Nên thêm tiền cho kích cầu kinh tế

PGS.TS Trần hoàng Ngân

TT - Dự kiến trong tuần này Hội đồng tư vấn chính sách tiền tệ quốc gia sẽ họp để tư vấn cho Chính phủ những giải pháp kích thích kinh tế. Xung quanh vấn đề này, Tuổi Trẻ trao đổi cùng PGS.TS Trần Hoàng Ngân - phó hiệu trưởng đại học Kinh tế TP.HCM, thành viên của hội đồng. Ông Ngân nói:

Phóng to

PGS.TS Trần Hoàng Ngân - Ảnh: Thanh Đạm

TT - Dự kiến trong tuần này Hội đồng tư vấn chính sách tiền tệ quốc gia sẽ họp để tư vấn cho Chính phủ những giải pháp kích thích kinh tế. Xung quanh vấn đề này, Tuổi Trẻ trao đổi cùng PGS.TS Trần Hoàng Ngân - phó hiệu trưởng đại học Kinh tế TP.HCM, thành viên của hội đồng. Ông Ngân nói:

- Mặc dù Chính phủ đã công bố các gói giải pháp nhằm kích thích kinh tế nhưng thị trường vẫn trong tình trạng ảm đạm, người kinh doanh còn tâm lý chờ đợi. Vẫn chưa có chi tiết cụ thể về chủ trương giảm thuế, gói kích thích kinh tế trị giá 1 tỉ USD. Theo tôi, có thể sau cuộc họp này Chính phủ và các bộ ngành liên quan sẽ đưa ra giải pháp để cụ thể hóa các gói kích thích kinh tế, khi đó thị trường sẽ sôi động trở lại.

1 tỉ USD kích cầu: “sẽ không phân biệt thành phần kinh tế”

* Ông có đề xuất gì với Chính phủ về các giải pháp kích thích kinh tế?

Thị trường “ì” vì thiếu thông tin

Các thị trường bị rơi vào tình trạng “ì” một phần do chưa được thông tin đầy đủ. Nếu chúng ta kiên quyết hoãn thuế thu nhập cá nhân cho các nhà đầu tư chứng khoán, một tuyên bố chắc chắn, rõ ràng sẽ tạo tâm lý hưng phấn nơi nhà đầu tư. Không chỉ giữ chân người muốn rời thị trường mà còn thúc giục nhà đầu tư mới an tâm tham gia thị trường. Còn hiện nay thông tin cho biết đang xem xét hoãn thuế thì nhà đầu tư phải chờ thôi.

Chủ động thông tin thì tình hình sẽ khác. Chính phủ đã tuyên bố mua thêm 500.000-600.000 tấn gạo. Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo các ngân hàng thương mại nhà nước đảm bảo vốn cho thu mua. Thế nhưng đã mua bao nhiêu, mua ở đâu... nên thông tin cho dân biết. Khi nông dân có thông tin, họ tính toán bán lúa với giá tốt hơn sẽ kích sức mua của khu vực này lên.

Để vực dậy tinh thần làm ăn, không chỉ thông tin kịp thời mà còn phải cụ thể và có thể triển khai ngay trong cuộc sống thì mới củng cố được lòng tin của người kinh doanh.

- Theo tôi, chúng ta nên sớm thực hiện cải cách tiền lương, có thể công bố hoặc thực hiện ngay từ đầu năm 2009. Trước đây chúng ta đã dời việc cải cách tiền lương vào giữa năm 2009, nay có thể làm sớm hơn, qua đó kích thích sức mua của cán bộ, viên chức. Chúng ta cũng có thể dành nhiều hơn 1 tỉ USD cho gói kích thích kinh tế, có thể là 3 tỉ USD, tức 50.000 tỉ đồng. Khả năng của chúng ta cho phép làm điều đó.

* Nhưng tiền dành thêm được đưa vào đâu khi Chính phủ đã có chương trình cho kích cầu đầu tư, tiêu dùng?

- Bên cạnh kích cầu đầu tư, tiêu dùng ở trong nước cũng cần có biện pháp hỗ trợ đặc biệt cho nhà xuất khẩu. Xuất khẩu đang gặp khó khăn, dẫn đến nhiều hệ quả không tốt cho nền kinh tế. Nếu duy trì được tăng trưởng xuất khẩu ở mức cao sẽ giúp giải quyết tình trạng tồn đọng hàng hóa và việc làm cho người lao động, đặc biệt là ở nông thôn.

