Lương y Nguyễn Việt Ngà (Viện Y học dân tộc):

Hãi hùng lòng lợn, tiết canh!

28/12/2009 12:01 (GMT + 7)
TT - Lòng lợn, tiết canh được xem là món ăn khoái khẩu của nhiều người. Nhưng có tận mắt chứng kiến “công nghệ” chế biến những món ăn này mới thấy hãi hùng. Nhiều tô tiết canh vừa được đánh xong để tràn lan trên mặt bàn ngay nền nhà vệ sinh.

Rạng sáng 25-12, Đ., một dân “đồ tể” đã giải nghệ, dẫn chúng tôi xuống lò mổ Thịnh Liệt, nơi “hóa kiếp” hơn 1.200 con lợn mỗi ngày để cung cấp nhu cầu ăn uống của người dân Hà Nội. Cả lò mổ nhộn nhịp như một công trường, tiếng lợn kêu eng éc khi bị giết hòa vào tiếng người, tiếng xô chậu loảng xoảng kèm theo mùi hôi thối của phân, mùi nồng nồng của cống rãnh...

Lòng, tiết trộn... phân

Tiếng lợn ré lên eng éc giữa đêm bỗng im bặt khi người “đồ tể” cầm thanh ống nước đập thẳng vào đầu. Cả đống thịt trắng nhởn đang giãy giụa đổ vật ra đợi một lượt dao phanh bụng. Trong lúc con lợn quay đơ, một “đao thủ” nhanh chóng nhấc chân trước quật ngã con lợn xuống nền ximăng nhơm nhớp nước, ngay tức thì thọc dao vào cổ mà chẳng cần rửa ráy mình lợn.

Cả một đoạn họng dài 30-40cm bị phanh ra, cùng lúc một người khác nhanh tay đưa cái chậu nhựa, chậu inox hứng ngay những dòng tiết đầu tiên ồng ộc xối ra. Chọc xong, người mổ lợn thò ngay bàn tay còn dính phân bốc dúm muối ném vào chậu, khuấy đều cho chậu tiết không loãng, không đông, đủ tiêu chuẩn đánh tiết canh. Mỗi con lợn bị chọc tiết chỉ cần hứng 1/3 chậu tiết hồng tươi đủ tiêu chuẩn làm món tiết canh, rồi bị thả vật xuống nền mặc tiết chảy tràn.

Chọc xong một con, những người mổ lợn lại vứt nguyên đống thịt trắng nhởn cho công đoạn khác để tiếp tục phận sự: đập chết, chọc tiết và hứng tiết. Đôi khi nhát dao hóa kiếp đi quá cuống họng, chọc tận vào dạ dày, vậy là cám lợn cũng ồng ộc trào thẳng vào chậu, rồi được đổ vào xô để chuẩn bị cho những bát tiết canh đỏ au, bắt mắt trên quầy vào đầu giờ sáng.

Nhìn chậu tiết lợn được đổ vào xô, Đ. giải thích: “Để tiết lợn không đông, người ta sẽ cho ít nước đái lợn hoặc phân đạm bón rau vào tiết, đảm bảo đỏ tươi, đánh tiết canh đông cứng”. Thoáng chốc, cả chú lợn bị mổ phanh kéo tuột bộ lòng vứt xuống nền khu mổ, để bộ phận chế biến lòng tiếp nhận đưa sang khu vực chế biến riêng.

Để cho nhanh, nhiều “đao thủ” không ngại ngần dùng chân vẫn mang đôi ủng lẫn cả phân, cả bùn đất hất con lợn qua lại hay đạp mạnh vào mình lợn để kéo tuột bộ lòng ra cho công đoạn sau. Số tiết còn ứ trong bụng lợn vừa mổ được người “đồ tể” dùng gáo múc vào đống xô, chậu dơ bẩn đặt xếp hàng trước mỗi quầy chế biến nội tạng. “Cái này không đánh tiết canh được mà lấy để nhồi lòng, nhiều bọt thế này dồi mới bông, xốp”, một phụ nữ đang giơ cao khúc ruột lợn để tuồn phân ra ngoài bên cạnh xô tiết ở miệng cống hôi nồng cho biết.

