Đừng làm đờn ca tài tử biến chất

28/04/2014 08:15 GMT+7

TT - Ngày 27-4, tại khu lưu niệm cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu (TP Bạc Liêu), nhiều giáo sư, nghệ nhân, nhà nghiên cứu âm nhạc dân tộc và các nhà quản lý văn hóa đã cùng nhau thảo luận, tìm giải pháp để bảo tồn và phát huy nghệ thuật đờn ca tài tử (ĐCTT).

Hàng chục ngàn người dự khai mạc Festival Đờn ca tài tửĐờn ca tài tử đã bắt rễ sâu vào đời sống Nhiều hoạt động hút khách tại Festival đờn ca tài tử

V5tblrDp.jpgPhóng to
Người dân về dự Festival đờn ca tài tử viếng mộ nhạc sĩ Cao Văn Lầu sáng 27-4 - Ảnh: Hoàng Thạch Vân

Hội thảo mang tên “Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể ĐCTT Nam bộ” do Viện Âm nhạc (Học viện Âm nhạc VN) phối hợp với Sở VH-TT&DL tỉnh Bạc Liêu tổ chức.

Phát biểu tại hội thảo, ông Huỳnh Vĩnh Ái - thứ trưởng Bộ VH-TT&DL - cho rằng việc bảo tồn, phát triển ĐCTT là trách nhiệm của cả nước, nhưng nòng cốt phải là 21 tỉnh, thành Nam bộ có di sản này.

Xoay quanh ý kiến kết hợp ĐCTT với du lịch, GS.TS Trần Văn Khê bày tỏ lo ngại: “Hiện nay nhiều công ty du lịch tạo ra những dàn nhạc tài tử để phục vụ du khách, phần lớn là người nước ngoài. Nhưng điều đáng nói là trong vòng 15 phút làm sao có thể biểu diễn ĐCTT cho ra hồn, cho xuất thần được. Khách đến nghe cũng không phải người đồng điệu, chỉ là một người xa lạ khám phá một lối nhạc mà họ chưa nghe bao giờ, nên việc tổ chức nhiều dàn nhạc như vậy chỉ nhằm vào số lượng, còn chất lượng kém đi rất nhiều”.

"Đừng biến ĐCTT thành một tiết mục biểu diễn trên sân khấu, một món hàng. Phải để ĐCTT phát triển tự nhiên, phải giữ cái chất của ĐCTT, cái chất của nghệ thuật không vụ lợi; cái tài tử vốn có trong tiếng đờn, lời ca cũng như tình người trong ĐCTT không vì bất cứ một cái gì mà mất đi. Mất nó sẽ không còn ĐCTT nữa..."

GS.TS Trần Văn Khê

“Nếu muốn đưa ĐCTT vào du lịch thì phải chuẩn bị thật kỹ, nghệ nhân phải có tâm huyết, có thời gian thể hiện hết cái hay, cái độc đáo của ĐCTT, “buộc” du khách phải nghe mình. Đó mới là cách để bảo tồn và phát triển nghệ thuật ĐCTT” - GS.TS Trần Văn Khê nói.

Cùng suy nghĩ này, GS Đặng Hoành Loan - nguyên phó viện trưởng Viện Âm nhạc VN - đề xuất những yêu cầu cụ thể: Nếu muốn đưa ĐCTT vào tour du lịch thì trong nhóm tài tử phải có người có năng lực giới thiệu khái quát về ĐCTT cho du khách trước khi biểu diễn; có người biết tiếng Anh để giới thiệu (nếu phục vụ khách nước ngoài) và đặc biệt “phải dành thời gian biểu diễn ít nhất 45 phút để các nghệ nhân ĐCTT thể hiện phần nào cái hay cái đẹp của ĐCTT”.

Nhà nghiên cứu Võ Trường Kỳ (Long An) nêu ý kiến “đã bảo tồn thì cần phải biết bảo tồn cái gì”. Theo ông, Viện Âm nhạc cần tổ chức thu âm ngay 20 bài bản tổ với sự tham gia của các nghệ nhân gạo cội để đạt độ chuẩn cao nhất, rồi phổ biến cho nhiều người biết. Theo ông Kỳ, bài bản tổ là cái gốc cần phải làm cho chuẩn trước. Song song đó, cần có chính sách đãi ngộ các nghệ nhân nắm giữ những tuyệt kỹ của nghệ thuật ĐCTT, xem đó như những “báu vật sống”. Song song với bảo tồn, cần phát động các phong trào sáng tác, sáng tạo bài bản mới trên nền căn bản của nghệ thuật ĐCTT, “qua thời gian sẽ chắt lọc được tinh hoa” - ông Kỳ đề xuất. Đó cũng là suy nghĩ và đề xuất của lãnh đạo ngành văn hóa nhiều địa phương khi đối diện thực tế là số người chơi ĐCTT đông, nhưng người biết hết các bài tổ thì chỉ “đếm trên bàn tay”.