Chúng ta có thể chi thêm 2 tỉ USD nữa cho kích thích kinh tế, trong đó dành một khoản để hỗ trợ các doanh nghiệp xuất khẩu. Hiện nay doanh nghiệp VN đang khai thác thị trường châu Phi, nơi này có nhu cầu nhưng gặp khó khăn về thanh toán nên số lượng tiêu thụ chưa nhiều.

Nhà nước có thể giúp doanh nghiệp xuất khẩu bằng cách dùng số tiền kích thích kinh tế để bao thanh toán tiền hàng xuất khẩu cho các doanh nghiệp. Phải phát huy vai trò Ngân hàng Phát triển VN là một ngân hàng hỗ trợ xuất khẩu. Chúng ta có thể đẩy mạnh bán gạo, hàng tiêu dùng, kể cả bán trả chậm cho một số nước châu Phi. Nếu khai thông được thị trường này, thực chất đó cũng là một hình thức kích cầu tiêu dùng nhưng ở nước ngoài.

* Nhưng lấy đâu ra tiền để có thể kích cầu cả bên ngoài?

- Chính phủ có thể phát hành trái phiếu Chính phủ để lấy tiền phục vụ những gói kích cầu này. Hiện các ngân hàng đang thừa vốn và họ sẵn sàng mua trái phiếu Chính phủ. Khi nền kinh tế đã khởi sắc, họ cần vốn để cho vay sẽ đưa các trái phiếu này đến để vay lại từ Ngân hàng Nhà nước. Chủ trương mới là điều hành chính sách tiền tệ một cách linh hoạt. Theo tôi, năm 2009 chúng ta phải tăng tín dụng khoảng 35% mới có thể duy trì được tăng trưởng kinh tế ở mức hợp lý. Năm 2008 chúng ta dự kiến tăng tín dụng khoảng 30%, nhưng với tình hình như hiện nay thì chỉ đạt khoảng 25% mà thôi. Cũng cần phải tiếp tục lộ trình giảm lãi suất và xem đó là giải pháp kích cầu.

Khi nào thị trường khởi sắc?

* Nhà đầu tư Hoàng Sĩ Hải

Trên các sàn chứng khoán, nhiều nhà đầu tư cho rằng sang quý 1-2009 tình hình càng khó hơn. Có thể nhận định này chưa tính đến các giải pháp của Chính phủ về ngăn chặn suy giảm kinh tế và nỗ lực của các nước trên thế giới để phục hồi kinh tế.

Theo tôi, thời gian qua thị trường đã phản ứng quá tay đối với các thông tin không tốt. Như thế cũng tích cực vì thị trường dễ hồi phục hơn. Thị trường chứng khoán Mỹ sau một thời gian lao đao trước mọi thông tin xấu nay đang hình thành sự miễn nhiễm trước các thông tin này. Có thể vì hai lý do: thứ nhất, nhà đầu tư đã phản ứng thái quá trước các tin xấu dù mức độ gây hại của nó chưa đến mức như thế, vì vậy nay có thêm tin xấu cũng chẳng thể làm thị trường xấu hơn; thứ hai, các toa thuốc đã được bốc và sự hồi phục của các nền kinh tế chỉ còn là vấn đề thời gian. Theo tôi, thị trường VN cũng sẽ theo hướng này.

* Nhà đầu tư Đặng Hà

Tôi nghĩ thị trường sẽ thoát khỏi tình trạng u ám, có thể sau khi nghỉ Giáng sinh hoặc Tết dương lịch. Có ba lý do: giá chứng khoán đã giảm quá sâu, nhiều cổ phiếu giảm dưới giá trị sổ sách; nghỉ lễ và dành thời gian tính toán, nhà đầu tư sẽ bước vào thị trường với một tư thế mới; các khó khăn của nền kinh tế đã được vẽ lên quá đậm, trong khi những giải pháp để kích thích kinh tế mới dừng ở chủ trương, nhưng bước qua năm 2009 sẽ được triển khai, tạo ra những cơ hội mới.