Tất cả phèo, phổi, lòng non, dạ dày... đổ đống dưới nền ximăng lênh láng máu, nước và phân để phân loại sơ chế. Những phụ nữ phụ trách công việc này cứ thoăn thoắt cắt xén rồi cho tất cả vào xô nước đã đặc quánh màu máu nổi bọt lềnh bềnh như bong bóng xà phòng rửa qua. Màu đỏ đặc trưng của máu lẫn với nước rửa chảy lênh láng cùng lông lợn, các vụn mỡ và phân tuốt ra từ những đống lòng trên khắp mặt nền khu lò mổ chảy thành dòng xuống hệ thống cống gom nước thải.

Tương tự, tại một lò mổ lợn trên đường Nơ Trang Long, quận Bình Thạnh, TP.HCM, công đoạn lấy máu làm tiết canh cũng được xử lý rất nhanh, gọn. Cứ mỗi con lợn được giết xong, huyết được cho vào can nhựa cũ kỹ, cáu bẩn xếp thành hàng dài, hỗn hợp bên trong ít nhiều có cả lông, bụi, phân... để bán cho những người thu mua huyết lợn, lòng lợn về bỏ mối tại các chợ như Văn Thánh, Bà Chiểu, Gò Vấp...

Tại những nơi này, nhiều gian hàng chuyên bán huyết, lòng lợn để huyết trong can nhựa dưới phản, bên lề đường đầy bụi, cát, ruồi nhặng bu đầy. Thỉnh thoảng, lại có các chủ quán đến nhận từng can nhựa đựng huyết dính đầy phân được chùi quẹt sơ sài nhưng vẫn có thể thấy rõ mồn một, cột lên xe đưa về quán “chế biến” tiết canh cho khách...

Đánh tiết ngay... nhà tắm

Rời lò mổ, chúng tôi đến một quán tiết canh trên đường Trương Định, Hà Nội để chứng kiến cảnh chế biến lòng lợn. Bà chủ quán sau khi nhận hai túi nội tạng từ tay người đưa hàng liền ném uỵch xuống nền. Phèo, dạ dày... được ném vào một chậu nước, xát muối cho hết nhớt rồi cho vào nồi.

Riêng lòng non, bà chủ quán chỉ ngâm qua xô nước rồi cho thẳng vào nồi nước sôi ùng ục. Đ. bảo lòng non phải luộc nước sôi mới giòn, nhưng cái thứ nhầy nhầy trong ruột mà không tuốt ra thì thật hãi hùng. Trong đó hầu hết là phân, sán và đủ thứ vi khuẩn bẩn thỉu dễ lây lan bệnh tật.

Đ. còn cho biết tiết lợn ra đến quán, chủ quán muốn để lâu, tiết canh nhanh đông phải cho hàn the vào. Nhờ vậy tiết để cả ngày vẫn đỏ tươi, nhìn rất “bắt mắt”.

Buổi sáng, tại quán “má heo, tiết canh, lòng lợn” khá nổi tiếng gần cầu vượt Tân Thới Hiệp, quận 12, TP.HCM, nhiều ông khách rôm rả kêu tiết canh, lòng lợn. Ông chủ quán chạy vào sau nhà “chế biến”, lát sau mang ra hơn chục bát sứ chất đầy tiết canh để trên tủ hàng. Vì đây là con đường mới mở nên khói bụi bay mịt mù vào các chén tiết. Nhìn kỹ sẽ thấy chén tiết nào cũng đóng bụi. Còn túi huyết tươi để chế biến là cái bọc to được treo lủng lẳng ngay trên nóc cửa ra vào nhà vệ sinh, máu rỉ ra trên tường vôi...

