Ông Đặng Văn Thanh - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Quốc hội:

Chưa bao giờ thấy phí dồn dập như hiện nay

28/03/2012 15:58 (GMT + 7)
TTO - Từng giữ vị trí Tổng giám đốc Kho bạc Nhà nước, ông Đặng Văn Thanh đánh giá các đề xuất phí hiện nay là dồn dập, có thể gây sốc, đồng thời băn khoăn nhiều loại phí chưa sử dụng đúng mục đích.

Theo ông Thanh, phí đưa ra cần tham khảo ý kiến người dân, tránh cửa quyền, áp đặt. Ông nói:

- Không phải tự nhiên người dân, khắp nơi bàn chuyện phí. Thực chất, cùng với thuế, phí cũng là công cụ điều tiết thu nhập của người dân. Với các mức phí mà Bộ Giao thông Vận tải đưa ra, gần như mọi gia đình, mọi nhà sẽ bị ảnh hưởng. 

Không được "thoát ly" thu nhập của dân

* Cái người dân bất bình hiện nay là đã có rất nhiều loại phí. Với phí Bộ GTVT đề xuất, phí sẽ chồng phí?

- Trong bối cảnh hiện nay, khi đưa ra phí, lệ phí mới, chúng ta không nên chỉ tính đến một mục tiêu, nhiệm vụ chính trị nào đó mà phải tính đến tổng thể lợi ích của cả nền kinh tế, đến tình hình khó khăn của người dân sau nhiều năm lạm phát.

Bản chất cuối cùng của thu phí cũng là nhà nước phân phối, định lại thu nhập của dân, đưa một phần thu nhập đó vào tay nhà nước. Việc đó có thể cần, nhưng tính thời điểm nên làm chưa thì phải tính.

Chuyện thứ hai là nó liên quan đời sống, thu nhập thực tế của dân. Phải xem khả năng chấp nhận của dân đến đâu.

* Mức Bộ GTVT đề xuất, người có ôtô sẽ phải chịu tới mấy chục triệu một năm, theo ông có quá sốc?

- Nhiều quốc gia sử dụng biện pháp kinh tế để điều tiết, điều chỉnh hành vi như tham gia giao thông, xả rác… Nó cần thiết, nhưng nếu đưa ra mức quá lớn, quá sốc so với thu nhập người dân thì không nên. Khi cần có thể đưa ra biện pháp quyết liệt nhưng nó cũng không được thoát ly thu nhập người dân.

* Khi nói thu phí, điều cần công bố là các loại phí liên quan đến giao thông trước đây đã được sử dụng đúng chưa, tốt chưa?

- Điều quan trọng khi tính đến thu phí, lệ phí tất nhiên là phải định rõ được mục đích của nó và phải đảm bảo nguồn tiền được thu sẽ được sử dụng đúng mục đích. Phí nào nhà nước nên thu để nhà nước điều hòa chung trong ngân sách; phí nào phục vụ duy tu, bảo dưỡng… cần công bố rõ ràng.

Thực tế còn có trường hợp sử dụng nguồn thu từ phí sai mục đích. Nên tới đây, khi nhà nước đưa ra phí mới, cần tính kỹ mục đích các phí đó và cần đảm bảo sử dụng nó hiệu quả, đúng mục đích.

Không nên áp đặt

* Kinh tế đang khó khăn, việc đưa ra các loại phí mới có phù hợp?

- Việc tăng giá điện, xăng 5-10% hiện nay, dù chỉ vài chục đồng/kWh hay vài ngàn/lit đã rất không đơn giản, phải tính rất thận trọng, thì không có lý do gì, việc đề xuất một loại phí đánh trực tiếp, có thể lên đến tiền trăm, tiền triệu lại không được tính toán kỹ, qua nhiều cấp thẩm định. Cái lớn là các loại phí có thể tác động đến toàn bộ nền kinh tế qua tâm lý của người dân. Và quá trình điều tiết, phân bổ đó sẽ tác động trở lại đến chính sách vĩ mô.

Nếu các loại phí chỉ giải quyết và tác động đến một vài vấn đề kinh tế thì khác, nhưng nếu nó tác động đến đời sống chính trị xã hội, tác động đến sự ổn định vĩ mô, tác động đến cả các chính sách an sinh xã hội lớn khác thì phải thận trọng.

Tôi tin Quốc hội sẽ cân nhắc kỹ đề xuất các loại phí mà các bộ, ngành đưa ra gần đây. Xu hướng chung, lâu dài, nhà nước nên khoan sức dân, giảm mức huy động GDP vào ngân sách, ít nhất là phải có lộ trình cụ thể trong những năm tới.

