Thử nghiệm phiên bản mới tại đây

Có nên xây thủy điện Đồng Nai 6, 6A?

08/08/2011 07:37 (GMT + 7)
TT - Đó là câu hỏi chính đặt ra trong hội thảo “Quản lý tổng hợp rừng đầu nguồn và tài nguyên nước sông Đồng Nai - cụ thể trường hợp thủy điện Đồng Nai 6, 6A”, được tổ chức tại vườn quốc gia Cát Tiên ngày 7-8.
TS Vũ Ngọc Long, viện phó Viện Sinh học nhiệt đới, đi thực địa khu vực xây dựng thủy điện Đồng Nai 6 và 6A - Ảnh: Đ.TUYÊN

Tại hội nghị, nhiều nhà khoa học đã trả lời: “Vào thời điểm hiện nay không nên cho xây dựng dự án thủy điện Đồng Nai 6 và 6A”. 

>> Read this on Tuoitrenews.vn
>> Không thể để mất những cánh rừng trăm năm
>> Oằn lưng gánh thủy điện
>> Lật tẩy báo cáo tác động môi trường
>> “Lật tẩy báo cáo tác động môi trường”: Sai sót khó tránh khỏi

Không nên xây

TS Lê Anh Tuấn, Viện Nghiên cứu biến đổi khí hậu (Đại học Cần Thơ), khẳng định trước khoảng 70 đại biểu tại hội thảo: “Không nên xây dựng thủy điện Đồng Nai 6 và 6A”, bởi ngoài việc tác động rất lớn đến hệ sinh thái toàn khu vực - đặc biệt là vườn quốc gia Cát Tiên, hai dự án này còn vi phạm Luật đa dạng sinh học (năm 2008).

TS Tuấn nói: “Theo điều 7 Luật đa dạng sinh học, những hành vi như xây dựng công trình, nhà ở trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của khu bảo tồn đều bị nghiêm cấm và chỉ trừ những công trình phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh mới được xem xét cho xây dựng tại đây. Như vậy hai dự án thủy điện Đồng Nai 6, 6A nằm trong khu bảo tồn cần được bảo vệ nghiêm ngặt của vườn quốc gia Cát Tiên, nếu được cho phép xây dựng sẽ đi ngược lại với luật đã quy định”.

TS Tuấn còn cảnh báo: “Hai dự án thủy điện Đồng Nai 6, 6A xây dựng sẽ làm ảnh hưởng đến Bàu Sấu - khu Ramsar (khu dự trữ sinh quyển ngập nước) nằm trong vườn quốc gia Cát Tiên. Các tổ chức quốc tế sẽ xem xét và có thể rút lại quyết định công nhận khu Ramsar. Tương tự, danh hiệu khu dự trữ sinh quyển vườn quốc gia Cát Tiên được UNESCO công nhận năm 2001 cũng có thể bị xem xét lại”.

Nhìn ở góc độ xã hội của hai dự án thủy điện Đồng Nai 6 và 6A, ông Lâm Đình Uy - điều phối viên Mạng lưới sông ngòi VN tại phía Nam - nói: “Tôi kiến nghị nhà đầu tư cần đánh giá lại toàn diện những tác động xã hội của hai dự án thủy điện này và xây dựng giải pháp hợp lý, cụ thể để giảm thiểu những tác động xấu đến đời sống của bà con. Nếu chưa làm được điều này thì hai dự án thủy điện Đồng Nai 6, 6A chưa nên triển khai xây dựng”.

Những lỗ hổng của dự án

Sau khi ông Nguyễn Văn Sĩ, đại diện nhà đầu tư - Công ty cổ phần Tập đoàn Đức Long Gia Lai, trình bày “Báo cáo tóm tắt về hai dự án thủy điện Đồng Nai 6, 6A”, TS Vũ Ngọc Long - phó viện trưởng Viện Sinh học nhiệt đới (Viện Khoa học kỹ thuật VN) - đề nghị: “Làm dự án phải tuân thủ vào Luật đa dạng sinh học. Chúng tôi góp ý với nhà đầu tư hoàn toàn không có ý định cản trở việc làm thủy điện nhưng mong muốn chúng ta phát triển bình đẳng, văn minh và cần phải minh bạch thông tin dự án”.

