"Nhìn thông tin được ghi lại trong học bạ cùng một số tem phiếu của ông nội gửi lại lúc đi B khiến tôi rưng rưng.

Tôi cũng bất ngờ khi biết ông đã có thời gian sống ở Hà Nội. Giờ đây, khi đi qua những địa danh như phố Hàng Chuối, phố Tràng Thi, phố Lý Thường Kiệt... tôi nhìn thấy hình ảnh của nội" - ông Nguyễn Văn Thi (TP Đà Nẵng), cháu nội của cán bộ đi B Nguyễn Văn Đính - một trong 4 gia đình vừa được trao trả kỷ vật tại Đà Nẵng ngày 17-8, bùi ngùi.

"Không chỉ là kỷ vật mà là báu vật"

Tìm tới Trung tâm Lưu trữ lịch sử TP Đà Nẵng thay người cha già yếu của mình nhận hồ sơ đi B, sáng 17-8, ông Nguyễn Văn Thi, cháu nội của cán bộ đi B Nguyễn Văn Đính (bí danh là Kim, Nguyễn Quang Thanh), không giấu được sự bùi ngùi.

"Ông tôi có 8 người con, nhưng nay chỉ ba tôi còn sống, ba tôi cũng già rồi nên không tới nhận hồ sơ được. Những ngày qua khi biết hồ sơ đi B của ông nội được trả về cho gia đình, chúng tôi vui mừng như nhận lại được báu vật.

Hồ sơ chỉ là giấy tờ nhưng chứa đựng cả một thời đấu tranh, cống hiến cho Tổ quốc của ông tôi. Chúng tôi thấy tự hào về truyền thống gia đình, hồ sơ này không phải là kỷ vật, mà thực sự là báu vật để con cháu nhìn vào, thấy hình ảnh ông mình đã sống, cống hiến ra sao cho đất nước" - ông Thi nói.

Kể về cơ duyên nhận lại kỷ vật ông nội mình, ông Thi cho biết hầu như gia đình không ai biết có hồ sơ còn lưu lại ở Hà Nội của ông.

Một ngày mới đây, tình cờ đọc bài báo trên báo Tuổi Trẻ có nhắc tên cán bộ đi B Nguyễn Văn Đính, nhiều người trong gia đình ông Thi thảng thốt. Khi liên hệ tới cơ quan lưu giữ, cả gia đình rất vui vì biết hồ sơ của ông sẽ được trao trả về sau hơn 60 năm.

Ông Thi nói rằng gia đình biết ông nội dành hết cả tuổi thanh xuân để chiến đấu, tận hiến cho Tổ quốc từ Bắc vào Nam. Dù vậy chi tiết qua từng năm, từng chiến trường và công việc nội được giao cụ thể thì ít ai nắm rõ.

Bởi vậy khi biết ông đã gửi lại kỷ vật giai đoạn đi B và nay được Nhà nước trao trả, thì ai trong gia đình cũng vô cùng bất ngờ.

Bộ hồ sơ kỷ vật của ông Đính được trao trả gồm bản khai lý lịch Đảng, lý lịch công tác, bằng cấp, tem phiếu và có cả cuốn học bạ cũ.

"Gia đình đón nhận và giữ lại tất cả những kỷ vật này để nhớ về ông, tự hào về truyền thống gia đình. Đây không chỉ là kỷ vật mà với chúng tôi thực sự là báu vật" - ông Thi nói.

Hồ sơ đi B là cuốn lịch sử thu nhỏ của gia đình

Xúc động khi nhận lại hồ sơ đi B của cha mình là Trần Trung Phương, ông Trần Trung Kiên (trú tại phường Tam Kỳ, TP Đà Nẵng) chia sẻ đây là kỷ vật vô giá đối với gia đình. Theo ông Kiên, cha ông tham gia cách mạng từ năm 1954. Đến năm 1968, sau khi bị thương trong chiến đấu, ông Phương được đưa ra miền Bắc chữa bệnh và học tập.

Đến năm 1972, trong thời gian chữa bệnh tại Hà Nội, ông Phương tiếp tục được tổ chức phân công trở vào chiến trường miền Nam chiến đấu.

Đến năm 1974, sau một trận đánh, ông lại bị thương và được đưa ra Bắc điều trị. Sau ngày giải phóng năm 1975, ông Phương trở về miền Nam tiếp tục công tác trong các cơ quan nhà nước cho đến khi nghỉ hưu. Ông Phương qua đời vào năm 2022.

"Cha tôi có hai con gồm tôi và em gái tôi. Lúc còn sống, ông hay kể cho hai anh em tôi nghe về những năm tháng chiến đấu, về đồng đội và công việc trong chiến tranh. Có lần ông từng kể rằng có gửi một bộ hồ sơ đi B do Ủy ban Thống nhất lưu giữ trước khi vào chiến trường. Tuy nhiên gia đình hoàn toàn không biết phải tìm ở đâu" - ông Kiên nói.

Mới đây, qua thông tin tra cứu từ Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước cùng Sở Nội vụ TP Đà Nẵng, ông Kiên mới biết hồ sơ đang được niêm cất nguyên vẹn. Ông đã liên hệ để làm thủ tục nhận lại.

Tại lễ trao kỷ vật do Trung tâm Lưu trữ quốc gia III tổ chức trang trọng ở Trung tâm Lưu trữ lịch sử Đà Nẵng sáng 17-8, ông Kiên run run khi được trao trên tay các giấy tờ như sơ yếu lý lịch, bản khai quá trình công tác, bản tự kể chuyện của cán bộ...

Những giấy tờ, kỷ vật này đã được cha ông gửi lại hơn 60 năm về trước, được cất giữ bằng tất cả trách nhiệm của người làm lưu trữ, nay được trao lại cho gia đình.

"Gần như toàn bộ lịch sử gia đình, ký ức một thời đạn bom của cha đều lưu lại trọn vẹn trong đó", ông Kiên xúc động nói.

Nhẫn vàng, thư tay, học bạ… của cán bộ đi B được trả lại thân nhân Đà Nẵng sau 60 năm

Những kỷ vật của cán bộ đi B đã vượt thời gian, vượt đường xa vào Đà Nẵng và được các cán bộ Trung tâm Lưu trữ quốc gia III đặt lên bàn tay thân nhân.