Vụ hối lộ của công ty PCI

Viện KSND tối cao cáo buộc bị can này đã nhận 262.000 USD (tương đương hơn 4 tỉ đồng) từ quan chức của Công ty tư vấn quốc tế Thái Bình Dương (PCI - Nhật Bản) và làm một số việc có lợi theo yêu cầu của các quan chức PCI.

Mặc cả hai mức hoa hồng 10% và 11% dự án

Phóng to

Ông Huỳnh Ngọc Sĩ đến tòa hồi tháng 9-2009 - Ảnh: T.T.D.

Cáo trạng của viện KSND tối cao xác định, dự án Đại lộ Đông - Tây TP.HCM được phê duyệt vào năm 2000 bằng nguồn vốn vay ODA của Chính phủ Nhật Bản và vốn đối ứng của Việt Nam. Với chủ trương kinh doanh, cạnh tranh không lành mạnh, để được trúng thầu, ký hợp đồng thực hiện gói thầu Tư vấn thiết kế và Tư vấn giám sát của dự án, đồng thời được tạo điều kiện thuận lợi và được chấp nhận các điều khoản có lợi khi đàm phán, thương thảo ký kết hợp đồng; các quan chức của PCI đã bàn bạc, thống nhất việc quan hệ, đưa hối lộ cho ông Huỳnh Ngọc Sĩ.

Từ tháng 2-2001, ông Sakano, trưởng văn phòng đại diện PCI tại Việt Nam đã gặp ông Huỳnh Ngọc Sĩ tại quán karaoke trong một khách sạn tại TP.HCM. Ông Sakano nói PCI muốn trúng gói thầu tư vấn thiết kế, muốn được tạo điều kiện có lợi khi đàm phán thương thảo ký hợp đồng thì phải đưa bao nhiêu tiền, ông Huỳnh Ngọc Sĩ đòi 20%.

Sau khi ông Sakano cho rằng quá cao, ông Sĩ giảm xuống 15%. Sau nhiều lần thương lượng, ông Sĩ chấp nhận 10% giá trị hợp đồng Tư vấn thiết kế và sau đó cung cấp cho ông Sakano Bản tiêu chí đánh giá chi tiết hồ sơ dự thầu. Theo thỏa thuận, PCI phải trả cho ông Sĩ 900.000 USD cho thương vụ này.

Ngay sau khi thỏa thuận, thống nhất về số tiền PCI sẽ đưa hối lộ, ông Sakano và ông Sakashita Haruo (Giám đốc dự án Đại lộ Đông Tây của PCI) thương lượng sơ qua với ông Sĩ về lịch trình đưa hối lộ. Theo đó, sau khi PCI nhận được tiền tạm ứng của hợp đồng Tư vấn thiết kế sẽ đưa 1/3 tổng số tiền hối lộ, tương đương 300.000 USD; số tiền đưa tiếp theo sẽ được thực hiện sau khi nhận khoản thanh toán tiền hợp đồng lần đầu tiên.

Sau khi trúng gói thầu Tư vấn thiết kế, PCI muốn trúng gói thầu Tư vấn giám sát nên các quan chức PCI tiếp tục gặp ông Sĩ vào tháng 9-2001 tại khách sạn New World (TP.HCM). Ông Sĩ đòi 15% cho giá trị hợp đồng này vì không có đối thủ cạnh tranh. Hai ông Sakashita và Sakano nói 15% là quá cao nên đề nghị hạ thấp xuống, ông Sĩ chốt lại 12%. Phía PCI đề nghị mức 10% nhưng không được chấp nhận.

Đến tháng 12-2002, hai ông Sakashita và Sakano đến phòng làm việc của ông Sĩ thương lượng, đàm phán về khoản đưa hối lộ. Theo đó, ông Sakano đề nghị 10% giá trị hợp đồng, ông Sĩ vẫn kiên quyết đòi 12%. Đến tháng 1-2003, hai bên gặp nhau và quyết định mức hoa hồng là 11% giá trị hợp đồng (tức khoảng 1,7 triệu USD) cho hợp đồng Tư vấn giám sát.

Nhận tiền hối lộ, tạo điều kiện thuận lợi cho PCI

Năm 2003, ông Morita Shota, Tổng giám đốc PCI thành lập công ty Tư vấn thông tin kinh doanh (BIC) tại Hong Kong, bổ nhiệm ông Takasu Kunio, nguyên giám đốc điều hành PCI làm giám đốc với mục đích nhằm hợp thức hóa chuyển tiền từ PCI vào BIC để lập quỹ đen, đưa hối lộ quan chức nước ngoài, trong đó có Việt Nam.

