Theo thông tin từ Đài khí tượng Thủy văn khu vực Trung Trung Bộ, từ tháng 12/2013 đến nay, lượng mưa tại Quảng Nam - Đà Nẵng thiếu hụt nhiều, có nơi chỉ đạt từ 60 - 70% so với trung bình nhiều năm. Không chỉ vậy, hầu hết lượng nước trên các hồ đều giảm, dung tích trung bình chỉ đạt 20 - 70%. Có nhiều hồ nhỏ đã cạn kiệt sớm từ tháng 3/2014. Những ngày cuối tháng 5 đã xuất hiện mưa nhưng lượng mưa ít, nhiều nơi không mưa nên tình trạng cạn kiệt nước tại các sông, hồ dường như không được cải thiện.

Theo dự báo, vụ hè thu năm nay miền trung phải đối mặt với nắng nóng và khô hạn gay gắt. Các hiện tượng giông, lốc… xảy ra nhiều. Dòng chảy trên các sông suy giảm mạnh, vùng hạ lưu đối mặt với tình trạng xâm nhập mặn sâu. Đáng chú ý, vùng trung du và hạ lưu sông Vu Gia - Thu Bồn sẽ ở mức cạn kiệt nhất từ năm 1976 đến nay. Đây là “dòng sông mẹ” của cả khu vực Quảng Đà nên tình trạng cạn kiệt báo động của hệ thống Vu Gia - Thu Bồn sẽ tác động mạnh mẽ đến cuộc sống và sản xuất, kinh doanh của toàn bộ 2,5 triệu dân của hai địa phương trên.

Nắng nóng kéo dài trong nhiều tháng liền, lượng mưa quá ít, nên mực nước của hầu hết 73 hồ chứa ở Quảng Nam bị giảm mạnh. Dòng chảy của những con sông liên tục hạ thấp và thu hẹp dần. Nếu tình hình thời tiết vẫn diễn biến bất lợi thì vụ hè thu 2014, Quảng Nam sẽ có 11.000 ha lúa và hoa màu bị khô hạn nặng.

Đối phó với tình trạng hạn hán hiện nay, UBND tỉnh Quảng Nam đã tạm ứng 4 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh cho 13 địa phương, đơn vị để triển khai các biện pháp phòng, chống hạn và nhiễm mặn năm 2014. Đồng thời, để đảm bảo nguồn nước chống hạn vụ hè thu năm 2014 cho “vựa lúa” là các huyện Đại Lộc và Điện Bàn, UBND tỉnh cũng đã phê duyệt phương án kỹ thuật nạo vét lạch dẫn vào trạm bơm Ái Nghĩa, nạo vét khơi thông đoạn đầu sông Lạc Thành, nạo vét khơi thông đoạn đầu sông Vĩnh Điện.

Trong khi đó, các cấp ngành liên quan cũng đang đẩy nhanh việc thực hiện các biện pháp công trình để sẵn sàng ứng phó với khô hạn. Công ty Khai thác thủy lợi Quảng Nam cho biết, đơn vị sẽ tiếp tục chi gần 5 tỷ đồng để chống hạn cho 5.800 ha cây trồng nằm trong khu tưới của đơn vị trên toàn tỉnh Quảng Nam. Đồng thời, sửa chữa, lắp đặt, vận hành hàng chục trạm bơm dã chiến tại các khu vực trọng yếu của những hồ chứa thủy lợi lớn trên địa bàn tỉnh như Phú Ninh, Đông Tiển, Phước Hà, Thái Xuân, Hố Giang, Thạch Bàn. Ngoài ra, sẽ tiến hành nạo vét sông Vu Gia đoạn từ nhánh sông Quảng Huế đến trạm bơm Ái Nghĩa (Đại Lộc), khơi thông đoạn đầu sông Lạc Thành, đào vét kênh dẫn và bể hút của các trạm bơm ở các huyện phía Bắc Quảng Nam…

Tại địa phương, các phương án chống hạn với từng biện pháp cụ thể ở từng diện tích sản xuất đã được lên kế hoạch. Hiện Sở NN&PTNT Quảng Nam đã yêu cầu địa phương thực hiện chế độ tưới nước tiết kiệm theo phương pháp ướt - khô xen kẽ, nhất là tại các khu vực có những hồ chứa đang bị thiếu hụt nước; chi viện máy bơm dã chiến để tận dụng các nguồn nước từ các sông suối, ao hồ tưới cục bộ cho một số diện tích cây trồng.

Cùng với Quảng Nam, Đà Nẵng cũng đang phải đối mặt với tình trạng hạn hán tác động đến vụ hè thu 2014. Vụ hè thu năm nay, huyện Hòa Vang (TP. Đà Nẵng) dự kiến gieo sạ 2.500 ha. Tuy nhiên, theo dự báo tình trạng nắng hạn gay gắt, 56 ha đất lúa không chủ động nước ở Đà Nẵng đã chuyển đổi sang các loại cây trồng khác có khả năng chịu hạn như đậu xanh cao sản, ngô lai, mè cao sản.

Được biết, do tình trạng thiếu nước tưới đã diễn ra liên tục trong những năm gần đây, ngành nông nghiệp ở Đà Nẵng đã chuyển gần 200 ha đất lúa sang hoa màu. Phía các xã đã lên lịch phối hợp với công ty khai thác thủy lợi Đà Nẵng chủ động trong công tác phục vụ nước tưới theo phương pháp ướt - khô xen kẽ với lịch bơm tiết kiệm, cụ thể.

Để khắc phục tình trạng thiếu nước vào mùa khô, ngành nông nghiệp Đà Nẵng xây dựng nhiều giải pháp chống hạn, nạo vét kênh mương, xây đập tạm ngăn mặn, tăng cường công suất máy bơm hút nước từ các khe suối, ao hồ trong khu vực chống hạn cho lúa. Các đơn vị thủy nông cũng lên kế hoạch đắp các đập thời vụ ở hạ lưu các hồ chứa, đặt thêm trạm bơm, tu bổ các đập thời vụ, kênh mương để chủ động bơm nước, khắc phục rò rỉ kênh mương…

Việc các hồ chứa thủy điện trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn đã bổ sung nước về hạ du với lưu lượng xả đạt yêu cầu theo kế hoạch đã thống nhất giữa tập đoàn Điện lực, Bộ NN&PTNT và các địa phương đã phần nào giúp “giải cơn khát” của đồng ruộng Đà Nẵng và Quảng Nam.

Nguồn: Cổng thông tin điện tử Chính phủ