CẦM VĂN KÌNH

TUẤN PHÙNG ghi

Ông Bùi Danh Liên (Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ôtô Hà Nội):

Mức thu phải hợp lý

Theo quy định thì phí bảo trì đường bộ sẽ phải thực hiện thu từ ngày 1-6, tôi nói thật là đến thời điểm này cũng chưa thể thực hiện được. Bây giờ quy định đối với xe máy thì ủy quyền cho ủy ban phường, xã tiến hành thu. Quy định thì cứ như vậy, còn thực tế cấp phường, xã có người đi thu không thì chưa biết.

Mặt khác, nếu người dân không đóng thì chế tài ra sao cũng chưa có. Ngay việc quy định giám sát kinh phí thu được cũng chưa rõ ràng, nếu xã, phường thu thì quản lý ra sao cũng không được đề cập.

Bản thân người dân có quyền đặt câu hỏi là việc thu tiền như vậy liệu có đúng là đưa vào bảo trì không hay lại nảy sinh tiêu cực. Vì đây là tiền người dân đóng góp nên phải công khai rõ ràng, thậm chí cần phải công bố cụ thể nếu thu để sửa đường, để bảo trì đường bộ thì sửa ở đâu, bảo trì ở đâu. 

XUÂN LONG ghi

0
Ý kiến bạn đọc (10) Gửi ý kiến của bạn
  • 3/29/2012 9:31:13 AM

    Mua một chiếc xe máy hiện nay phải cõng phí lên 40% giá trị xe, còn mua ôtô thì phải cõng trên dưới 100% giá trị xe. Ngoài ra còn thu phí 1.000đ/lít xăng.

    Để sử dụng một xe ôtô thì cần phải chi 1% giá trị xe/ tháng. Vậy liệu với mức lương bình quân người dân quá thấp hiện nay thì thu phí như vậy làm sao chịu nổi?

    Tran cong ly
  • 3/29/2012 7:52:23 AM

    Theo tôi thu phí qua lốp xe là hợp lý nhất vì xe lưu thông nhiều thì lốp sẽ mòn nhiều. Tuy nhiên cơ quan đăng kiểm cũng có vai trò quan trọng trong việc đăng kiểm xe trong đó kiểm định lốp xe cũng là một tiêu chí khi kiểm định xe.

    Hoang Dung
  • 3/29/2012 7:41:37 AM

    Mỗi tháng tôi phải đóng hàng triệu đồng tiền thuế TNCN cho nhà nước để được sử dụng cơ sở hạ tầng công cộng "tốt" theo đúng nghĩa. Khi thu thêm phí, liệu nhà nước có trừ ra số tiền trùng lắp đã thu trong thuế TNCN của mỗi người? Nếu tiền thu thuế TNCN của hàng chục triệu người VN không đủ để nhà nước trang trải cho bảo trì đường bộ, thì số tiền đó đã được nhà nước chi tiêu như thế nào, hiệu quả ra sao? Chúng tôi muốn biết điều đó! Thử làm 1 phép tính đơn giản cho 1 vụ việc đang nổi cộm: chỉ riêng chiếc tàu Hoa Sen phung phí gần 2.000 tỉ, tương đương với hàng triệu người lao động nghèo trên toàn quốc đau đầu đóng tiền bảo trì đường bộ cho chiếc xe máy của họ trong vài chục năm! Chúng tôi muốn tiền đóng thuế của mình được chi tiêu có trách nhiệm trước khi tin tưởng móc thêm hầu bao!

    Huỳnh Minh Hoàng
  • 3/29/2012 4:07:34 AM

    Nhà nước chỉ đề ra thôi. Nếu như muốn thông qua phải hỏi ý kiến dân, phải làm giống như bầu cử hay bỏ phiếu ấy. Vì nhà nước ta đã đặt ra mục tiêu là do dân, vì dân rồi còn gì. Nếu cái phí đó ảnh hưởng tới dân, cụ thể là tới đời sống nhân dân thì đã đi ngược lại mục tiêu của nhà nước. Tôi nghĩ nên cân nhắc lại đến lợi và hại trước khi đưa ra cái phí đường bộ này!

    Nguyễn Lê Minh Nhật
  • 3/28/2012 11:49:41 PM

    Xây dựng đường bộ & bảo trì đường bộ, đường giao thông khác phải lấy từ kinh phí nhà nước, không được thu của người dân nữa. Người dân đã đóng thuế TNCN, quá nhiều loại thuế/phí "cắt cổ" áp đặt khi mua các loại xe ô tô và xe máy, đóng phí bảo trì đường bộ qua xăng,... Các phí thu vừa kể đã là quá nhiều rồi, không nên thu của dân thêm nữa.

    Hãy xem các nước như Thái Lan họ làm như thế nào mà bắt chước, học hỏi. Thuế ô tô bên Thái Lan thấp mà đường Sá của họ 50 năm nữa Việt Nam vẫn chưa bằng: đường cao tốc, đường ô tô nhiều tầng trên cao, cầu vượt, đường Metro, taxi giá rẻ hơn Việt Nam nhiều,... dân họ đa số đi ô tô nhưng tại sao Việt Nam ít ô tô hơn mà vẫn kẹt xe.

