quá liều, đề nghị làm rõ vấn đề này.

tuannghia.rhm@...

Bò đã chết. Xem như cuộc giải cứu, cứu hộ bò tót quý hiếm không thành công. Cần phải học hỏi nhiều hơn nữa kinh nghiệm của các nước khi tổ chức bắt động vật hoang dã đưa vào khu bảo tồn.

Nguyễn Quốc Bảo

Thật buồn khi kịch bản cũ tái lập. Nếu cứ tình trạng như thế này, không lâu nữa chẳng còn loài động vật hoang dã nào trong sách đỏ tồn tại ở nước ta nữa.

Văn Huy Viên

Cần rút ra bài học. Tôi đã xem nhiều chương trình thế giới động vật và hiếm khi thấy động vật chết khi bị bắn thuốc mê, trong khi đó đây là một con bò tót trưởng thành và rất khỏe mạnh. Đối với các động vật lớn sau khi gây mê, khả năng tự hô hấp sẽ bị hạn chế, nếu không xét đến tư thế hay cách di chuyển chúng trong thời gian dài thì đó có thể là một trong những nguyên nhân gây ra tử vong.

Dù gì con vật quý hiếm này cũng đã chết nhưng chúng ta cần phải biết rõ nguyên nhân, ít ra sẽ rút ra bài học kinh nghiệm cho việc gây mê và cách di chuyển các loài động vật hoang dã có khả năng gây nguy hiểm cho con người đến nơi an toàn.

QUANG BÌNH

THÁI LỘC - ĐỨC TUYÊN

________________________

“Chúng tôi đã cố gắng hết sức”

Ông Khưu Việt Lâm - giám đốc Thảo cầm viên Sài Gòn, người trực tiếp chỉ huy việc bắn thuốc mê vào bò tót - đã chia sẻ như vậy khi trao đổi với phóng viên báo Tuổi Trẻ chiều 25-7. Ông cho biết:

- Lúc tiếp cận được, chúng tôi thấy bò tót chạy nhanh như tên bắn. Khi chúng tôi ngồi trên máy cày vào khu vực cây cối rậm rạp tìm bò thì bị bò tót chạy vụt ra húc vào xe hai lần, may là anh em ngồi trên xe không bị sao. Tuy nhiên, chúng tôi cũng tiên liệu khả năng bò tót bị suy kiệt vì quần thảo trong khu vực sân bay gần hai ngày, chưa kể trước đó đã bị lạc bầy và đi qua bao nhiêu khu vực nữa thì chưa biết. Bởi vì theo phân bố tự nhiên, vùng Thừa Thiên - Huế không có bò tót. Vì vậy, rủi ro trong quá trình cứu hộ vẫn có thể xảy ra.

* Có hay không nguyên nhân bò chết do bắn thuốc mê quá liều, thưa ông?

- Không thể có chuyện bắn thuốc quá liều vì chúng tôi nuôi hàng ngàn con vật tại Thảo cầm viên, đồng thời có một số kinh nghiệm trong quá trình cứu hộ một số động vật lớn. Chúng tôi làm rất cẩn thận, như bình thường sau mũi thuốc đầu tiên thì chỉ khoảng một giờ sau là có thể bắt nó, nhưng chúng tôi phải theo dõi, thăm dò tình hình sức khỏe của nó. Do đó đến khoảng ba giờ rưỡi sau mũi thuốc đầu tiên mới bắt được bò tót. Và thuốc mê mà chúng tôi bắn nằm trong giới hạn cho phép với liều lượng theo quy định. Loài bò tót này đối với chúng tôi không còn lạ gì vì trước đó từng cứu hộ thành công ở Đồng Nai.

* Thực tế ông đã cho bắn bao nhiêu liều thuốc mê vào con bò tót tại sân bay Phú Bài?

- Lúc chúng tôi bắn thuốc mê vào thân bò tót có cái trúng có cái hụt, thậm chí có cái trúng nhưng xilanh không bơm (xilanh bơm thuốc tự động). Vì vậy cứ nói là 8/10, tức chưa đến 80% hàm lượng thuốc mê được tiêm vào bò tót. Tổng cộng tôi nhớ bắn 6-7 mũi thuốc mê vào thân bò tót và có cả thuốc hỗ trợ nữa. Mỗi mũi thuốc mê bắn vào con bò tót chứa 2-3cc thuốc.

* Trước đó bò tót bị suy kiệt, liều lượng thuốc mê như vậy có hợp lý?

