Phóng to

Chả thế mà ở miền Bắc lúc đó, mỗi chiếc xe đạp đều tòn ten đeo tấm biển số kiểm soát (gọi là biển đăng ký) do... ty công an tỉnh, thành cấp. Riêng những chiếc xe đạp cỡ vành 680mm theo chân những người đi công tác, tham quan, hay du học từ Liên Xô hoặc Đông Âu về, đa phần phải làm cái việc gọi là “xuống khung”, tức là hạ bớt chiều cao xuống còn 650mm cho phù hợp với người Việt.

Khốn nỗi, muốn được "xuống khung" như thế cũng phải làm đơn lên tận ty công an để xin cấp phép và nộp lệ phí đầy đủ. Nhưng bi hài nhất xung quanh chiếc xe đạp thời bao cấp, có lẽ phải kể đến việc phân phối phụ tùng thay thế, nhất là vỏ, ruột xe. Thông thường mỗi năm, ngành thương nghiệp có 2 lần tổ chức phân phối phụ tùng xe đạp cho cán bộ công nhân viên chức Nhà nước. Vì hàng thì ít mà người thì đông, nên dù cơ quan có tới mấy chục con người ta thì mỗi kỳ cũng chỉ được phân phối vài chiếc vỏ, ruột xe.

Do vậy, ông Công đoàn mới nghĩ ra chuyện tổ chức bình xét xem ai cần trước, ai cần sau, nếu thỏa thuận không được thì chỉ còn cách tổ chức bốc thăm "may được rủi chịu". Và cứ mỗi lần chuẩn bị phân phối vỏ, ruột xe đạp như thế, y như rằng trong nhà để xe đạp của cơ quan, xí nghiệp bỗng xuất hiện nhiều chiếc xe đạp có vỏ bị vá chằng vá đụp, bó buộc đủ kiểu trông đến... ghê.

Chả là, vì muốn chứng minh "Tôi mới là người đang rất cần được phân phối phụ tùng xe đạp", nên ai cũng "dụng bài" tháo vỏ, ruột xe còn tốt ra, tạm lắp đồ cũ (đã từng tháo bỏ nhưng vẫn cất đi) vào, nên mới ra cớ sự... “đụng hàng”. Nếu có người nào đó tự nguyện không nhận tiêu chuẩn phân phối phụ tùng xe đạp thì bị xem là dại, khờ, hâm...

Thực ra, sự thiếu thốn phụ tùng xe đạp không đến nỗi gay gắt như thế nếu như trong buồng (kín) của mỗi gia đình cán bộ viên chức không có tới vài cái vỏ ruột xe cất giữ, gọi là "của dự trữ chiến lược"!

NGUYỄN VĂN HÙNG