    Hãy xem lại cách quản lý giao thông & tổ chức xây dưng giao thông của VN, đường xây không có kế hoạch tổng thể, chất lượng kém, thời gian xây chậm, tiến độ phát triển giao thông chậm, không kế hoạch rõ ràng,....

    Bí Phèo
  • 3/28/2012 8:46:40 PM
    Một người dân trúng 4 tờ vé số giải nhì 20tr, tổng giá trị giải thưởng 80tr đồng, dùng tiền trúng thưởng xổ số này để mua sắm một xe máy. Nộp thuế TNCN (80-10x4)x10%=4tr. Mua một xe máy Piaggio Liberty 150cc giá mua 71,5tr (giá chưa thuế 65tr, thuế GTGT 65x10%=6,5tr), trong đó thuế TTĐB (65tr/(1+20%))x20% = 10,834tr. Nộp lệ phí trước bạ 71,5 x 5% =3,575tr. Nộp lệ phí đăng ký xe máy 4tr. Tổng số tiền phải chi trả để có xe: 4tr+71,5tr+3,575tr+4tr=83,075tr (80 triệu trúng thưởng xổ số không đủ phải bỏ ra thêm hơn 3 triệu đồng nữa!). Tổng các khoản thuế, phí đã nộp: 4tr+6,5tr+10,834tr+3,575tr+4tr=28,909tr. Như vậy để có một chiếc xe Piaggio Liberty 150cc giá trị 71,5 triệu, phải nộp thuế và phí 29 triệu bằng 40,6% giá trị xe máy! thật khủng !? chưa hết khi sử dụng xe phải nộp thêm khoản phí xăng dầu 1.000 đ/lít. Với số tiền thuế và phí “khủng” thu được của dân đó nhà nước sử dụng như thế nào cho hạ tầng giao thông? Sao bây giờ còn thu thêm phí bảo trì đường bộ, phí lưu hành phương tiện cá nhân… nữa?
    Người dân
  • 3/28/2012 6:59:42 PM

    Thu phí ôtô, xe máy là đánh vào toàn dân ngay trong thời kì suy thoái kinh tế, chứ không chỉ đánh vào đối tượng giàu có. Bởi xe máy là phương tiện đi lại tiện lợi nhất, nên dù nghèo cũng cố vay mượn để mua lấy một chiếc. Cho nên các gia đình ở thành phố hầu như nhà nào cũng có, còn ở nông thôn thì chiếm tới 50 - 60%.

    Còn phí ôtô, nếu nhìn phiến diện thì tưởng là chỉ đánh vào người giàu có, nhưng thực ra là đánh vào cả dân nghèo. Bởi trừ một số gia đình dùng ôtô để đi lại, để khỏi phải đi những phương tiện giao thông công cộng đầy phức tạp và không an toàn như hiện nay thì hầu hết là các ôtô sử dụng vào việc kinh doanh. Những ôtô này đâu có chịu thiệt mà tìm mọi cách để bù đắp số tiền mình bị mất.

    Ôtô tải, taxi bù đắp bằng cách tăng giá cước, còn các loại xe dùng vào việc kinh doanh thì tìm cách xoay xở. Các phương tiện tư nhân bị hạn chế thì cũng tạo cơ hội cho các xe khách bóp chẹt, nâng giá mà người hứng chịu hậu quả không ai khác là dân nghèo, khi có việc phải tham gia giao thông.

    Thanh Xuân
  • 3/28/2012 6:55:02 PM

    Quản lý yếu kém, đầu tư không đúng chỗ, lãng phí quá nhiều,... nay tăng mức thu phí thì chẳng khác nào ép dân!

    truongthanh
  • 3/28/2012 6:39:24 PM

    Nhà tôi ở vùng sâu vùng xa, lộ đất mấy km. Trời nắng thì bụi mịt mù, mưa thì ổ voi liền kề nhau! Bà con chúng tôi đóng phí bảo trì đường bộ, vậy con lộ đất vào xóm chúng tôi có được bảo trì?

    Tô Văn Cần
  • 3/28/2012 6:14:20 PM

    Người dân không tâm phục cái gọi là "phí" ở đây. Họ cảm thấy mình bị "phạt", trong khi họ chẳng phạm lỗi gì. Có cái gì đó không ổn khi những người đề xuất phí này thường đi làm bằng xe công - là xe không phải đóng phí.

    HỒ HỮU NHÂN
TTO - Trưa 24-4, trong lúc tắm sông một học sinh lớp 11 Trường THPT Mang Thít (huyện Mang Thít, Vĩnh Long) bị đuối nước và tử vong.
Báo Tuổi Trẻ giữ bản quyền nội dung trên website này; chỉ được phát hành lại nội dung thông tin này khi có sự đồng ý bằng văn bản của báo Tuổi Trẻ