Và giám thị dường như làm ngơ trước những trò gian lận ấy.
Nhóm phóng viên Tuổi Trẻ vừa phối hợp với một số nhà xã hội học thực hiện thăm dò trên 500 thí sinh từ 36 tỉnh thành về tính nghiêm túc ở kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay. Kết quả: 84,6% thí sinh trong số đó thừa nhận có xuất hiện hiện tượng tiêu cực tại nơi các bạn dự thi.
Cuộc thăm dò xuất phát từ trăn trở của một số nhà xã hội học khi theo dõi tình hình giáo dục nước nhà. Một vị trong nhóm này băn khoăn: “Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2012 có tỉ lệ đỗ tốt nghiệp rất cao với gần 98% học sinh thi đỗ”.
Việc thăm dò được thực hiện theo hình thức phát phiếu ngẫu nhiên sau buổi thi đầu tiên tại nhiều điểm thi trong đợt thi tuyển sinh ĐH thứ hai và đợt thi CĐ vừa qua trên địa bàn TP.HCM. Do thực hiện theo hình thức ngẫu nhiên tại TP.HCM nên kết quả thăm dò thu nhận được chủ yếu là của các thí sinh phía Nam. Cụ thể, thí sinh được hỏi đến từ các vùng, miền như Đông Nam bộ (233 thí sinh), Tây Nam bộ (105 thí sinh), miền Trung (99 thí sinh), Tây nguyên (61 thí sinh).
Từ “hỏi bài” đến... “nhìn bài”
|
ThS Đổng Ngọc Lập (giám đốc Sở GD-ĐT Tây Ninh): Tỉ lệ cao khiến dư luận nghi ngờ Tôi cho rằng qua cuộc thăm dò này, có thể nơi này nơi kia có hiện tượng tiêu cực trong kỳ thi tốt nghiệp THPT các em mới nói như vậy, chứ không bịa ra được. Tuy nhiên, chúng ta nên nhìn nhận ở hai góc độ: Thứ nhất, đó có thể là những hiện tượng các em nhìn thấy, nghe thấy tại nơi mình dự thi. Thứ hai, đó cũng có thể là do các em bị tác động nhiều từ báo chí, truyền thông về những vụ như Đồi Ngô, những việc quay cóp, tài liệu từ những nơi khác và “liên tưởng” khi đưa ra ý kiến trong thăm dò. Tôi không dám nói có tiêu cực nhưng với tỉ lệ tốt nghiệp THPT của cả nước lên quá cao (trên 97%) đã khiến dư luận nghi ngờ về thực chất. HÀ BÌNH ghi |
Những hiện tượng tiêu cực cụ thể được thí sinh cho rằng có diễn ra tại nơi mình dự thi với những mức độ gần như phổ biến như sau: có đến 84,2% cho biết có hiện tượng “hỏi bài nhau trong khi thi”. Còn hiện tượng “nhìn bài của nhau trong khi thi” cũng có đến 83,5% cho biết có diễn ra.
“Giải bài tập thể”
Ngoài ra, một số hiện tượng tiêu cực khác tuy có tỉ lệ thấp hơn nhưng cũng được thí sinh nhìn nhận có diễn ra trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay tại nơi các bạn dự thi như “giám thị làm ngơ khi thí sinh hỏi bài nhau” với 36,4%. Hay như hiện tượng “trao đổi tài liệu trong khi thi” cũng có 23,4%, “mang tài liệu vào phòng thi” có 20,6% cho biết có diễn ra.
Đáng chú ý, những hiện tượng tiêu cực nghiêm trọng hơn như “giám thị làm ngơ cho thí sinh xem tài liệu”, “giám thị gợi ý giải bài cho thí sinh”, “mang điện thoại di động vào phòng thi” và “mang tài liệu vào phòng thi để xem”... cũng lần lượt có 13,5%, 10,4%, 13,7% và 11,8% thí sinh khi được hỏi cho biết có diễn ra nơi mình dự thi. Thậm chí 11,3% số thí sinh được hỏi còn cho biết hiện tượng tổ chức “giải bài tập thể” diễn ra tại nơi mình dự thi tốt nghiệp THPT năm nay.
Về mức độ, các hành vi tiêu cực theo từng địa phương, thí sinh từ 36 tỉnh, thành thuộc khu vực Đông Nam bộ, Tây Nam bộ, miền Trung, Tây nguyên... đều nhìn nhận nơi mình dự thi tốt nghiệp THPT năm nay có xảy ra tiêu cực. Tuy nhiên, hành vi và mức độ tiêu cực ở mỗi nơi khác nhau. Chẳng hạn với hành vi “giám thị làm ngơ cho thí sinh hỏi bài nhau”, có nơi 51,1% thí sinh được hỏi nhìn nhận có diễn ra nhưng cũng có nơi chỉ có 15,6% thí sinh nhìn nhận. Hay như hành vi “giải bài tập thể” có nơi 14,8% thí sinh được hỏi nhìn nhận có xảy ra và ở nơi khác là 13,0%... Tỉ lệ này được thống kê căn cứ trên tỉnh thành mà thí sinh cho biết mình dự thi tốt nghiệp THPT năm nay.