PGS.TS Nguyễn Thị Mỹ Liêm - phó giám đốc Nhạc viện TP.HCM - nêu một góc nhìn khác: “Chúng ta luẩn quẩn trong 20 bài bản tổ mấy chục năm qua mà thiếu yếu tố sáng tạo để duy trì sự phát triển”. Theo bà Liêm, trên nền tảng khuôn mẫu cũ, cần khơi gợi nên những sáng tạo mới mang hơi thở thời đại. GS.TS Trần Văn Khê nói thêm: “Có thể phát động sáng tác mới để chúng ta không những bảo tồn, gìn giữ mà còn phát huy nghệ thuật ĐCTT. Nhưng sáng tác đó không được làm cho nghệ thuật ĐCTT biến chất, mất đi tính đặc thù”.

TẤN ĐỨC - CHÍ QUỐC

Tin mới nhất

08:28 PM

Thủ tướng chỉ đạo loại bỏ chi phí bất hợp lý của các trạm BOT

TTO - Đây là chỉ đạo của thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trong cuộc họp của thường trực chính phủ với một số bộ, ngành, địa phương về các dự án BOT giao thông đường bộ chiều 23-4.

08:26 PM

Lần đầu Thanh Hóa lấy huyết khối cơ học cứu bệnh nhân đột quỵ

TTO - Các bác sĩ Khoa thần kinh, Bệnh viện đa khoa tỉnh Thanh Hóa vừa cứu sống một bệnh nhân bị đột quỵ não bằng phương pháp lấy huyết khối cơ học. Đây là lần đầu tiên ở Thanh Hóa triển khai phương pháp này.

08:18 PM

Học giỏi, nhưng cháu tôi vô cảm khi ông mình vào viện

TTO - Tôi cứ băn khoăn tự hỏi tại sao các cháu tôi không có khái niệm tình cảm giữa các thành viên trong gia đình? Thậm chí vô cảm, bực tức khi ông mình vào viện?

07:58 PM

HSBC nhận định 'tăng trưởng thương mại đã trở lại'

TTO - Thương mại hàng hóa chịu sức ép chưa từng có trong những năm gần đây. Năm 2016, tốc độ tăng trưởng thương mại hàng hóa chậm nhất kể từ khủng hoảng tài chính toàn cầu. Tuy nhiên, đà tăng trưởng đã trở lại.

07:55 PM

Một người Việt là 'anh hùng môi trường' vì giúp giảm nhiệt điện than

TTO - Ngày 23-4, Quỹ môi trường Goldman ở San Francisco (Mỹ) công bố bảy anh hùng môi trường nhận Giải thưởng môi trường Goldman năm 2018, trong đó có một công dân Việt Nam.

07:11 PM

Hà Nội tuyển sinh lớp 6 bằng bài thi đánh giá năng lực

TTO - Đây là quy định đối với các trường đặc thù, có vùng tuyển rộng, số đăng kí tuyển sinh nhiều hơn chỉ tiêu.

07:05 PM

Hạnh phúc gia đình giản dị qua bộ ký hoạ dễ thương

TTO - Những bức vẽ tràn ngập tình yêu lột tả cuộc sống thường ngày của gia đình khiến hoạ sĩ Soosh chiếm được cảm tình của 200.000 người theo dõi trên Instagram.

06:55 PM

MobiFone cho cập nhật thông tin trực tuyến sau... hạn chót 24-4

TTO - Hai hình thức được MobiFone cung cấp để các thuê bao bổ sung thông tin, ảnh chân dung trực tuyến là website và ứng dụng My MobiFone.

06:52 PM

Người vận chuyển 15 bánh heroin khai là giáo viên tiểu học

TTO - Tại cơ quan công an khi bị bắt giữ cùng 15 bánh heroin, 2kg ma túy đá, 8.000 viên ma túy tổng hợp, nghi phạm khai nhận đang là giáo viên một trường tiểu học ở huyện Quế Phong (Nghệ An).

06:43 PM

Dàn cảnh để chôm tiền, băng trộm không ngờ trinh sát đi ngang qua

TTO – Chiều 23-4, nguồn tin từ Công an quận Thủ Đức, TP.HCM cho biết cơ quan này đang tổ chức lực lượng truy bắt nhóm nghi can dàn cảnh va chạm xe để trộm tiền của một người dân vừa rút tiền từ ngân hàng.

06:25 PM

Kiểm toán nhà nước không nên có 'vùng cấm'

TTO - Đối tượng của kiểm toán nhà nước không chỉ có tài chính công mà còn có tài sản công, đất công và tất cả phải công khai minh bạch, bất kể là đối tượng nào.

06:16 PM

Chi gần 970 triệu đồng bảo vệ trật tự trạm BOT quốc lộ 6

TTO - Công ty TNHH BOT quốc lộ 6 vừa gửi Tổng cục Đường bộ Việt Nam xem xét bố trí kinh phí 969 triệu đồng cho các hoạt động đảm bảo an ninh trật tự, tuyên truyền, xác minh đối tượng hưởng giá vé ưu đãi.