Kỳ 1: Gia đình và nguồn gốc tội ác

Tội phạm đang trẻ hóa

06/09/2011 07:35 (GMT + 7)
TT - Hàng loạt vụ phạm tội của một bộ phận người trẻ gần đây đang dấy lên sự lo ngại về tình trạng gia tăng bạo lực trong giới trẻ, tội phạm đang được trẻ hóa.
Ảnh: MINH QUANG - Đồ họa: VĨ CƯỜNG

Trung tâm Nghiên cứu tội phạm học và phòng ngừa tội phạm (Học viện Cảnh sát nhân dân) đã nghiên cứu về tội phạm giết người trong giai đoạn từ tháng 1-2007 đến 9-2010, với trên 4.000 phạm nhân đang thụ án tại bốn trại giam thuộc Bộ Công an quản lý. Kết quả cho thấy độ tuổi phạm tội của tội phạm đang trẻ hóa và mức độ ngày càng hung hãn.

Tỉ lệ độ tuổi của tội phạm giết người

(nghiên cứu từ hơn 4.000 phạm nhân)

Thượng tá Nguyễn Minh Đức, phó giám đốc trung tâm, khẳng định tình hình tội phạm giết người trong những năm gần đây không tăng, nhưng độ tuổi phạm tội đang trẻ hóa và đây là hiện tượng đáng báo động. Trao đổi với PV Tuổi Trẻ, ông Đức cho biết:

- Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy tội phạm giết người trong độ tuổi thành niên đang tăng. Trước kia tội phạm giết người trong độ tuổi từ 30 đến dưới 45 chiếm số lượng cao nhất, nhưng giờ giảm còn 34% so với 41% của độ tuổi 18 đến dưới 30 (độ tuổi từ 14 đến dưới 18 chiếm đến 17%).

Hành vi giết người được chuyển từ mâu thuẫn âm ỉ từ trước sang mâu thuẫn xảy ra tức thì. Khi đối tượng đang bị ức chế, bị stress tích tụ mà không được giải tỏa, nếu gặp phải tình huống xung đột, tức thì đối tượng sẵn sàng thể hiện ra bằng những hành động không kiểm soát được. Chỉ một va chạm nhỏ, do thiếu kiềm chế, không có kỹ năng sống để giải quyết cũng có thể dẫn đến việc giết người.

* Theo ông, yếu tố gia đình tác động như thế nào đến hành vi phạm tội của người trẻ?

- Trong xã hội chúng ta, bố mẹ là tấm gương, hình tượng để con cái noi theo học hỏi. Tuy nhiên, khi bố mẹ thường xuyên cãi vã, chửi bới nhau, ẩu đả, thiếu tôn trọng nhau sẽ gây ảnh hưởng xấu trong mắt con cái. Người trẻ, đặc biệt là tuổi dưới 18 là độ tuổi đang hình thành nhân cách nên những tác động xấu từ gia đình, xã hội hay môi trường xung quanh đều ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của các em.

Kết quả của nghiên cứu trên cũng cho thấy có đến 46% đối tượng phạm tội có gia đình phức tạp, trong nhà có người thân dính líu đến các hoạt động phạm pháp, 18% có hoàn cảnh bố mẹ ly dị. Chỉ 4% phạm nhân có xuất thân trong gia đình bình thường.

- Khi một người trẻ không được giáo dục, không còn biết sợ vì bị bố mẹ đánh đập quá nhiều đến mức chai lì thì các em sẽ hành động theo quán tính. Tiếp xúc với phim ảnh bạo lực, với hành vi bắn giết vô tội vạ trên game được mô tả một cách kỹ lưỡng, lại có khả năng kiềm chế kém nên khi gặp những tình huống thật ngoài đời sống các em dễ bị kích động và hành xử theo quán tính, chém giết như lúc đang chơi game. Một số phạm nhân phạm tội giết người bị nghiện game online mà nhóm nghiên cứu tiếp xúc cho biết cách hành xử bị ảnh hưởng nặng bởi game. Khi bị tấn công thực ngoài đời các em tưởng tượng ngay đến cảnh trong game và hành xử như cách mình làm trong thế giới ảo. Chúng ta thường lên án và kiểm soát chặt chẽ văn hóa phẩm đồi trụy vì nó tác động xấu đến giới trẻ, nhưng những trò chơi, đồ chơi mang tính chất bạo lực không được kiểm tra đúng mức.