Gần đó, một quán nhậu khác gần cầu vượt Quang Trung cũng nườm nượp khách đến ăn tiết canh, lòng lợn. Do quán quá chật chội nên các can, bọc đựng máu tươi được đặt sẵn xuống nền nhà ẩm thấp sát cửa nhà vệ sinh. Nơi đây còn dùng để đổ chất cặn bã từ thức ăn thừa của khách nên mùi hôi thối và ruồi nhặng bu kín.

Ông chủ tiệm vừa đánh tiết canh vừa bịt mũi và khạc đàm liên tục... đánh tiết xong, ông chủ gãi chân sồn sột rồi vô tư lấy tay rắc thêm ít đậu phộng, rau tươi... đem ra cho khách thưởng thức. Tại nhiều quán tiết canh, lòng lợn nổi tiếng ở khu vực bến xe miền Đông (quốc lộ 13), nhiều tô tiết canh vừa được đánh xong để tràn lan trên mặt bàn ngay nền nhà vệ sinh, có cả một vài con ruồi chết chủ quán dùng tay bốc bỏ ra ngoài...

MINH QUANG - TUẤN PHÙNG - SƠN BÌNH

Vừa kê đoạn lòng dài hơn 3m sát miệng cống, chỉ ba động tác người phụ nữ đang làm lòng đã tuốt xong, vứt thẳng vào chậu lòng thành phẩm chờ giao cho các chủ hàng. Quy trình làm sạch diễn ra nhanh đến mức phân lợn, sán, vi khuẩn trong những đoạn ruột non, ruột già vẫn có thể còn nằm trong đống bầy nhầy lẫn cả lòng, tiết... “Lò mổ này đêm nào cũng thịt cả nghìn con, ai có sức mà làm sạch, với lại làm sạch lòng... mất ngon”, một phụ nữ đang làm lòng nói.

Trong huyết tươi có rất nhiều vi trùng, virus còn sống. Người ăn tiết canh thường cho thêm chanh vào để vi trùng co lại vì axit. Tuy nhiên, đối với các loại virus biến thể nguy hiểm như H1N1 thì gần như không có cách gì tránh được. Huyết được nấu chín chưa chắc diệt được những loại virus nguy hiểm như vậy nên sử dụng huyết tươi là vô cùng nguy hiểm. Người ăn tiết canh có thể bị lây trực tiếp rất nhiều bệnh từ máu huyết của động vật, do máu tươi vào bao tử người sẽ thấm rất nhanh qua niêm mạc bao tử, thấm thẳng vào máu ngay lập tức.

Đồng thời có thể bị nhiễm các loại sán như sán lãi móc, nhiễm lãi theo đường máu, tạo ra các ổ lãi nguy hiểm trong gan, mật hoặc gây ra các khối nghẽn tắc trên não. Từ những búi lãi này, người bị nhiễm có thể bị tắc mật. Tế bào gan của người bệnh bị phá hủy, gan bị chảy máu, viêm gan, xơ gan... Quá trình thọc tiết lợn không đảm bảo vệ sinh trong những điều kiện như nước bị nhiễm độc, nhiễm chì hay bị dính phân... đều sẽ gây ra sự nhiễm độc trực tiếp với cơ thể người ăn tiết canh sau đó.

LAN PHƯƠNG ghi

Ý kiến của bạn

* Thật sự khi đọc bài báo này hầu như tôi chẳng còn thiết ăn uống bất cứ thứ gì ở ngoài đường nữa. Nhiều lúc đi xa cũng buộc phải ăn mà cái gì cũng dơ quá. Nói cho cùng thì  "khuất mắt thì ăn thôi chứ kinh khủng quá". Tôi cũng chưa bao giờ ăn tiết canh nhưng huyết thì có, nhưng từ bài báo này trở đi sẽ không bao giờ dám đụng đến nữa. Kinh khủng thật.

