Cựu tổng thống Hàn Quốc tự sát

HIẾU TRUNG
HIẾU TRUNG

TT - Hôm qua, cả đất nước Hàn Quốc bàng hoàng khi hay tin cựu tổng thống Roh Moo Hyun tự sát - một cái chết mà đương kim Tổng thống Lee Myung Bak xem là “một bi kịch của dân tộc”!

17g1kdwA.jpgPhóng to
Người ủng hộ ông Roh than khóc trước một đài tưởng niệm do người dân dựng tạm lên trên một con phố ở Seoul - Ảnh: Reuters

Sáng 23-5, cả đất nước Hàn Quốc bàng hoàng khi biết tin cựu tổng thống Roh Moo Hyun đã tự sát tại quê nhà ở làng Bongha thuộc TP Gimhae, tỉnh Nam Gyeongsang. Báo Korea Times dẫn nguồn cảnh sát cho biết ông Roh ra khỏi nhà lúc 5g45 (giờ địa phương) để đi leo núi cùng một vệ sĩ và nhảy xuống khe vực sâu 20-30m lúc 6g40.

“Sự việc diễn ra quá bất ngờ nên vệ sĩ không kịp cản ông Roh” - Korea Times dẫn lời cảnh sát cho biết. Ông Roh lập tức được đưa đến một bệnh viện nhỏ gần đó trong tình trạng nguy kịch với nhiều vết thương trên đầu. Ông lại được chuyển đến Bệnh viện ĐH Quốc gia Busan ở TP Busan, nhưng đã từ trần do chấn thương não nghiêm trọng lúc 9g30 ở tuổi 62.

“Nỗi đau quá lớn...”

Hãng tin Yonhap dẫn lời ông Moon Jae In, cựu chánh văn phòng của ông Roh, cho biết ông Roh viết một bức thư tuyệt mệnh trên máy vi tính cá nhân chỉ một giờ trước khi rời khỏi nhà. Bức thư cho thấy áp lực lớn lao mà ông phải chịu đựng khi vụ xìcăngđan gia đình ông nhận 6 triệu USD từ doanh nhân Park Yeon Cha bị đưa ra ánh sáng, và cảm giác đau đớn khi danh dự ông bị hủy hoại.

“Nỗi đau tôi gây ra cho nhiều người là quá lớn. Nỗi đau của những ngày sắp tới là quá sâu sắc... Phần còn lại của cuộc đời tôi sẽ chỉ là gánh nặng cho những người khác - ông Roh viết trong lá thư - Xin đừng buồn. Chẳng phải sinh tử là một phần của cuộc sống hay sao? Đừng hối tiếc, cũng đừng đổ lỗi cho ai. Đó là số phận”. Trong thư, ông Roh còn yêu cầu được hỏa táng và được đặt một ngôi mộ nhỏ ở làng Bongha.

Chỉ vài giờ sau khi ông Roh tự sát, Bộ trưởng tư pháp Kim Kyung Han tuyên bố sẽ chấm dứt cuộc điều tra vụ án tham nhũng đối với ông Roh, tuy nhiên chưa rõ các thành viên gia đình ông có tiếp tục bị điều tra hay không. Theo dự kiến, ông Roh sẽ bị truy tố vào tuần tới. Trong vụ này, vợ và con trai ông Roh bị thẩm vấn vì nghi ngờ nhận hối lộ. Ngày 30-4, bản thân ông Roh bị triệu tập và thẩm vấn suốt 13 giờ. Khi đó, ông Roh đã cúi đầu xin lỗi người dân Hàn Quốc. Tuy nhiên, ông vẫn luôn khẳng định số tiền nhận từ ông Park không phải là “tiền hối lộ” mà chỉ là một khoản vay đầu tư vào công việc làm ăn của gia đình.

Bi kịch dân tộc

Đây là lần đầu tiên một nhà lãnh đạo Hàn Quốc trong thời hiện đại tự sát. Cái chết của ông Roh là một cú sốc lớn đối với đất nước Hàn Quốc. Yonhap dẫn lời đương kim Tổng thống Lee Myung Bak nói đây là một sự kiện vô cùng đau đớn, “một bi kịch của dân tộc”. Ông Lee ra lệnh cho cấp dưới tổ chức lễ tang ông Roh “với sự kính trọng và theo đúng thủ tục dành cho cựu tổng thống”.