PHI LONG thực hiện

Những câu chuyện đau lòng

Chiều 3-9, tại huyện Đức Cơ (Gia Lai), nhiều người dân bàng hoàng khi nghe tin anh Hồ Đình Tân (22 tuổi) bị một học sinh lớp 10 dùng dao đâm nhiều nhát khiến anh Tân tử vong ngay tại chỗ. Nghi can Nguyễn Thanh Long (học sinh Trường THPT Lê Hoàn, huyện Đức Cơ) đã bị Công an huyện Đức Cơ bắt giữ ngay sau đó.

Theo Công an huyện Đức Cơ, câu chuyện đau lòng này xuất phát từ chuyện rất nhỏ: chiều 3-9, anh Tân tới một quán karaoke hát, uống bia và gặp nhóm của Long tại quán. Anh Tân đã mời Long và các bạn của Long uống bia nhưng Long từ chối khiến hai bên lời qua tiếng lại, giằng co trong quán.

Vụ việc tưởng như được giải quyết xong, hai bên đã “hạ nhiệt” khi có người vào can ngăn, ai đi đường đó. Rời quán karaoke, anh Tân cùng ba người bạn đi ngang qua Trường THPT Lê Hoàn thì gặp lại Long, tại đây anh Tân hỏi Long: “Sao chú còn nhỏ mà hỗn với anh?”, Long không trả lời, rút dao trong cặp đuổi đâm anh Tân nhiều nhát tới khi anh gục ngã.

Người dân sống trên đường 17, P.Tân Quy, Q.7 (TP.HCM) còn sợ hãi khi nhắc về câu chuyện xảy ra từ giữa tháng 7, một cô gái mang theo cây xăm gạo gõ cửa nhà ông Phạm Văn Năm (68 tuổi), vừa thấy ông mở cửa cô gái này đâm ông gục ngã ngay tại chỗ.

Con gái ông Năm thấy vậy la lên kêu cứu rồi chạy ra ngoài hòng trốn thoát, tuy nhiên cô cũng bị hung thủ đâm nhiều nhát cho tới khi nhiều người dân nghe tiếng ập vào khống chế, bắt giữ hung thủ. Người bị bắt là Hồ Thị Bích Phương (25 tuổi, ngụ Q.4). Phương khai chỉ vì có mâu thuẫn trong chuyện tình cảm, quan hệ giữa Phương và con gái ông Năm, Phương đã tức giận, mang theo hung khí tới “xử” cha con ông Năm cho hả giận.

Theo đánh giá của Tổng cục Cảnh sát phòng chống tội phạm, Bộ Công an, tội phạm đang có xu hướng trẻ hóa, tỉ lệ thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên phạm tội rất đáng báo động. Theo thống kê của Công an TP.HCM, trong hai tháng 6 và 7-2011 trên địa bàn TP.HCM xảy ra hơn 900 vụ phạm pháp hình sự. Trong số này đối tượng phạm tội ở độ tuổi dưới 18 chiếm khoảng 24%, đối tượng có độ tuổi từ 18-30 chiếm hơn 55%.

HOA LƯ - GIA MINH

0
Ý kiến bạn đọc (8) Gửi ý kiến của bạn
  • 9/12/2011 5:18:45 AM
    Bây giờ ra ngõ đi đâu cũng thấy tiệm net mà ít thấy những điểm vui chơi lành mạnh cho giới trẻ, internet tràn ngập trò chơi bạo lực, đâm chém, đánh bài, cá độ, sex ..., làm sao lớp trẻ không hư hỏng. Nhà nước nên cương quyết dẹp bỏ game online để cứu lấy thế hệ trẻ sau này.
    Tam
  • 9/12/2011 12:00:54 AM

    Hiện tượng tội phạm trẻ hóa, chưa tròn 18 tuổi khiến nhiều người trăn trở. Tại sao những em chưa đến tuổi trưởng thành lại có thể nhẫn tâm giết người cướp của? Nhiều người cho rằng tại gia đình quản giáo không nghiêm. Theo tôi, đó chỉ là một trong nhiều nguyên nhân đưa đến hậu quả đau lòng. Nếu gia đình quản giáo chặt, chỉ hạn chế bớt phần nào tội phạm thuộc tuổi dưới 18, không là giải pháp triệt để đối với vấn đề này.

    Với suy nghĩ của riêng tôi, điều cần thiết nhất là phải có sự phối hợp đồng bộ giữa gia đình-nhà trường-xã hội. Các em ở trường nhiều hơn ở nhà. Tuy nhiên, sách giáo khoa và chương trình dạy các em ở trường từ lớp mẫu giáo mầm, thậm chí tư khi các em đi nhà trẻ, các em được dạy những gì? Các em có được dạy cách cư xử với thầy cô, với bạn bè, với cha mẹ ông bà, với cô chú cậu dì, với anh em, với hàng xóm láng giềng, với những vật thân thuộc quanh mình? Những người chung quanh em có cư xử với nhau như em đã được học?

