>> Nghi án “lộ đề” Đường lên đỉnh Olympia
>> Phỏng vấn nhanh tân vô địch Đặng Thái Hoàng
Đề bài đặt ra: 3 mặt trời = 2 ngôi sao, 1 ngôi sao + 4 mặt trăng = 1 mặt trăng + 5 mặt trời. Hỏi sẽ có bao nhiêu mặt trời để cán cân thăng bằng: 2 mặt trăng + 4 ngôi sao = 1 mặt trăng + 1 ngôi sao + ? mặt trời. Ban tổ chức đã đưa ra đáp án là 6 và cho rằng coi mặt trăng = 7, ngôi sao = 9, rồi suy ra mặt trời = 6 thì tự khắc sẽ ra kết quả này. Tuy nhiên, nếu với đáp án là 6 thì phương trình cuối cùng sẽ trở thành một phương trình không tưởng 50=52 (?!).
Câu hỏi này kèm đáp án sai đã “tặng không” cho hai thí sinh chọn đáp án “6” (trong đó có nhà vô địch Đặng Thái Hoàng).
Trao đổi với Tuổi Trẻ, PGS.TS Nguyễn Vũ Lương - hiệu trưởng Trường THPT chuyên ĐH Khoa học tự nhiên (ĐHQG Hà Nội) - thẳng thắn cho rằng câu hỏi này là một bài toán không đạt chuẩn: “Trong các sách toán học từ trước đến nay, tôi chưa từng gặp một dạng bài nào quy chiếu kiểu 3 mặt trời = 2 ngôi sao. Như thế là bằng nhau theo nghĩa gì? Bài toán đưa ra các khái niệm “ngôi sao”, “mặt trăng”, “mặt trời” thì phải đối chiếu trên cùng một hệ đo lường, về khối lượng hay về diện tích bề mặt..., chứ không thể nói khơi khơi một cái này bằng vài cái kia bất chấp chúng rất khác nhau. Thà cứ đặt ẩn giản dị là x, y, z thì còn chấp nhận được. Ra đề toán như vậy là rất vô lý” - PGS Lương nhấn mạnh.
Theo PGS Lương, cách ra đề hoàn toàn không ổn và đáp án thì không cần phải bàn cãi về sự sai sót nữa: “Giả sử đề bài đúng, đáp án chính xác phải là 17/3. Còn muốn đáp án là 6, không cách nào khác phải ra một đề hoàn toàn... khác!”.
Trước yêu cầu có một phản hồi nhanh, có trách nhiệm, giảm tổn thương cần thiết cho cả bốn thí sinh của trận chung kết, ông Nguyễn Hà Nam - trưởng ban thư ký biên tập Đài truyền hình Việt Nam (VTV) - chỉ thông báo: “VTV đã yêu cầu ban thể thao - giải trí và thông tin kinh tế rà soát toàn bộ diễn biến cuộc thi. Đề bài đã được hội đồng cố vấn chuẩn bị kỹ càng chứ không phải do phía đài soạn ra, nên việc đúng sai chưa thể kết luận ngay được”.
NGA LINH - NGỌC HÀ
Nếu quả thật không có lộ đề như nghi vấn, việc xử lý thế nào để tránh gây tổn thương cho em Hoàng là cần thiết. Nhưng nếu đó là sự thật, tôi nghĩ không cần phải e ngại điều gì cả, sự thật cần phải được phơi bày, công bằng cần được lập lại và giải thưởng cần được trao cho người xứng đáng hơn.
Em Hoàng tuy còn rất trẻ nhưng cũng đã đủ trưởng thành để biết mình cần phải làm gì, dù phải đón nhận "búa rìu" dư luận, để hoàn thiện bản thân và trở thành người có ích hơn.
Đúng như các ý kiến của ông Lương đưa ra. có sai sót trong khâu ra đề và đáp án.
BTC nên nhận sai và công khai xin lỗi các thí sinh, khán giá truyền hình. Đối với các thí sinh đã trả lời sai đề nghị trừ lại điểm số và công bố lại điểm số chính xác của các thí sinh.
Thấy sai thì phải sửa dù cái sai có thể gây ảnh hưởng kết quả người thi cũng như tổn thương về tinh thần.
Tuy nhiên các bạn thí sinh cũng không hế muốn chiến thắng dựa trên sự không công bằng mà phải chiến thắng một cách công bằng, dựa trên năng lực thật sự. Có như vậy mới lấy lại niềm tin dù có đôi chút bị sứt mẻ của khán giả.