Bức xúc trước các dữ liệu trong hồ sơ làm dự án thủy điện Đồng Nai 6 và 6A, TS Long ôm tập hồ sơ dày cộm minh chứng: “Tôi đã có các số liệu về dự án này. Nhưng phải nói làm rất ẩu. Các anh cung cấp cho những người điều hành Chính phủ, Quốc hội phải chính xác chứ không thể lơ mơ”. TS Long dẫn chứng bằng tập hợp ý kiến các nhà khoa học và cho rằng báo cáo đánh giá tác động môi trường của thủy điện Đồng Nai 6 và 6A đã bỏ qua hoặc chưa đánh giá đúng sự tác động đến các loài động thực vật quý hiếm cũng như các hệ sinh thái tại lòng hồ...

Theo phân tích của các nhà khoa học, báo cáo đánh giá tác động môi trường của thủy điện Đồng Nai 6 và 6A đã bỏ qua hoặc không đầy đủ các chi tiết đánh giá cần thiết bao gồm: thay đổi hệ sinh thái, cản đường di cư của cá, đời sống hoang dã, di dân và sinh kế, quản lý và bảo vệ rừng, thay đổi môi trường sống các loài hoang dã, vấn đề bão hòa nước, thay đổi mực nước, xói lở hạ lưu, bồi lắng lòng hồ, phân tầng thủy nhiệt. Các đánh giá tác động môi trường và xã hội chưa đề cập hết các rủi ro và sai lầm tiềm ẩn.

Ông Nguyễn Đình Xuân, giám đốc vườn quốc gia Lò Gò - Xa Mát, tỉnh Tây Ninh (nguyên ủy viên Ủy ban Khoa học - công nghệ và môi trường Quốc hội), nói: “Không chỉ thủy điện Đồng Nai 6 và 6A, hiện còn cả chục thủy điện đang mọc lên. Tôi rất lo ngại việc thay đổi thể chế dòng sông sẽ làm thay đổi vùng ngập nước ở vườn quốc gia Cát Tiên”.

Kết luận hội thảo, các đại biểu thống nhất đề nghị Bộ Tài nguyên - môi trường khẩn trương đánh giá môi trường chiến lược đối với việc quy hoạch phát triển thủy điện trên toàn lưu vực sông Đồng Nai, nhằm đảm bảo sử dụng hợp lý và bền vững nguồn tài nguyên nước trong lưu vực.

ĐỨC TUYÊN - HÀ MI

0
Ý kiến bạn đọc (14) Gửi ý kiến của bạn
  • 8/8/2011 10:25:07 PM

    Dẫu biết năng lượng là một phần không thể thiếu trong việc thúc đẩy sự phát triển của đất nước. Công nghiệp hóa không thể phát triển nếu thiếu năng lượng. Tuy nhiên, việc phát triển nguồn năng lượng nào, ở đâu, công suất và quy mô ra sao thì cần phải xem xét chi tiết và thật kỹ lưỡng những yếu tố liên quan đến hiệu quả kinh tế, môi trường cũng như hệ sinh thái chứ không phải cứ thấy thích thì làm.

    Phát triển đất nước dù ở mảng nào đi nữa cũng phải có tầm nhìn hàng chục năm chứ không thể trong nhất thời được!

