Phóng to

Ông Noi Jaitang bật khóc khi Tòa án hành chính công bố phán quyết có lợi cho ngành công nghiệp - Ảnh: Bangkok Post

Báo Bangkok Post đưa tin ngày 2-9, Tòa án hành chính ra phán quyết chỉ hủy bỏ hai dự án tại Khu công nghiệp Map Ta Phut, còn cho phép 74 dự án khác có tổng trị giá gần 12 tỉ USD tiếp tục được triển khai. Tháng 7-2009, 43 cư dân Rayong và Tổ chức Ngừng biến đổi khí hậu (SGWA) đã đưa đơn kiện và cáo buộc Ủy ban môi trường quốc gia, Văn phòng chính sách môi trường và tài nguyên, các bộ môi trường, công nghiệp, y tế... đã cấp giấy phép bất hợp pháp cho các dự án công nghiệp gây ô nhiễm ở Map Ta Phut. Trước sức ép từ công chúng và các chuyên gia môi trường, tháng 12-2009, chính quyền của Thủ tướng Abhisit đã buộc phải tạm dừng 65/76 dự án ở Map Ta Phut.

Lợi nhuận đặt trên đạo đức

Bangkok Post mô tả khoảng 300 người dân sống quanh Khu công nghiệp Map Ta Phut, cách Bangkok 185km, đã có mặt trước Tòa án hành chính để theo dõi phán quyết. Sự giận dữ, đau đớn, thất vọng đã bùng phát khi phán quyết đứng về phía có lợi cho ngành công nghiệp.

Ông Noi Jaitang, 70 tuổi, một trong 43 nguyên đơn, bật khóc. Sáu thành viên trong gia đình ông đã qua đời do bệnh ung thư. “Người dân Rayong sẽ không thể sống sót vì ô nhiễm nếu các nhà máy công nghiệp tiếp tục hoạt động - Bangkok Post dẫn lời ông Noi nức nở - Tôi chẳng biết gì về pháp luật cả, nhưng tôi đã mong ước những người được học hành tử tế kia tôn trọng pháp luật. Tôi cảm thấy vô cùng tuyệt vọng”. “Phải chăng chính quyền muốn chúng tôi chết sạch?” - bà Arom Sodmanee, một nguyên đơn khác, giận dữ.

Hôm 23-8, chính quyền Abhisit đã công bố danh sách 11 loại dự án công nghiệp tổn hại đến môi trường, trong đó không bao gồm những dự án gây ô nhiễm nghiêm trọng ở Map Ta Phut. Dựa trên danh sách này, Tòa án hành chính đã ra phán quyết bất lợi với người dân Rayong.

Ông Suthi Atchasai, điều phối viên Tổ chức Mạng lưới phía đông của nhân dân (PEN), khẳng định PEN và các tổ chức môi trường sẽ tiếp tục đấu tranh. Nhiều người dân Thái Lan cũng tỏ ra bức xúc với quyết định của Tòa án hành chính. “Đây là hậu quả của việc lợi nhuận được đặt trên đạo đức” - một bạn đọc viết trên báo Bangkok Post. Nhiều người nghi ngờ quan chức chính quyền đã nhận hoa hồng, hối lộ để cấp phép cho các dự án gây ô nhiễm.

Ô nhiễm khủng khiếp

Theo nghiên cứu của các tổ chức môi trường, tỉ lệ hóa chất gây ô nhiễm trong không khí ở Rayong cao hơn 60-3.000 lần (tùy địa điểm) so với tiêu chuẩn an toàn trung bình của các nước phát triển. Xét nghiệm nguồn nước trong vùng cho thấy tỉ lệ các loại hóa chất gây ung thư... cao hơn từ hàng chục cho đến hàng ngàn lần mức độ an toàn cho phép.

Năm 2003, Viện Ung thư quốc gia Thái Lan xác nhận tỉ lệ ung thư ở Rayong là cao nhất tại Thái Lan. Một nghiên cứu năm 2007 của các nhà khoa học Ý cho thấy người dân sống gần Khu công nghiệp Map Ta Phut bị tổn thương gen ở tế bào máu cao hơn 65% so với người dân các vùng khác trong cùng tỉnh. Hơn 10 năm qua, hàng ngàn người dân Rayong đã thiệt mạng do các bệnh liên quan đến ô nhiễm.

Theo báo New York Times, thậm chí cả những người ủng hộ các dự án công nghiệp ở Map Ta Phut cũng thừa nhận khu vực này bị ô nhiễm nghiêm trọng.