Trong bóng đá, khi trọng tài có quyết định sai làm ảnh hưởng đến tỉ số trận đấu, nhưng không thể thay đổi kết quả trận đấu được. Đó là luật rồi (em dùng bóng đá để so sánh vì đang là mùa Euro). Nhưng trong giáo dục, thi cử thì còn phúc khảo nữa. Có thể sau phúc khảo rớt thành đậu và ngược lại.
Chỉ mong rằng, người có trách nhiệm, người có tâm huyết với giáo dục biết sai dám mạnh dạn sửa để sau cho mọi người tin họ là người Thầy có đủ tài, đủ tâm và đủ cả dũng khi nữa.
Đài THVN nhận lỗi do sai sót, Đặng Thái Hoàng vẫn là nhà vô địch Olympia 12, đồng thời BTC giải tặng thêm phần thưởng suất học bổng 35.000 USD cho Thân Ngọc Tĩnh (không trao thêm vòng nguyệt quế vì cuộc thi chỉ có một nhà vô địch).
Thực tế suốt quá trình thi đấu giải Olympia 12, hai em Thái Hoàng và Ngọc Tĩnh đều rất xứng đáng nhận được phần thưởng dành cho người chiến thắng. Và đây là cách xử lý tốt nhất cho hai thí sinh mà lỗi thuộc về phía BTC giải.
Nhà vô địch chiến thắng vượt qua đó là sự may mắn của câu hỏi, chuyện đã xong thì làm thế nào cũng vẫn là tổn thương. Mình cũng yêu quí Hoàng nhưng sự thật thì sự may mắn đến với em hơn là các bạn khác. Câu hỏi đó rất khó, ngay cả Lê Phương cùng đáp án cũng chỉ cười vì may mắn chứ chưa kịp biết lý do trả lời để giải thích. Nhưng nếu câu hỏi bị sai thì cũng mong BTC giải quyết thật thỏa đáng, tránh tổn thương nối tiếp.
Trong chương trình "Đường lên đỉnh Olympia" phát sóng trên VTV3, trưa ngày 19-9-2011 có một câu hỏi "Quốc gia Đông Nam Á nào không có đường biên giới trên bộ với các quốc gia khác". Câu trả lời của thí sinh là "Philippines" bị người dẫn chương trình không chấp nhận và đưa ra câu trả lời của chương trình là "Singapore". Đây là lỗi sai cơ bản về địa lý của chương trình khi không chấp nhận câu trả lời của thí sinh. Trên thực tế, Philippines là một quốc gia quần đảo và không có đường biên giới trên bộ với bất cứ quốc gia nào cả.
Còn Singapore, về mặt địa lý, tuy cũng có một vùng nước (eo biển Johor) làm biên giới với Malaysia là quốc gia gần nhất, nhưng vẫn có những con đường được gọi là Johor Causeway và Tuas Second Link nối hai nước qua eo biển này.
Vì vậy, đáp án “Philippines” là đúng nhất cho câu hỏi của chương trình. Đáng tiếc là chương trình lại chỉ chấp nhận phương án "Singapore" mà loại phương án "Philippines".
Tôi thấy cách trả lời của ông Nguyễn Hà Nam là không thỏa đáng. Đề sai, đáp án sai là rõ ràng còn hội đồng cố vấn là việc của VTV. Giờ ông phải trả lời theo hướng giải quyết vấn đề chứ không có khư khư là đổ lỗi... Văn hóa đổ lỗi này thấy quá quen thuộc cho dân Việt Nam lúc này.
Nếu không giải quyết được thì nói là đài không giải quyết được xin góp ý kiến đọc giả... rồi sau bao lâu sẽ công bố cách giải quyết nào hợp tình, hợp lý nhất.
Tôi thấy bốn bạn đều xứng đáng là nhà vô địch cả, ban tổ chức không lo cho việc không chọn ra người tài... "Phải biết nhận lỗi nếu thấy mình làm sai"!!
Tốc độ đưa ra đáp án "đúng" cho bài toán sai trên của Lê Phương là 0,19 giây của Thái Hoàng là 0,38 giây, ngược lại 2 em Ngọc Tĩnh và Ngọc Khánh phải mất rất lâu mới đưa ra được đáp án và sai.
Với tốc độ "tính toán" nhanh hơn máy tính như thế này và lời giải đúng của bài toán không thể dẫn đến kết quả như vậy làm nổi lên dư luận từ cộng đồng mạng, chỉ có biết trước đáp án mới có thể trả lời trong thời gian chưa đến 1 giây như thế.
Nếu chưa biết trước đáp án liệu Thái Hoàng và Lê Phương có thể giải 1 bài toán tương tự với tốc độ chưa đến 1 giây không?