    Vinh Tien
  • 8/8/2011 12:49:15 PM
    Bạn KKK nói có lý! Nhưng bất hợp lý ở chỗ tại sao lại phải xây thủy điện ở nơi có nền sinh thái đáng được bảo tồn mà không tìm một nơi khác để xây dựng. Tất nhiên người ta đều có lý do của nó nhưng đằng này, khi thực hiện khảo sát thì trong khâu này đã có rất nhiều vấn đề làm sai! Thử hỏi ai sẽ đồng ý được?
    NPH
  • 8/8/2011 12:02:58 PM

    Theo khảo sát của chính ngành điện lực, tiềm năng thủy điện loại lớn và trung bình ở nước ta gần như đã được khai thác hết. Những chỗ còn lại có thể khai thác thì hầu hết đều nằm ở những khu vực nhạy cảm về bảo tồn sinh thái hoặc điều kiện khí tượng, thủy văn, địa chất không ổn định.

    Vẫn biết điện năng đang là vấn đề rất "nóng" của nền kinh tế. Nhưng không vì thế mà xâm hại đến những khu vực bảo tồn thiên nhiên. Nếu khu vực này bị tàn phá thì có đến hàng tỷ tỷ KW điện cũng không thể bù đắp được thiệt hại, khôi phục được môi trường.

    Vấn đề là phải chuyển hướng đầu tư. Nhiệt điện đang phát triển trở lại nhưng cũng chỉ là giải pháp tình thế vì nó "bẩn" và nguồn nhiên liệu hóa thạch cũng ngày càng khan hiếm. Năng lượng nguyên tử chỉ khả thi khi đảm bảo an toàn ở mức gần như tuyệt đối và cũng không hẳn là đã sạch do phải chôn lấp các thanh nhiên liệu đã qua sử dụng.

    Về lâu dài, ngành diện nên tính đến việc sử dụng năng lượng tái tạo như gió và mặt trời. Trong đó, năng lượng gió có tính khả thi và tương đối phổ biến. Cho dù chi phí đầu tư ban đầu có cao đi chăng nữa nhưng nó bảo đảm một tương lai bền vững cho môi trường sống. Đã đến lúc không thể làm theo lói mòn cũ, tư duy cũ và công nghệ cũ được nữa.

    Nguyễn Minh Tâm
  • 8/8/2011 11:34:17 AM

    Hầu hết các nhà chuyên gia chỉ nhìn một mặt về các tác hại đến môi trường của dự án thủy điện, các tác động đến hệ sinh thái là hoàn toàn đúng. Thử hỏi các nhà khoa học có khi nào làm việc và họp hành mà không sử dụng máy lạnh không? Tốt nhất là các nhà khoa học nên suy nghĩ và đề ra các biện pháp giảm thiểu hữu hiệu cho các tác động, còn hơn là đề cập phải ngưng dự án thủy điện.

    Hiện tại mỗi nhà chúng ta dùng điện đều được nhà nước hỗ trợ giá, khi ngành điện chỉ chạy các nhà máy nhiệt điện và mua điện thì khi đó giá điện tăng gấp đôi so với hiện nay và chẳng biết lúc đó các nhà khoa học và mọi người sẽ nghĩ sao nữa? Dẫu biết dự án thủy điện là tác động đến môi trường sinh thái nhưng so với dự án điện hạt nhân thì cái nào tác động và nguy hiểm hơn? Hay cuối cùng là đất nước ta sẽ bị cắt điện luân phiên...và vẫn là nước phát triển nông nghiệp lạc hậu?

    KKK
  • 8/8/2011 11:29:17 AM
    Trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước thì việc xây dựng là không thể tránh khỏi nhưng liệu công trình này có ảnh hưởng đến sự phát triển của tự nhiên hay không. Sự tàn phá rừng là nguồn gốc của bao nhiêu thảm họa mà chúng ta chưa nhận ra sao mà còn định khai thác rừng? Sinh vật sẽ đi về đâu? Nếu không tìm hiểu đến cùng thì chúng ta đang tự giết chính mình.
    Nguyễn Hồng Hoan
  • 8/8/2011 11:04:40 AM
    Thật hết sức vui mừng khi thấy các nhà chuyên môn đã lên tiếng vì sự sống. Chúng ta sống thì rất cần tiền nhưng nếu lấy tiền kiếm được rồi lại mang đi chữa bệnh thì sẽ khó mà đo lường được sự hơn thiệt giữa cái được và cái mất.
    bạn đọc
  • 8/8/2011 10:26:49 AM

    Nước ta đang thiếu năng lượng trầm trọng, việc xây dựng và phát triển mạng lưới điện là rất cần thiết. Nhưng sao chỉ có thủy điện còn các nguồn năng lượng khác như: điện gió, điện mặt trời sao không phát triển?