Sau khi thực hiện xong cuộc thăm dò, nhà xã hội học này kết luận: “Tôi không nghĩ kết quả cuộc thăm dò này mang tính chất đại diện cho toàn thể thí sinh đã dự thi tốt nghiệp THPT ở các tỉnh thành trên cả nước. Nhưng tôi cho rằng kết quả này là một cơ sở ban đầu để lý giải vì sao tỉ lệ tốt nghiệp THPT của chúng ta lại cao ngất ngưởng như đã thấy”.
|
TS Trịnh Hòa Bình (Viện Xã hội học): 500 phiếu là con số không nhỏ Để làm cuộc thăm dò xã hội học thì dung lượng mẫu khảo sát tối thiểu phải là 30 và số mẫu càng nhiều, độ chính xác càng cao. Ngoài ra, độ chính xác của vấn đề cần thăm dò còn lệ thuộc vào phương pháp khảo sát. Trong bối cảnh thực trạng tiêu cực thi cử còn bị bưng bít như hiện nay, việc thực hiện phương pháp thăm dò khách quan để tìm hiểu sự thật về tính nghiêm túc hay không nghiêm túc của kỳ thi tốt nghiệp THPT cũng là cách làm tốt. Tôi cho rằng 500 phiếu khảo sát được phát ra là con số không nhỏ. Mẫu câu hỏi của khảo sát cũng đa dạng. Việc chọn thí sinh là đối tượng chính để thăm dò ý kiến cũng phù hợp vì so với các đối tượng khác như nhà quản lý, cán bộ, giáo viên tham gia kỳ thi thì thí sinh là đối tượng có thể trả lời khách quan hơn. Tuy nhiên số tỉnh thành được thực hiện việc thăm dò khá nhiều (36 tỉnh thành), với 500 mẫu khảo sát thì trung bình mỗi tỉnh thành chỉ thăm dò 13-14 phiếu. Nếu có thể tăng số phiếu thăm dò nhiều lên nữa sẽ thuyết phục hơn. Ngoài đối tượng thăm dò là thí sinh, cũng nên tiếp cận những nhóm đối tượng đa dạng khác. V.HÀ ghi
GS Phạm Minh Hạc (chủ tịch Hội Cựu giáo chức Việt Nam): Các em đã nói thật Tôi cho rằng các em được hỏi đã nói thật về những hiện tượng gian dối, không trung thực, quay cóp... diễn ra tràn lan, phổ biến trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay. Qua đó thấy được có cơ quan đưa ra tuyên bố này, tuyên bố khác về kỳ thi nghiêm túc chỉ dựa vào báo cáo chung mà thôi. Nghiên cứu về xã hội học giáo dục, tôi được biết những trường như THPT chuyên, trường tương đương chuyên mới có thể có tỉ lệ tốt nghiệp 100%. Các trường THPT dưới chuyên một chút cao nhất là có tỉ lệ tốt nghiệp 90% và trường trung bình khoảng 70-80%. Tôi có hỏi các cháu của tôi học ở Mỹ về nghỉ hè, các cháu cũng nói trường xuất sắc lắm ở Mỹ mới có thể tốt nghiệp 100%. Những trường trung bình khoảng 80%. Như vậy trong tình hình giáo dục của nước ra như hiện nay, không thể nào có tỉ lệ tốt nghiệp THPT của cả nước lên đến trên 97% được. TS Vũ Thị Phương Anh (phó giám đốc Trung tâm Bồi dưỡng và hỗ trợ chất lượng giáo dục thuộc Hiệp hội Các trường ĐH, CĐ ngoài công lập): Mỗi địa phương “hành xử” một kiểu Là kỳ thi quốc gia nhưng qua cuộc thăm dò, tôi thấy cách “hành xử” của nhiều địa phương có khác nhau trong việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT. Điều này thể hiện qua thăm dò, thí sinh nhìn nhận về hành vi, mức độ tiêu cực ở các địa phương, vùng miền có chênh lệch lớn. Chẳng hạn hành vi tiêu cực “giám thị làm ngơ khi thí sinh hỏi bài nhau” có nơi gấp ba lần nơi khác. Như vậy, vấn đề đặt ra là nên khen hay chê địa phương có tỉ lệ tốt nghiệp thấp nhưng thực chất? TS Hồ Thiệu Hùng (nguyên giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM): Kết luận xác đáng Các kết luận rút ra từ cuộc thăm dò đều xác đáng, nhất là các nhận định từ dữ liệu phân theo vùng. Qua đó, chúng ta cũng thấy tiêu cực “giải bài tập thể” không phải là cá biệt. Đây là lỗi nặng của thí sinh lẫn giám thị và thường mang tính tổ chức, được chuẩn bị sẵn chứ không phải ngẫu nhiên mà vi phạm. |
NHÓM PV
Nếu nói như vậy thì cũng không nên làm gay gắt như vậy, nếu như thế thì lỡ sau này các em đi thi Tốt nghiệp mà rớt thì sau này khi ra đời sẽ làm gì để sống gây ra một nguồn lao động thừa không có trình độ, như vậy chỉ làm đất nước thêm yếu kém, chúng ta nên lúc thì nên cứng nhưng cũng nên mềm mỏng về 1 số vấn đề cần thiết, nên uốn nắn từ từ.