VÕ THỊ TÚ ANH

* Đọc bài "hãi hùng lòng lợn tiết canh" tôi thấy ghê tởm. Đây là hiện tượng kinh doanh đã có và từng có, nhưng chỉ khi được báo chí phanh phui và dư luận mổ xẻ thì mới được cơ quan chức năng vào cuộc tìm hiểu, điều tra mà quá trinh điều tra thì kéo dài, trong khi người tiêu dùng thì lãnh đủ.

Sự thật về vi phạm vệ sinh khi chế biến các loại thực phẩm không đúng quy trình, không đảm bảo vệ sinh, chất lượng đặt ra đã trực tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng, gây hiểm họa cho xã hội.

LÂM VĂN THẢO

* Mặc dù tôi không bao giờ ăn tiết canh nhưng sau khi đọc bài viết này tôi thấy thật kinh khủng. Không thể tưởng tượng nổi, quá ớn lạnh...Cám ơn Tuổi Trẻ đã cho bạn đọc biết những "công nghệ" chế biến thực phẩm kinh hoàng này, trong thời gian cận tết, hy vọng Tuổi Trẻ sẽ nhiều bài hay hơn nữa về tình trạng chế biến thực phẩm, đặc biệt là ở những thành phố lớn cho người tiêu dùng được biết. Xin cảm ơn.

DŨNG LÊ MINH

* Thỉnh thoảng tôi cùng ông xã đi ăn món cháo lòng, tiết canh ở hẻm Bùi Thị Xuân và Q.4. Đọc xong bài này, từ nay trở đi tôi "vĩnh biệt" món tiết canh, cháo lòng này. Kinh khủng không thể tả nổi. Cảm ơn các phóng viên đã cho chúng tôi thấy mặt trái của những dĩa tiết canh, những tô cháo lòng ngon và bắt mắt như thế.

VICKY PHẠM

* Chúng ta không thể đứng nhìn cảnh con cháu chúng ta, thậm chí là cả chúng ta đang phải ngày ngày thưởng thức những "thực phẩm sạch ngoài, bẩn trong" như thế hoài được. Theo ý kiên của riêng tôi, thì pháp luật cũng nên có khung hình phạt thật nghiêm khắc với những người sản xuất thực phẩm không an toàn này.

AB

0
Ý kiến bạn đọc (1) Gửi ý kiến của bạn
  • 1/10/2011 12:57:24 PM

    Đọc xong bài báo tôi thấy hiện tượng trên xuất phát từ 2 nguyên nhân, nếu giải quyết được 2 nguyên nhân này thì sẽ không còn tình trạng như trên. Đó là:

    1. ý thức người tiêu dùng chưa cao , vẫn xuề xòa trong việc ăn uống. Nếu họ nói không với thức ăn bẩn thì chắc chắn các quán ăn mất vệ sinh kia sẽ không thể hoạt động hoặc phải thay đổi cách chế biến sao cho hợp vệ sinh.

    2. Nhà nước thực sự chưa mạnh tay trong việc quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm , nếu quản lý chặt hơn thì đã không có những quán ăn nhậu như trên. Và việc quản lý các nhà hàng theo tôi nếu một người nào mở hàng ăn thì phải qua lớp đào tạo vệ sinh an toàn thực phẩm và có trình độ trung cấp nấu ăn trở lên mới được mở quán, hàng tháng phải tập huấn cho họ. Hy vọng thức ăn bẩn không còn tồn tại ở việt Nam trong 10 năm nữa.

    akie
TTO - Sở GTVT Nghệ An vừa có công văn yêu cầu 22 lái xe tự ý bỏ về khi chuẩn bị vào phòng xét nghiệm ma túy từng gây xôn xao dư luận, phải đến cơ sở y tế khám lại đúng quy định của Bộ GTVT.
Báo Tuổi Trẻ giữ bản quyền nội dung trên website này; chỉ được phát hành lại nội dung thông tin này khi có sự đồng ý bằng văn bản của báo Tuổi Trẻ