Xử trí ban đầu khi bị rắn độc cắn

11/09/2017 09:32 GMT+7

Rắn cắn thường xảy ra bất ngờ nên nhiều khi khiến người thân và nạn nhân lúng túng, chậm trễ… trong việc sơ cấp cứu, không kịp nhận diện rắn lành hay rắn độc.

Xử trí ban đầu khi bị rắn độc cắn - Ảnh 1.

Việc xử trí cấp cứu khi bị rắn độc cắn tùy thuộc vào đặc điểm sinh học và độc tính của từng loại rắn độc, mức độ tổn thương trên lâm sàng của bệnh nhân.

Rắn độc có nhiều cách phân loại: theo móc (nanh) cố định hay cử động, theo môi trường sống dưới nước hay trên cạn, theo họ (họ rắn hổ, họ rắn lục, họ rắn biển).

Xác định sơ bộ rắn lành hay rắn độc

- Nếu tại vết cắn: không thấy vết răng nanh mà thấy nhiều vết chấm hình vòng cung là rắn lành. Nếu bị rắn cắn sau 15-30 phút mà không đau, không phù, chi bị cắn không tê bại thì cũng không phải rắn độc. Nhưng nếu tại nơi bị cắn có hai vết răng nanh cách nhau 5-15mm, có khi lên đến 20mm tùy vào rắn to hay nhỏ và một số vết răng nhỏ thì đó là rắn độc.

- Dấu hiệu tại chỗ vùng bị rắn cắn: đau, chảy máu, bầm tím, viêm, bóng nước, hoại tử, áp xe, sưng hạch…; dấu hiệu toàn thân: buồn nôn, nôn, đau bụng, yếu toàn thân (mệt lả, chóng mặt, ngất xỉu, loạn nhịp tim, tụt huyết áp, rối loạn đông máu, sụp mí mắt, liệt cơ mặt…).

- Vài phút sau: vết thương đau nhức, sưng tấy, bầm tím, sau đó phù nề và chảy máu dưới da. Tình trạng này lan ra xung quanh vết cắn, nạn nhân bị nổi hạch khu vực. Vài giờ sau, nạn nhân cảm thấy bồn chồn, khó thở, vã mồ hôi lạnh, tê bại chân tay, nôn ra mật và máu… Khám thấy mạch nhanh không đồng đều, đồng tử co nhỏ, hôn mê, có thể tử vong rất nhanh.

Nguyên tắc sơ cứu tại chỗ

- Mục tiêu trên hết: không làm gì có hại thêm cho bệnh nhân.

- Làm chậm sự hấp thu của nộc độc về tuần hoàn hệ thống.

- Bảo vệ tính mạng của bệnh nhân: kiểm soát các triệu chứng nguy hiểm xuất hiện sớm, ngăn chặn biến chứng trước khi bệnh nhân đến được cơ sở y tế.

- Vận chuyển bệnh nhân một cách nhanh nhất, an toàn nhất đến cơ sở y tế có điều kiện điều trị thực sự (có cấp cứu hô hấp, tim mạch tốt hoặc có huyết thanh kháng nọc đặc hiệu).

Các biện pháp sơ cứu được khuyến cáo

- Động viên bệnh nhân yên tâm, đỡ lo lắng. Không để bệnh nhân tự đi lại. Vận chuyển bệnh nhân bằng phương tiện cơ giới đến cơ sở y tế.

- Băng ép, bất động chi bị cắn bằng băng thun và nẹp.

- Duy trì băng ép bất động đúng cách:

+ Tới khi đến được cơ sở y tế có cấp cứu hồi sức hoặc có huyết thanh kháng nọc rắn đặc hiệu.

+ Không làm mất mạch ngoại biên và dễ dàng cử động đầu chi.

+ Không làm giảm áp lực băng ép cho đến khi bệnh nhân nhập viện và tránh giải phóng băng ép đột ngột.

+ Vết cắn ở thân mình: ép lên vùng bị cắn nhưng không làm hạn chế cử động thành ngực.

+ Vết cắn ở đầu, mặt, cổ: khẩn cấp đưa bệnh nhân đến bệnh viện.

- Nếu bệnh nhân bị liệt phải khai thông đường hô hấp (tư thế, hút đờm rãi), thông khí nhân tạo.

- Nếu đau nhiều: uống hoặc tiêm thuốc giảm đau.

- Nếu có huyết thanh kháng nọc rắn đặc hiệu thì tiêm ngay 1 lọ tĩnh mạch hoặc tiêm tại chỗ xung quanh vết cắn.

- Không cần băng ép nếu trong 30 phút có thể đến cơ sở y tế.

Các biện pháp không được khuyến cáo

- Garrot kiểu động mạch.

- Chích rạch và hút nọc ở vết cắn.

- Bôi các hóa chất.

- Chườm lạnh hoặc chích điện tại vị trí vết cắn.

- Không uống hoặc đắp bất kỳ thuốc lá gì lên vết cắn.

- Đổ dầu vào đường hô hấp.

Nguồn: Trung tâm Truyền thông - Giáo dục Sức khỏe TP.HCM
Bình luận (0)
    Xem thêm bình luận
    Bình luận Xem thêm
    Bình luận (0)
    Xem thêm bình luận