    Tôi còn nhớ ngày tôi học chữ Hán -Nôm, thầy giáo dạy tôi bắt buộc chúng tôi khi viết chữ Hán-Nôm, phải viết nét trên trước, rồi viết nét dưới sau; phải viết nét bên phải trước, rồi viết nét bên trái sau. Cách viết ấy cũng rèn cho con người cách sống có trên có dưới, có trái có phải. Như vậy, ngay từ trong cách dạy viết chữ, người xưa đã ngầm ý dạy đạo làm người, dạy cách cư xử giữa con người với con người.

    Hiện nay sách giáo khoa của chúng ta nhiều bài rất hay, nhưng có bao nhiêu bài dạy trẻ cách đối nhân xử thế từ trong nhà ra ngoài ngõ? Và bản thân người lớn có là những tấm gương tốt cho trẻ noi theo? Đó là những dấu hỏi không dễ trả lời. Đã tới lúc mọi người phải vào cuộc, phải chung tay gánh vác, không chỉ bình luận mà cần phải hành động thiết thực nhằm giúp giới trẻ chưa tròn 18 tuổi bớt đi những hành vi phạm tội.

    Nguyễn Kim Trang
  • 9/10/2011 4:26:07 PM
    Tỉ lệ phạm tội trên của Việt Nam và của thế giới là ngang nhau .Nên đưa ra cũng vô ích thôi.
    tui la tui
  • 9/9/2011 7:40:13 AM
    Tội phạm đang trẻ hóa là một thực trạng đến mức báo động. Đây là một vấn đề toàn xã hội phải quan tâm. Trách nhiệm thuộc về lãnh đạo các cấp, chính quyền các cấp, các ngành, đoàn thể. Không chỉ riêng ở mức độ gia đình mà rất nhiều nguyên nhân, trong đó một phần do việc giáo dục của cha mẹ, thầy cô, chính quyền và đoàn thể ở địa phương. Bên cạnh đó môi trường xung quanh đầy rẫy các trò chơi, phim ảnh bạo lực, các băng nhóm kiểu xã hội đen cuốn hút trẻ em một cách vô tư.
    ho van tai
  • 9/6/2011 12:20:28 PM
    Tôi thấy những nhận xét trên rất chính xác và đầy đủ hơn rất nhiều so với ông tiến sĩ THB nào đó ngày hôm qua có bài viết đưa tin. Cần phải thấy rõ được mối nguy hiểm của Game online chứ đừng đưa hết trách nhiệm cho gia đình.
    TheMan
  • 9/6/2011 11:47:22 AM

    Tôi nhận thấy rằng tuổi trẻ ngày nay mới chỉ được giáo dục về kiến thức mà chưa được giáo dục về tính cộng đồng, tính tập thể, tình yêu thương giúp đỡ nhau. Cho nên chúng phải tự lập bang hội để thể hiện mình, thể hiện cái tôi của chúng. Muốn được nhiều người biết tới. Từ đó mới dân đến sự quá đà, thiếu định hướng và kết quả là phạm tội.

    Ngày tôi còn nhỏ, học ở trường có sân chơi rộng, có đủ mọi trò chơi. Chơi bịt mắt bắt dê, đi thăng bằng, xà đơn, xà kép, nhảy cao, nhảy xa... đó là ở trường. Ở nhà là đánh cù, đanh khăng, chơi ô ăn quan, chơi đánh đáo, chơi banh của (miếng giấy gấp lại gọi là của cho vào một ô hình vuông cỡ gần 1 m2, sau đó dùng dép đánh văng ra ngoài, ai được nhiều thì thắng), chơi bi, đá cầu... Còn rất là nhiều mà ngày nay bọn trẻ không có điều kiện chơi vì không có sân hoặc không ai dạy, hoặc tổ chức cho chúng. Các thầy cô lo kiếm sống thêm hoặc do đứng lớp nhiều quá không còn thời gian với bọn trẻ.

    Trước đây đoàn hội ở địa phương hoạt động rất chặt chẽ, có đội thiếu nhi, đội thiếu niên, đoàn thanh niên. Muốn vào các tổ chức này phải làm đơn xin gia nhập, phải có ý kiến của địa phương, của các tổ chức khác, sinh hoạt vào thứ bảy hàng tuần, chủ nhật lao động lấy kinh phí hoạt động. Ngày nay thử hỏi chúng được vẫy vùng, chơi ở đâu, chơi cái gì, ai hướng dẫn chúng? Hay ta chỉ lo bắt chúng học suốt ngày mà quên rằng chúng vẫn còn nhưng nhu cầu khác nữa. Học đến nỗi đứa ngẩn ngơ, đứa muốn tự tử, học theo ý thích của bố mẹ mà sau này không biết mình yêu nghề gì, thích cái gì?

