Trên tay có đá - Nguyễn Ngọc Tư

09/05/2010 07:39 (GMT + 7)
TT - Trên một ngọn núi cao lêu đêu đứng khều mây, có ông thầy. Lần đầu tới chơi, thầy kêu bỏ mấy cục đá xuống cho rảnh tay múc giùm ta gàu nước. Bạn cãi ủa con có cầm đá gì đâu. Thầy cười, khi nãy con định ném đá cho bể đầu ông xe ôm dưới chân núi mà.

Tại thằng cha đó lấy tiền công mắc quá, mới chạng vạng mà tính giá gấp đôi lúc ban ngày, bạn ngoay cái miệng phân trần. Thầy lại cười, mấy chục ngàn đó cũng còn rẻ, vì chở con là chở theo một đống đá, nặng lắm chớ đâu phải chơi.

Giọng thầy không có chút cà rỡn nào, làm bạn ngờ ngợ ngờ ngợ ngờ ngợ miết. Không nén được, bạn xòe tay ra coi và thật kỳ lạ, bạn thấy trên tay mình thiệt tình là có đá. Thiệt tình là bạn đang lăm le chực chờ ném vào người khác, giống hệt cái cách người đời hăng hái ném nhau.

Bạn về nhà rồi, chuyện mấy cục đá cũng lẽo đẽo theo về, đeo bám dai dẳng. Đôi khi bạn bĩu môi lườm nguýt ai đó, mắng xiên chửi xéo ai đó... mà thấy rõ ràng là mình vừa ném đá vào người ta. Đôi khi viết một đoạn chữ mà thấy lổn nhổn nặng nề như đá. Đôi khi chỉ nói nửa câu mà thấy người nọ rúm ró vì đau. Ném đi rồi thấy sướng phút đó, hể hả phút đó nhưng dường như người không nhẹ bớt, vì cục đá thiên hạ ném trả bạn nhặt lấy mang theo bên mình, rình chờ cơ hội chọi lại.

Những hòn đá đó không bao giờ rơi xuống đất, bởi không người này cất thì người kia cũng cầm. Vì nó mà mình đau nhưng người ta vẫn giữ gìn để tiếp tục làm đau người khác, hòn đá được ném đi ném lại trong một hành trình sát thương không ngơi nghỉ. Sách nói vậy. Sau này, bạn nghiền ngẫm sách thiền các loại, bạn nghiên cứu kinh Phật, Kinh thánh, kinh Coran...

Bạn cố không lẫn lộn giữa chê bai và lăng mạ, giữa phê bình và đạp đổ, giữa gièm pha và hạ nhục... để nếu có ném đi thì chỉ là những hòn đá con con. Thấy chưa ăn thua, bạn hay lên núi nói chuyện với ông thầy học cách làm sao bỏ đá khỏi tay. Ông thầy cười nói phải có cách nào thì ta đâu có bỏ chạy lên đây, ở một chỗ chỉ có mây và vài nhà hàng xóm. Ít người lại qua, ít va chạm, ít thị phi thì đỡ phải ném đá nhau...

Nhưng bạn ở một chỗ nào? Chỗ mà sáng sớm dừng ở đèn đỏ có kẻ chạy xe lấn đường xước cả tay bạn. Chỗ mà sáng sớm phát hiện ra chị kia thản nhiên cân thiếu. Chỗ mà sáng sớm anh cảnh sát giao thông ngoắc bạn lại kiếm tiền lót tay. Chỗ mà sáng sớm mở trang báo thấy bao nhiêu chuyện nát lòng: chó người giàu cắn chết người nghèo, mẹ ngược đãi con, chồng giày vò vợ...

Chưa hết, biển thông tin đưa bạn tới gần những sự thật, ở đâu đó người ta đào bới tận diệt thiên nhiên. Ở đâu đó có những đứa trẻ bị đẩy ra đường phơi mưa nắng kiếm tiền khi vẫn còn ẵm ngửa. Ở đâu đó có những người phụ nữ bị bán mua rẻ mạt...

Bạn nghe lửa bốc lên đầu, giận đầy ứ họng. Căm. Uất. Ngột ngạt. Nghe đá ở đâu bỗng chất oằn cả người, kẻ thủ ác mà đứng trước mặt bạn dám ném cho họ chết lắm. Nhưng đó là “ở đâu đó...”, giờ chuyện xảy ra ngay ở quê hương bạn, cách chỗ bạn chỉ hai mươi cây số. Nghe đâu, coi bản tin thấy hai vợ chồng trẻ người mà tàn ác man rợ, nhục hình tra tấn thằng nhỏ làm công mà tỉnh bơ như thở, như ăn, có một bà già quê đập bể tivi rồi xách dầm xuống xuồng bơi đi “đi đánh hai đứa ác ôn đó coi tụi nó biết đau không?”.

Như thể hết cách rồi, đá phải được đáp trả bằng đá. Bạn giận mình sao không được như bà già đó. Những cuốn sách về nghệ thuật buông bỏ, hạn chế sân hận trải rộng tình thương... đã trở nên vô nghĩa.

