Phát triển nguồn nhân lực, cải cách mạnh mẽ hệ thống giáo dục - đào tạo được xem là một khâu đột phá của chiến lược phát triển quốc gia này.

Phóng to

Niềm vui của HS Trường THPT Đa Phước trong lễ khai giảng - Ảnh: Như Hùng

Cuộc cải cách giáo dục nào cũng đòi hỏi những trí tuệ lớn, những tầm nhìn cao rộng, đặc biệt sự xem xét kỹ lưỡng nhiều biến số, nhiều yếu tố liên quan, sự đồng thuận và tham gia của mọi tầng lớp, mọi cá nhân trong xã hội. Điều này có nghĩa rằng vô số kế hoạch hành động cần được xây dựng để sao cho có thể đề ra được hệ thống các biện pháp cải cách trong tổng thể và đồng bộ. Như vậy, cuộc cải cách giáo dục quốc gia chắc chắn là một quá trình tinh tế, phức tạp với bộn bề của trăm ngàn mối quan tâm.

Thế nhưng trong cách suy nghĩ của chúng tôi, sự đa dạng, phức tạp của bất cứ một tiến trình xã hội nào cũng phải hàm trong nó một tư tưởng lớn đơn nhất và vì vậy cũng rất giản dị. Chính tư tưởng này tạo nên tính thống nhất xuyên thấm tất cả các kế hoạch hành động ở mọi cấp, nói cách khác, nó chi phối toàn bộ tiến trình cải cách giáo dục. Nghĩa là mọi ý tưởng, kế hoạch hành động của tiến trình cải cách giáo dục phải dùng tư tưởng ấy như một gương soi trong suốt để xem xét cái tâm nghiêm túc và tính hiệu quả của mình.

Tư tưởng lớn của cuộc cải cách giáo dục theo chúng tôi đó là “triết lý hướng đến người học, vì người học và cho người học”. Cụ thể, toàn bộ nền giáo dục nước nhà hãy hướng đến việc giúp mỗi người học có thể phát hiện những sức mạnh tiềm ẩn trong họ. Những sức mạnh ấy là lòng đam mê học tập, khát khao hiểu biết và biết lấy tự học làm cốt, là niềm tin vào bản thân, dũng khí thể hiện quan điểm cá nhân, là tâm hồn vươn đến cái chân và khả năng thực hành cái thiện, là những sở thích, sở trường, nguyện vọng cá nhân cùng với ý chí đeo đuổi thực hiện chúng.

Hãy làm sao cho tư tưởng lớn ấy chảy vào và thấm sâu trong mỗi thành viên tham gia giáo dục và trở thành một động lực khai phá loại bỏ những cách nghĩ, cách làm hãm hại sự phát triển nhân cách của người học, cũng là những thế hệ tương lai của đất nước...

Đó là bệnh thành tích, là lối giáo dục - đào tạo nặng nề khoa cử, lối quản lý các chương trình đào tạo phổ thông kiểu kê toa thuốc làm mai một tinh thần chủ động sáng tạo của người thầy, lối xây dựng đường hướng phát triển giáo dục theo thiên hướng kinh nghiệm chủ nghĩa ít dựa vào cơ sở kiến thức khoa học, là cơ chế điều hành nhân lực giáo dục không thật sự kích thích tinh thần phấn đấu phát triển năng lực và đạo đức chuyên môn...

Và trong triết lý hướng đến người học ấy, người thầy cần được quan niệm là biểu tượng của trí tuệ và đạo đức của nước nhà, đặc biệt là người khơi dậy ngọn lửa cho tâm hồn.