    Kế hoạch xây dựng thủy điện Đồng Nai 6 và 6A đã ảnh hưởng không nhỏ đến hệ sinh thái rừng quốc gia Cát Tiên. Hơn nữa sông Đồng Nai đang quá tải thủy điện, cuộc sống cư dân vùng nầy đã khốn khó thì thêm 1 dự án nữa nó không những ảnh hưởng đến hệ sinh thái mà còn ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân. Rừng nước ta bị tàn phá nặng nề vì nhiều lý do: di dân, khai thác trái phép, xây đập thủy điện,...Biết bao cánh rừng không hề tái sinh hay phục hồi được nữa.

    Cái được trước mắt là cuộc sống của 1 bộ phận di dân, bán gỗ sinh lợi ích, xây thủy điện giải quyết vấn đề năng lượng. Nhưng cái mất rất lớn đó là môi trường sống. Năm nào người dân miền Trung phải chống chọi với bão lũ vì mất rừng. Cuộc sống rất vất vả. Tôi nghĩ, các nhà khoa học cần lên tiếng về vấn đề này. Đừng đánh đổi cái lợi trước mắt mà những nguy hại về sau thật khó lường.

    Đàm Thị Xuân Uyên
  • 8/8/2011 9:39:19 AM
    Hãy nghĩ đến con cháu của chúng ta khi bắt tay thực hiện một công trình mang tầm quốc gia. Kẻo những thế lực ngoại bang có cơ hội làm nguy hại đến an ninh của Tổ quốc.
    Nguyễn Hoàng Phong
  • 8/8/2011 9:35:08 AM

    Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn báo Tuổi Trẻ đã có những bài viết những phản ánh rất cần thiết và hữu ích đến với người dân. Cũng là một nhà lâm nghiệp, một cán bộ điều tra bản thân tôi cũng bức xúc trước những việc làm của cán bộ, nhân viên "Viện quy hoạch thủy lợi miền Nam". Cho dù trong điều tra khảo khát trên điều kện địa hình khó khăn phức tạp không thể tránh kỏi những sai sót, nhưng không phải vì thế mà chúng ta làm ẩu, làm láo, vô trách nhiệm chỉ biết lấy tiền mà không lường trước hậu quả, những báo cáo sai lệch ảnh hưởng đến một chuỗi các hậu quả khó lường về sau. 

    Rất may còn có các nhà chuyên môn, các tổ chức cá nhân dám đứng ra vạch rõ những việc làm sai trái của những tập thể, cá nhân có những việc làm sai trái. - Rất mong có những biện pháp xử lý tháo gỡ của cơ quan chức năng. Về phần "Viện quy hoạch thủy lợi miền nam" nên công khai xin lỗi tới người dân! - Kính mong báo Tuổi Trẻ sẽ bám sát, theo dõi và đưa tin sát thục để người dân được biết. - Chúc cán bộ và phóng viên báo Tuổi Trẻ sức khỏe để ngày càng có những bài viết những phóng sự như trên để truyền tải tới nguời dân.

