Tuy nhiên, sự xuất hiện ồ ạt của thủy điện, các nhà máy công nghiệp đã và đang bức tử dòng sông này, gây đảo lộn cuộc sống hàng trăm ngàn người dân sống hai bên bờ sông.
Ông Trần Tiến Anh - giám đốc Công ty TNHH một thành viên thủy nông Đồng Cam, đơn vị quản lý vận hành hệ thống thủy nông lớn nhất tỉnh Phú Yên, phục vụ tưới tiêu cho 15.000ha của đồng bằng Tuy Hòa - khẳng định chính các thủy điện đã làm sông Ba khô khốc nhanh chóng trong những năm qua: “Kể từ khi các thủy điện xây dựng ồ ạt trên thượng lưu sông, nhất là khi thủy điện An Khê - Kanak nhận nước sông Ba rồi xả về sông Kôn, thì sông Ba thiếu nước trầm trọng.”
Ông Đặng Quốc Hoài Huy, phó trưởng Phòng tài nguyên - môi trường thị xã An Khê, cho biết từ khi thủy điện An Khê Kanak chặn dòng tích nước, nguồn nước sông Ba bị cạn kiệt, cộng với quá trình xả thải chưa qua xử lý của các nhà máy công nghiệp đã khiến tình trạng ô nhiễm trên sông càng trở nên trầm trọng.
Hơn một tuần đi dọc sông Ba qua các thị xã An Khê, huyện Kbang, Kon Chro, Krông Pa (Gia Lai), huyện Sơn Hòa, TP Tuy Hòa (Phú Yên), chúng tôi bắt gặp nhiều câu chuyện buồn trên dòng sông Ba.
TIẾN THÀNH thực hiện
Dù phải xa quê hương, bôn ba kiếm sống ở Sài Gòn, có thể những ký ức về quê hương cũng phai nhạt dần theo năm tháng.
Nnhưng sông Ba, con sông của ký ức, của tuổi thơ thì còn mãi trong tâm trí tôi. Tình cờ đọc bài báo này mà thấy xót xa quá, chỉ vì lợi ích cá nhân, vì tiền mà bất chấp tất cả sao.
Cũng là một người làm việc trong ngành điện, dẫu biết những khó khăn về sự thiếu hụt điện nước ta như thế nào, song đánh đổi cả cuộc sống người dân thì không chấp nhận được.
Ở miền quê nghèo này, thiếu hụt điện không còn là vấn đề lớn vì người dân đã quen với nó rồi, cũng chỉ là cần điện cho những nhu cầu tối thiểu. Nhưng đánh cắp dòng sông, đánh cắp miếng cơm manh áo của người dân, đánh cắp đi nguồn nước, môi trường sống của cả hệ sinh thái thì làm sao so sánh được.
Vùng quê nghèo chỉ mới mọc lên vài ba nhà máy mì, nhà máy đường nhưng bao nhiêu chất thải xả thẳng vào sông. Trước kia sông còn nước thì không nói, bây giờ nước cạn thì chẳng phải đầu độc cả đất sao...
Bây giờ trong tôi vẫn còn ký ức về con sông trong lành, cuồn cuộn nước đầy cá tôm....
Thuỷ điện sản xuất ra điện cho xã hội, cho công nghiệp quá tốt nhưng phát triển lệch, chỉ nghĩ đến lợi ích của nhà máy. Bỏ qua môi trường, cảnh quan, lợi ích lâu đời của vùng hạ lưu, hạ du. Nhìn mà xót cả ruột.
Nông nghiệp, cảnh quan, đời sống người dân đã quá khó khăn giờ càng thêm nghiệt ngã. Các nhà máy liên quan sửa sai ngay đi. Chậm trễ lắm rồi!