    Hãy khoan trách chúng mà hãy trách chính chúng ta: các bậc cha mẹ, các nhà giao dục và cả các cấp chính quyền nữa(ai quan tâm, ai chỉ dẫn, chơi ở đâu, chơi cái gì, kinh phí ở đâu...?).

    Còn nhiều điêu muốn viết nữa... Và còn điều này cho tất thảy mọi người: hãy tự lo cho con trẻ nhà mình khi xã hội chưa lo được.

    Đỗ Quang Thuận
  • 9/6/2011 9:58:10 AM

    Hãy cương quyết hơn với game online, cha mẹ bận rộn với công việc mưu sinh, việc học, học thêm nhiều dẫn đến tình trạng con trẻ ở ngoài đường nhiều hơn ở nhà, dễ lừa dối cha mẹ vì đa số lấy cớ phải đi học thêm. Không lẽ làm cha mẹ thì không thể đi làm vì phải ở nhà canh chừng con cái. Nhiều vấn đề cần phải làm chứ không phải chỉ bàn. Các ngành xã hội chưa được quan tâm thỏa đáng!

    ban đọc
  • 9/6/2011 8:59:47 AM

    Tội phạm có nguồn gốc từ những "hành vi lệch chuẩn" xã hội hay còn có thể được coi là "tội phạm tiềm tàng". Những tội phạm đã bị bắt và xử lý chỉ là phần chóp của tảng băng "hành vi lệch chuẩn". Bởi không chỉ thống kê ở tội phạm mà thống kê xử lý vi phạm hành chính về trật tự xã hội cũng cho tỉ lệ người trẻ tuổi mắc lỗi không những bằng mà còn cao hơn số người dưới 30 tuổi phạm tội hình sự.

    Bất cứ một người bình thường nào chỉ cần quan sát một giờ đồng hồ tại bất cứ một ngã tư, ngã năm đông đúc nào đó ở Hà Nội hay thành phố Hồ Chí Minh và thống kê lại, chúng ta có thể thấy ngay tỉ lệ những người trẻ tuổi phạm lỗi như vượt đèn đỏ, phóng nhanh vượt ẩu, lấn tuyến, không đội mũ bảo hiểm... Nhiều hơn rất nhiều so với lứa tuổi trung niên và cao hơn. Nếu không chăm lo giáo dục thế hệ trẻ ngay từ gia đình, từ khi còn nhỏ và nhà trường cùng với xã hội chưa có biện pháp hữu hiệu để giáo dục thanh thiếu niên, chúng ta đang có nguy cơ mất mát phần lớn trong "thế hệ vàng" từ nay đến hơn 10 năm tới.

    Hồi chuông cảnh báo này đã được gióng lên từ lâu nhưng điều đặc biệt nguy hiểm là cho đến nay, phần lớn các ngành, kể cả ngành giáo dục cũng như rất nhiều bậc làm cha, làm mẹ vẫn coi nhiệm vụ phòng chống tội phạm là việc riêng của ngành Công an. Trong khi đó thì theo quy luật bảo đảm trật tự xã hội, việc xử lý tội phạm đã xảy ra chỉ là hạ sách, việc phòng ngừa tội phạm bằng cách điều chỉnh ngay từ khi mới xuất hiện "hành vi lệch chuẩn" mới là thượng sách.

    Nguyễn Thiện Tâm
TT - Chung kết cuộc thi “Chìa khóa tri thức” lần 8-2014 vừa khép lại với giải nhất được trao cho clip mang tên “Vườn xe” của bạn Đặng Thị Mỹ Trinh (sinh viên Trường ĐH Bách khoa TP.HCM).

Tình yêu - Lối sống

Chuyện tình thượng úy "ba lần cưới hụt" audio

Chuyện tình thượng úy "ba lần cưới hụt"
TT - 33 tuổi, chàng thượng úy người Nghệ An tên Nguyễn Văn Dũng là trưởng ngành 5 (ngành cơ điện), vốn được ví như trái tim của con tàu cảnh...
(0) Bình luận | (3) Thích
Báo Tuổi Trẻ giữ bản quyền nội dung trên website này; chỉ được phát hành lại nội dung thông tin này khi có sự đồng ý bằng văn bản của báo Tuổi Trẻ