    Hùng
  • 8/8/2011 9:18:11 AM
    Không nên vì chạy theo lợi nhuận của một bộ phận nhỏ con người mà làm ảnh hưởng sinh thái và môi trường sống của con người, động vật khác, phải tuân thủ luật pháp. Đề nghị Bộ tài nguyên - môi trường xem xét kỹ lưỡng!
    Carnation
  • 8/8/2011 9:05:32 AM
    Nước ta đang thiếu điện cho phát triển, nhưng theo tôi không thể đổi điện bằng cái giá quá đắt. Phá hoại môi trường tội ác, tôi đề nghị Chính phủ không được phê duyệt dự án thủy điện Đồng Nai 6 và Đồng Nai 6A.
    Cầm Chinh
  • 8/8/2011 8:45:13 AM
    Các vị bàn về tác động môi trường là đúng nhưng chưa toàn diện. Khi khởi động dự án này sẽ đem lại hàng chục nghìn công việc làm trong khi xây dựng. Khi đi vào hoạt động còn khoảng 1 nghìn lao động. Hiện nay, diện tích rừng chúng ta bị tàn phá nặng nề chủ yếu là do dân phá rừng làm kinh tế ( làm rẫy, đốn gỗ , củi...) chứ không phải do làm thuỷ điện. Do đó có dự án, sẽ có việc làm, môi trường có bị ảnh hưởng , nhưng không nhiều hơn là không có dự án. Một nguyên tắc là, trong hai cái thiệt hại, nên chọn cái nhỏ nhất. Không thể có một phương án phát triển kinh tế nào mà không có tác động xấu lên môi trường.
    Hoàng Phúc
  • 8/8/2011 8:24:53 AM
    Hành vi "Xây dựng công trình, nhà ở trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của khu bảo tồn, trừ công trình phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh" đã bị Luật đa dạng sinh học (số 20/2008/QH12 ngày 13/11/2008) nghiêm cấm. Vậy tại sao lại cho xây dựng thủy điện Đồng Nai 6 và 6A trong khu vực vườn quốc gia Cát Tiên, là khu vực bảo tồn phải được bảo vệ nghiêm ngặt. Thiết nghĩ chúng ta đang "Sống và làm theo Hiến pháp, Pháp luật", vì vậy tất cả các tổ chức và cá nhân đều phải tuân thủ pháp luật, không ngoại trừ một ai, do đó đề nghị các cơ quan chức năng nên giải quyết vụ việc này theo đúng qui định của Luật đa dạng sinh học.
    Trần Công
  • 8/8/2011 8:01:51 AM

    Không thể phủ nhận thủy điện là một ưu thế năng lượng của nước ta. Tuy nhiên, trên thế giới ngày nay cách lựa chọn đó không phù hợp với xu thế phát triển bền vững. Trong thực tế, việc ngăn chặn các sông để làm thủy điện sẽ có tác động không thể khắc phục đối với môi trường sinh thái. Thêm vào đó, việc khởi động các dự án thủy điện Đồng Nai, Đồng Nai 6A sẽ làm ảnh hưởng đáng kể đến chỉ tiêu về che phủ rừng mà chúng ta đã đặt ra.

    Cần nhớ là, Mỹ, một quốc gia phát triển đã phải mất rất nhiều công dức và tiền bạc để khắc phục những hậu quả do sự phát triển thủy điện đưa lại. Ý tưởng được cho là hay nhất ở Mỹ bấy giờ là biến các khu rừng thành các Công viên, vừa bảo tồn được rừng nguyên sinh, hệ sinh thái đa dạng lại vừa phát triển được du lịch sinh thái với triết lý "bảo tồn đời sống hoang dã chính là bảo tồn thế giới", ông Al Gore, một phó tổng thống của Mỹ còn viết hẵn một cuốn sách "Trái đất cân bằng" (Earth in the balance, 1992" để thay đổi tư duy môi trường của người Mỹ.

    Vì thế, đến nay, là một nước phát triển, Mỹ còn có mức độ che phủ rừng hơn 50%, một thành tích là nhiều nước khác nằm mơ cũng không có. Còn đối với bài toán năng lượng, chúng ta nên tìm ở vùng trời, biển, vì thế, đã đến lúc cần từ bỏ tư duy phát triển bằng cách khai thác khôn cùng sức mạnh hạn chế bản thân.

    Lê Văn Tùng
Báo Tuổi Trẻ giữ bản quyền nội dung trên website này; chỉ được phát hành lại nội dung thông tin này khi có sự đồng ý bằng văn bản của báo Tuổi Trẻ