Phóng to

Đây là hội nghị thượng đỉnh Mỹ - ASEAN lần 2 sau cuộc gặp giữa ông Obama và lãnh đạo các nước ASEAN tại Singapore năm ngoái. “Ở Singapore, Tổng thống Obama và các nhà lãnh đạo ASEAN đã cam kết tăng cường hợp tác trong nhiều lĩnh vực như thương mại và đầu tư, an ninh khu vực, kiểm soát thảm họa, an ninh lương thực và năng lượng, biến đổi khí hậu - Hãng tin AFP dẫn lời người phát ngôn Nhà Trắng - Tổng thống Obama mong muốn tiếp tục làm việc với các nhà lãnh đạo ASEAN để đánh giá tiến trình hợp tác trong các vấn đề này, xác định các nỗ lực tiếp theo để tăng cường quan hệ Mỹ - ASEAN và thảo luận những biện pháp đa phương nhằm thúc đẩy hợp tác khu vực”.

Trả lời phỏng vấn Bloomberg News, Tổng thư ký ASEAN Surin Pitsuwan khẳng định hội nghị các nhà lãnh đạo Mỹ - ASEAN lần 2 phản ánh niềm tin của Washington đối với ASEAN. “Việc Mỹ mở rộng tương tác với ASEAN mở ra nhiều cơ hội ngoại giao, thương mại và đầu tư - ông Pitsuwan cho biết - Tăng trưởng ở Đông Nam Á mạnh mẽ hơn bất kỳ khu vực nào, kể cả Bắc Mỹ và châu Âu.

ASEAN có thể đóng vai trò điều chỉnh trong các mối quan hệ an ninh và chiến lược khu vực”. Hãng tin AFP dẫn lời chuyên gia Đông Nam Á Ernie Bower thuộc Trung tâm Nghiên cứu chiến lược quốc tế (Mỹ) nhận định ông Obama muốn tái khẳng định với các nhà lãnh đạo ASEAN về tầm quan trọng của khu vực đối với Washington.

“Cuộc họp có ý nghĩa quan trọng đối với cả các nước ASEAN và Mỹ, bởi Mỹ không thể duy trì một sự hiện diện hiệu quả ở các tổ chức khu vực châu Á mà không có mối tương tác cân bằng với Đông Nam Á bên cạnh Trung Quốc, Nhật và Hàn Quốc”.

Trao đổi với Tuổi Trẻ qua thư điện tử, giáo sư Carl Thayer, chuyên gia Đông Nam Á học tại Đại học New South Wales thuộc Học viện Quốc phòng Úc, nhận định trong cuộc gặp, Tổng thống Obama và các nhà lãnh đạo ASEAN có thể sẽ thảo luận vấn đề an ninh biển, trong đó có khu vực biển Đông. Tuy nhiên, đây không phải là chủ đề chính.

Nguồn tin AFP cho biết trước đó các quan chức Mỹ và ASEAN đã tốn nhiều thời gian thảo luận xem sẽ tổ chức cuộc họp tại đâu. Phía ASEAN và một số quan chức Mỹ muốn tổ chức cuộc gặp ở thủ đô Washington, tuy nhiên Nhà Trắng xác định New York là địa điểm thuận lợi hơn về mặt hậu cần. Theo giáo sư Carl Thayer, lẽ ra Mỹ nên tổ chức cuộc gặp ở Washington bởi đó là dấu hiệu mạnh mẽ biểu hiện sự ủng hộ của Mỹ dành cho ASEAN.

Giáo sư Thayer cũng nhận định nhân hội nghị các nhà lãnh đạo Mỹ - ASEAN, phía Washington nên công bố việc chỉ định một đại sứ ASEAN mới. Vị trí này hiện vẫn đang bị bỏ ngỏ sau khi Washington chỉ định cựu đại sứ Scot Marciel vào chức đại sứ Mỹ tại Indonesia.