- Việc bắn thuốc mê vào bò tót ở Thừa Thiên - Huế chỉ bằng 1/3 liều so với con vật khỏe mạnh ở Thảo cầm viên chúng tôi thường dùng. Rõ ràng bò tót chết có nhiều yếu tố. Con vật đang trong trạng thái hoảng loạn do bị dồn đuổi, trong giai đoạn thời tiết khắc nghiệt khô và nóng. Xung quanh khu vực bò tót xuất hiện chúng tôi tìm mãi không thấy được vũng nước nào. Ngoài ra khi khám nghiệm, chúng tôi phát hiện viêm nhiễm, xuất huyết, xuất hiện hạch màng treo trên đường ruột, hậu môn xuất huyết, tim cũng có dấu hiệu xuất huyết. Việc bắn thuốc mê chỉ là “giọt nước làm tràn ly” dẫn đến con bò tót bị chết.

* Được giao trách nhiệm cứu hộ nhưng kết quả bò tót bị chết, ông cảm thấy thế nào?

- Đây là mất mát không ai mong muốn, anh em trong đoàn ai cũng buồn. Mặc dù phương tiện kỹ thuật của mình không phải là hiện đại nhưng mình đã đưa các thiết bị tốt nhất cho việc cứu hộ. Tất cả các bên đều đã hết sức nỗ lực!

ĐỨC TUYÊN - QUANG KHẢI

0
Ý kiến bạn đọc (16) Gửi ý kiến của bạn
  • 7/26/2012 3:06:51 PM
    Tôi đã từng xem nhiều chương trình cứu hộ động vật trên thế giới, những con vật khổng lồ như voi, tê giác mà người ta chỉ cần bắn 1 mũi là đủ gây mê rồi, sau đó còn dùng trực thăng cẩu chúng đi xa hàng trăm km mà có con nào bị chết đâu. Thế mà con bò này khỏe mạnh như vậy lại chết một cách oan uổng như thế, rồi lại đổ tại những lý do không thể chấp nhận được. Trình độ chuyên môn kém dẫn đến những tác hại khôn lường. Nên nghiêm túc nhận trách nhiệm để tránh lặp lại hậu quả đáng tiếc.
    hônghà
  • 7/26/2012 1:45:11 PM

    Tôi xem châu Phi người ta di chuyển con voi thật là khoa học đến từng chi tiết. Còn mình bắn nhiều thuốc như thế nó chết là phải. Đừng biện minh quá nhiều nữa, nên rút kinh nghiệm để lần sau làm tốt hơn thôi.

    trương thao my
  • 7/26/2012 1:29:28 PM

    Theo tôi thấy chôn xác bò tót thì phí quá. Sao không đem đi thuộc da, nhồi bông, để làm mẫu vật trưng bày. Thứ nhất cho bảo lưu được mẫu vật. Thứ hai để cho các cháu học sinh tham quan học tập, từ đó biết được động vật rừng đất nước ta thật là phong phú. Thứ ba là để giáo dục mỗi người dân, các cháu học sinh phải chung tay bảo tồn nguồn gen quý của đất nước.

    Trần Minh Chiến
  • 7/26/2012 12:29:51 PM

    Việc bắn thuốc là việc phải có tính toán cẩn thận và rõ ràng. Hơn ai hết ông biết thuốc men có thể giết chết sinh vật nếu sai sót chỉ một liều lượng nhỏ. Vậy mà cái cách trả lời của ông giám đốc thật khiến cho người đọc ngỡ ngàng: "Vì vậy cứ nói là 8/10", " Tổng cộng tôi nhớ bắn 6-7 mũi thuốc mê vào thân bò tót và có cả thuốc hỗ trợ nữa". 

    Thuốc mà ông nói là "vì vậy cứ nói...", " tôi nhớ là..". Tôi thật sự hãi khi nghe trả lời kiểu vậy đó thưa ông!

    Hàn Thuyên
  • 7/26/2012 11:24:15 AM
    Ông Hoạch nói bắn 12 mũi thuốc mê. Hôm nay ông Lâm nói: "Tổng cộng tôi nhớ bắn 6-7 mũi thuốc mê vào thân bò tót". Tại sao lại "tôi nhớ"? Không lẽ việc xuất thuốc mê không được ghi vào sổ sách hay sao?
    nguyễn long
  • 7/26/2012 11:21:00 AM

    Cần phải khiển trách. Công việc không phải là khó. Ngừng cả sân bay để bắt con bò mà không xong.

    bạn đọc
  • 7/26/2012 10:49:12 AM

    Theo tôi bò tót chết là vì lục phủ ngũ tạng của nó bị dập do chính sức nặng 1,2 tấn của nó đè lên trong quá trình nó bị cột dây ngang bụng và ngực để cẩu lên xe. Trường hợp này giống như cá voi khi vào bờ, mặc dù nó vẫn thở được bằng phổi nhưng nó chết vì bị chính cơ thể nặng hàng tấn của nó đè lên.