Sau khi thỏa thuận đưa, nhận hối lộ 10% giá trị hợp đồng Tư vấn thiết kế (tương đương 900.000 USD) và 11% giá trị hợp đồng Tư vấn giám sát (tương đương 1,7 triệu USD), các quan chức PCI khai đã 7 lần đưa cho Huỳnh Ngọc Sĩ với tổng số tiền 2,342 triệu USD. Tuy nhiên, kết quả điều tra đến nay mới làm rõ một lần ông Sĩ nhận 262.000 USD.

Cụ thể, tháng 4-2003, phía PCI chuẩn bị 262.000 USD để đưa cho ông Sĩ. Tuy nhiên, do Văn phòng PCI tại Việt Nam không đủ tiền nên phải chuyển tiền từ Nhật Bản qua Việt Nam thông qua Ngân hàng Tokyo - Mitsubishi, chi nhánh TP.HCM.

Ngày 28-5-2003, sau khi các quan chức PCI rút tiền, hai ông Sakano và Takasu mang đến văn phòng Ban quản lý dự án Đại lộ Đông - Tây đưa cho ông Sĩ. Đến phòng làm việc của ông Sĩ, ông Sĩ chỉ cho mình ông Sakano vào, sau đó đóng cửa. Ông Sakano phải giải thích ông Takasu là bạn nên mới được cho vào. Khoản tiền 262.000 USD đựng trong túi giấy được ông Takasu giao cho ông Sĩ.

Viện KSND tối cao cáo buộc, ông Sĩ đã có hành vi, việc làm có lợi cho PCI như trong quá trình đàm phán, ký kết hợp đồng đã chấp nhận đề xuất của PCI; đề nghị các cấp có thẩm quyền phê duyệt mức lương chuyên gia tư vấn nước ngoài cao hơn mức được xác định tại biên bản thảo luận giữa Chính phủ Việt Nam và ngân hàng JBIC.

Cụ thể, đối với khoản lương chuyên gia, theo thỏa thuận giữa JBIC và Chỉnh phủ Việt Nam thì tối đa là 2,5 triệu Yen/tháng/người. Tuy nhiên, ông Sĩ đề nghị cấp có thẩm quyền phê duyệt mức lương chuyên gia tư vấn nước ngoài thấp nhất là 2,523 triệu Yen/tháng/người và cao nhất là 3,279 triệu Yen dẫn đến việc lương chuyên gia tư vấn nước ngoài tăng lên hơn 6,9 tỉ đồng.

Trong quá trình thực hiện dự án, ông Sĩ đề nghị chỉ định thầu cho PCI thực hiện gói thầu Tư vấn giám sát. Trong khi đó, theo quyết định đầu tư dự án thì hình thức đấu thầu gói thầu Tư vấn giám sát là đấu thầu quốc tế nhưng Ban quản lý dự án viện lí do muốn thuê mướn cùng một tư vấn cho công trình giám sát như giai đoạn 1 của dự án nên sau đó ông Sĩ có công văn trình UBND TP.HCM đề nghị xem xét trình Thủ tướng phê duyệt kế hoạch đấu thầu giai đoạn 1 dự án, trong đó có nội dung đề nghị chỉ định thầu cho PCI thực hiện gói thầu Tư vấn giám sát.

Ngoài ra, ông Sĩ còn ký thanh toán các khoản tiền tạm ứng cho PCI khi chưa có bảo lãnh ngân hàng và Ban quản lý dự án chưa mở thư tín dụng không hủy ngang...; ký chấp nhận thanh toán cho PCI trong khi hồ sơ yêu cầu thanh toán chưa có biên bản nghiệm thu khối lượng công việc tư vấn hoàn thành.

Đối với 6 lần đưa tiền còn lại do các quan chức PCI khai nhận, do thời hiệu điều tra vụ án đã hết nên cơ quan cảnh sát điều tra, Bộ Công an ra quyết định tách hành vi nhận hối lộ của 6 lần để tiếp tục điều tra, thu thập đủ tài liệu, chứng cứ xử lý sau. Đối với các quan chức PCI có hành vi đưa hối lộ cho ông Sĩ đã bị Tòa án Tokyo Nhật Bản xử lý về tội vi phạm luật chống cạnh tranh không lành mạnh.