Cũng từng là một học sinh ngồi trên ghế nhà trường nhưng sau khi xem tỉ lệ khảo sát về hiện tượng tiêu cực trong thi tốt nghiệp THPT của kỳ thi vừa qua mình và các đồng nghiệp thật sự bị sốc.
Mỗi người chúng ta phải xác định rằng: "Tại sao mình phải đi học?" và "Học để nhằm mục đích gì?" chứ không phải là học theo quán tính, học để có được bằng cấp, hay học vì bị gia đình ép buộc. Học như thế thì đừng học còn hơn
Tỉ lệ khảo sát về hiện tượng tiêu cực trong thi tốt nghiệp THPT như trên phần nào phản ánh tính trung thực . Tuy vậy, theo tôi, hiện tượng giám thị dễ dãi trong coi thi là rất phổ biến, chí ít cũng là 80%. Tỉ lệ tốt nghiệp (trừ trường chuyên), các trường công lập khoảng 70%, bán công khoảng 50% là tương đối chính xác. Hi vọng rằng, kì thi TN các năm sau sẽ nghiêm túc hơn. Có như vậy, vấn đề dạy và học mới thực sự đi dần vào chất lượng.
Mấy năm trước tôi thấy phong trào chống tiêu cực của một giáo viên lan tỏa khắp cả nước nhờ sức mạnh truyền thông của báo chí và sự ủng hộ của đông đảo người dân, tôi rất phấn khởi nghĩ rằng nền giáo dục nước nhà đã đổi thay theo chiều hướng tích cực. Nhưng 2 năm trở lại đây, bệnh cũ - thành tích - đã tái phát và có phần trầm trọng hơn, tôi thất vọng hoàn toàn.
Từ những bài học đạo đức lớp 2, lớp 3 và xuyên suốt đến cả quãng đời dài của mỗi con người đều thấy sự hiện diện của những bài học về tính trung thực, không tham lam vậy mà chính những người làm giáo dục lại gian lận và đồng tình với gian lận vì mỗi bệnh thành tích hay vì quyền lợi cá nhân.
Thiết nghĩ tỉ lệ đỗ tốt nghiệp THPT cao gần 100% vậy thì không cần phải tổ chức thi chi cho tốn kém lớn cho xã hội mà chẳng mang lại ý nghĩa gì. Đã vậy thì bỏ hẳn đi, xem như 100% thí sinh đều tốt nghiệp hết có hay hơn không, tội gì chỉ 0,02% rớt tốt nghiệp mà phải hành xác 98% còn lại?
Những người đại diện cho ngành giáo dục đã từng phát biểu trên các thông tin đại chúng là kỳ thi nghiêm túc cảm thấy như thế nào với kết quả điều tra trên ?!
Tôi là giáo viên THPT. Tôi thấy số liệu khảo sát như thế phản ánh tương đối chính xác thực tế thi tốt nghiệp THPT năm học qua. Ngay học sinh của tôi cũng thế. Nếu thực chất, học sinh của tôi chỉ có thể đậu khoảng 75% nhưng kết quả là 95%. Các hiện tượng như khảo sát đều có ở học sinh của tôi. Vì thế, nếu bảo kỳ thi tốt nghiệp THPT vừa qua là nghiêm túc thì không đúng. Tình trạng này kéo dài sẽ gây khó cho giáo viên (khó dạy vì học sinh chủ quan, ỷ lại), gây hậu quả không tốt cho học sinh (lười học).
Mình thấy khảo sát không có phạm vi địa lý xác định nên kết quả mang lại chỉ mang tính chung chung, con số không có ý nghĩa nhiều cho nên chỉ mang tính chất tham khảo, nếu cứ đem ra bàn chẳng khác nào lấy con số không chính xác này ra so sánh thì chẳng có gì ra gì đâu... Nếu căn cứ cơ sở sai thì dù có suy luận đến đâu cũng sai thôi...
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đọc bài báo và khảo sát này chưa?