    Võ Văn Dũng
  • 7/26/2012 10:31:02 AM

    Thôi đành con bò tót quý hiếm đã chết, nguyên nhân cái chết của nó còn đang bàn cãi. Tuy nhiên, chẳng thấy ai nhắc đến việc con bò từ đâu xuất hiện ra nhỉ?

    tungvt2005
  • 7/26/2012 10:25:16 AM

    NÉ TRÁCH NHIỆM là việc đầu tiên các chuyên gia làm khi xảy ra sự cố. Chẳng ai chịu thừa nhận thiếu trình độ và non kém kinh nghiệm. Đây là căn bệnh chung!

    Quintus
  • 7/26/2012 10:05:26 AM

    Nhà nước chi một khoản tiền trích từ sự đóng góp sức lao động nhọc nhằn của người dân cho những người làm công tác bảo tồn động vật hoang dã, vậy khi họ được dùng đến thì không được việc và cũng thản nhiên không dám nhìn thẳng vào kết cục.

    Họ bắn mà cũng không biết chính xác mình bắn bao nhiêu mũi thuốc vào con vật. Các khu bảo tồn trên thế giới khi cần thiết họ chỉ bắn một đến hai mũi là những con vật như vậy đã bị bất tỉnh, và để không gây nguy hiểm cho con vật họ phải nhanh chóng tiêm thuốc giải.

    Văn Hưng
  • 7/26/2012 9:54:25 AM

    Bò tót đã chết có thể vì kỹ thuật bắn thuốc gây mê chưa nhuần nhuyễn, vị trí bắn thuốc trên cơ thể bò tót đã sai lệch so với dự tính ban đầu và làm nảy sinh tâm lý vội vàng cho lực lượng chức trách, do đó mới bắn nhiều phát và dẫn đến quá liều!

    Con bò tót chỉ nặng 1,2 tấn mà được gần 100 người cùng nhiều phương tiện kỹ thuật, tài vật hỗ trợ, phối hợp cứu hộ không thành, tốn giấy mực của nhiều báo, gây dư luận không tốt về trình độ thật của đội ngũ này... thì thật đáng phải suy ngẫm. Nhiều nước trên thế giới từ lâu đã vào tận rừng sâu, xuống biển để bảo tồn nguồn gen nhiều loài động vật khổng lồ... mà chúng ta hôm nay ngay giữa thanh thiên bạch nhật - có được một cơ hội thực tập trời cho 10/10 trước sự chứng kiến của không ít du khách quốc tế lại có kết quả "không thành công", tại sao vậy?

    lê đức Phương
  • 7/26/2012 9:04:10 AM

    Qua sự việc này, những người liên quan cần phải dám nhận trình độ, năng lực... của chúng ta chỉ ngang đó, nên mới xảy ra sự việc đáng tiếc như vậy, chứ đừng đỗ lỗi vì cái này, cái kia... nghe không thuyết phục chút nào và mang tính ngụy biện với công luận.

    huydinhnguyen
  • 7/26/2012 9:02:45 AM

    Bò tót lúc chưa bắt thì chạy như tên bắn, lúc bắt rồi thì lại chết do suy kiệt và các yếu tố khách quan.

    Vân
  • 7/26/2012 9:01:15 AM

    Nhìn dáng con bò đen tuyền, bốn chân trắng, nhìn giống bò này quá đẹp, nếu được bắt về còn sống thì thuần chủng và cho lai với bò nhà thì nhiều lúc bò này thịt ăn có thể còn ngon hơn bò Kobe của Nhật nữa.

    Trần Nhật Kha
  • 7/26/2012 9:00:24 AM

    Là một người làm ở cảng nhiều năm, tôi nhận thấy bò tót chết có thể một phần do cứu hộ sai, đối với một món hàng, ta có thể dùng hai sợi dây đai để cẩu, nhưng đây là sinh vật sống ta không thể dùng dây để cẩu được, vì như vậy bò có thể bị gãy xương, ép phổi không thở được và sẽ chết. 

    Đối với sinh vật sống và nặng như thế ta phải dùng lưới hoặc túi vải to để cẩu. Bò chết có thể một phần do cẩu cứu hộ sai.

    HC
  • 7/26/2012 8:36:37 AM

    Các chuyên gia không phải thiện xạ nên chọn giải pháp an toàn là bắn nhiều lần, trước khi bài này đăng tôi cũng đã nghĩ là quá liều thuốc mê!

    Ngụy Song Toàn
TTO - Khoảng 9g20 sáng 28-8, trên quốc lộ 1 đoạn qua xã Nghi Yên, huyện Nghi Lộc (Nghệ An) đã xảy ra vụ tai nạn giao thông liên hoàn giữa xe tải, container và xe khách giường nằm.
Báo Tuổi Trẻ giữ bản quyền nội dung trên website này; chỉ được phát hành lại nội dung thông tin này khi có sự đồng ý bằng văn bản của báo Tuổi Trẻ