Không thể buông bỏ ở cái thời thế còn ngổn ngang này. Đến cha mẹ mà tàn tệ với con, không phải loạn thì là cái gì. Ông thầy trên núi gọi điện thoại xuống, nói ông coi tivi rồi. Lặng đi giây lát, ông nói “ta thấy sợ...”. Ông thầy sợ vì tôn giáo mà ông đeo đuổi làm sao cứu rỗi được người đã đánh mất chất người. Còn bạn sợ vì luật pháp làm sao cải tạo, thay đổi được người mà không phải người. Sách nói không có gì là rác hết, bạn đã từng tin vậy nhưng giờ chê sách xạo, thiệt tình.

Tội ác biết đâu nảy sinh từ những cú ném đá lặt vặt nhỏ nhít mà người ta không nhận ra. Cho đến một ngày...

NGUYỄN NGỌC TƯ

0
Ý kiến bạn đọc (9) Gửi ý kiến của bạn
  • 5/9/2010 4:12:07 PM
    Trước tiên, tôi rất cảm ơn bài viết của nhà văn Nguyễn Ngọc Tư. Chị đã nói lên được cái tâm trạng chung của mọi người khi đứng trước những cảnh ngộ như thế. Bài viết rất hay và ý nghĩa, song có một đều tôi muốn góp ý ở đây là những lời văn trong tâm trạng bức xúc, phẫn nộ trước những tội ác của cuộc đời như vậy có lẽ không giúp mọi người tốt lên được, ở đây ta chỉ chỉ ra được cái thực trạng xấu xa, khiến mọi người ghét bỏ cái ác nhưng như thế thì không có nghĩa là ta giúp được mọi người tìm ra cách để bỏ được "đá" trên tay mình. Có một câu trả lời cho mọi người, nó không ở đâu xa, chỉ nằm trong luật nhân quả. Luật nhân quả rất cao siêu và màu nhiệm, nếu mọi người nghiên cứu kỹ và thực hành làm theo thì chắc chắn ai ai trong chúng ta cũng có thể bỏ được "đá" ở trong tâm. vì nội dung góp ý có giới hạn nên tôi chỉ muốn nói một câu thế này về luật nhân quả: chỉ có tình thương mới được đáp lại bằng tình thương, và hận thù thì cũng sẽ được đáp lại bằng hận thù.
    Bùi Quốc Huy
  • 5/9/2010 2:22:55 PM
    Triết lý thật! Rất mong có được những "cao thủ" viết bài như Nguyễn Ngọc Tư, để đọc cho "đã".
    Minhluan
  • 5/9/2010 1:00:07 PM
    Cám ơn bào viết đã làm cuộc sống của tôi chậm lại! Nếu mọi người có thể quẳng đi những viên đá cầm trên tay thì hay quá!
    Huỳnh thiên Vũ
  • 5/9/2010 12:28:59 PM
    Bài viết nhiều triết lý. Tư đúng thiệt cao thủ, viết mấy thể loại này giản đơn mà tinh túy ghê nơi. Hâm mộ Tư thiệt.
    Nguyên Phong
  • 5/9/2010 11:43:23 AM
    Cuộc sống là thế đó! Không thể chỉ có một giải pháp duy nhất cho mọi vấn đề xảy ra trên cuộc đời này.Con người ta sẽ hạnh phúc hơn rất nhiều nếu bỏ sạch mọi "đá" dù to dù nhỏ khỏi tay mình. Nhưng đôi lúc lại phải cần đáp trả và đáp trả đích đáng bằng những hòn đá to hơn thì mới dập tắt được cái ác.Cũng giống như chiến tranh và hòa bình. Không ai chọn chiến tranh như là giải pháp ưu tiên, nhưng rồi nhiều khi phải cầm súng để có hòa bình. Vì vậy mà ở chùa bên ông thiện phải có ông ác. Vì vậy mà trong đạo Hindu có thần hủy diệt bên cạnh thần sáng tạo. Để cái ác bớt đi mình phải biết lúc nào buông và lúc nào cần ném đá đáp trả. Cám ơn chị Tư.
    Phạm Công Hiệu
  • 5/9/2010 10:49:57 AM
    Rất sâu sắc, cảm ơn những lời Nguyễn Ngọc Tư đã nói hộ cho những người có chung một nỗi niềm. Tuy những câu văn ngắn ngủi nhưng hy vọng sẽ giúp ích cho những người có đá trong đầu, kịp dừng lại khi còn chưa muộn.
    Nguyễn văn tú
  • 5/9/2010 9:46:27 AM
    Rất tuyệt vời, Tư ơi! Chúng ta rất cần những lời văn như thế.
    Anh TAI
  • 5/9/2010 9:45:25 AM
    Cám ơn nhà văn Nguyễn Ngọc Tư đã chia sẻ những suy nghĩ về cuộc sống hiện tại trong xã hội, hy vọng những cái ác sẽ được giảm bớt thật nhiều khi con người có cái nhìn nhân văn hơn từ những bài viết của tác giả.
    Lê Thành Nam
  • 5/9/2010 9:30:30 AM

    Tuyệt vời lắm. Một bài viết mà đọc xong thấy đau nhói trong lòng. Cám ơn Tư rất nhiều. Có một người bạn ở cách xa nửa vòng Trái đất vẫn đọc sách Tư mỗi ngày...

    Ken Nguyen (Michigan)
Báo Tuổi Trẻ giữ bản quyền nội dung trên website này; chỉ được phát hành lại nội dung thông tin này khi có sự đồng ý bằng văn bản của báo Tuổi Trẻ