Người dân Hàn Quốc có những phản ứng trái ngược trước cái chết của ông Roh. “Vụ việc khiến cả đất nước xấu hổ. Các công tố viên đã quá mạnh tay đối với cựu tổng thống” - Hãng tin AFP dẫn lời bà Im Soo Ok, 61 tuổi. Còn kỹ sư Jang Soo Dong cho rằng “giới truyền thông và các công tố viên phải chịu một phần trách nhiệm” trong cái chết của ông Roh.

Ngược lại, cũng không ít người tỏ ra thất vọng với quyết định tự sát của ông Roh. “Đáng lẽ ông ấy phải nhờ đến hệ thống pháp luật để chứng minh đâu là đúng, đâu là sai” - một doanh nhân tên Park Hae Heon nói. Còn sinh viên Im Shin Kuk cho rằng “tự sát không phải là cách cư xử có trách nhiệm” đối với một cựu tổng thống.

Sự nghiệp chính trị sóng gió

ZtKKyf6U.jpgPhóng to
Ông Roh Moo Hyun
Ông Roh sinh năm 1946 trong một gia đình nghèo ở Gimhae, gần TP Busan, miền đông nam Hàn Quốc. Ông không vào trường đại học mà tự học, lấy bằng luật năm 1975, tạo dựng thành công danh tiếng một luật sư nhân quyền bảo vệ sinh viên trước sự đàn áp của chính quyền quân sự. Tháng 12-2002, ông giành chiến thắng bất ngờ trong cuộc tranh cử tổng thống nhờ được sự ủng hộ của giới trẻ với cam kết “không quỳ gối trước Mỹ”.

Khi nắm quyền, ông Roh theo đuổi chính sách “Ánh dương” của người tiền nhiệm - tăng cường cứu trợ cho CHDCND Triều Tiên nhằm thúc đẩy hòa giải và đặt tham vọng biến Hàn Quốc thành trung tâm kinh doanh của khu vực Đông Bắc Á.

Tuy nhiên, tăng trưởng kinh tế thấp, tỉ lệ thất nghiệp và giá nhà bùng nổ khiến uy tín của ông Roh suy giảm trầm trọng. Ông còn lao vào một số canh bạc chính trị như kế hoạch di dời thủ đô tới Chungcheong bất thành. Nhiều người Hàn Quốc ủng hộ ông đã cảm thấy bị phản bội khi ông quyết định triển khai quân đến Iraq để hỗ trợ quân đội Mỹ. Năm 2004, ông bị phế truất khi kêu gọi cử tri bỏ phiếu cho Đảng Uri của ông - vi phạm nguyên tắc trung lập chính trị của tổng thống. Nhưng hai tháng sau, Tòa án hiến pháp bãi bỏ bản án này và ông Roh được tái bổ nhiệm.

__________________

Ẩn ức văn hóa trong sự ra đi của ông Roh

Việc cựu tổng thống Hàn Quốc Roh Moo Hyun tự sát làm “hội chứng tự tử” ở đất nước này vốn đã rất trầm kha càng thêm bế tắc, bất chấp nỗ lực của chính quyền. Người Hàn Quốc đều rất lo lắng khi những người tự tử gần đây là những người có ảnh hưởng xã hội lớn, trong khi cuộc khủng hoảng tài chính vẫn còn ám ảnh nặng nề.

Những nguyên nhân về văn hóa đóng vai trò chủ yếu trong việc chọn cái chết làm giải pháp cho bế tắc tạm thời. Văn hóa Hàn Quốc coi trọng tập thể, trong đó cá nhân ứng xử theo xu hướng phục tùng, phụng sự tập thể. Cựu tổng thống Roh là niềm tự hào, ngưỡng mộ của đông đảo người dân và ông nhận được sự ủng hộ rất lớn ngay cả khi đã mãn nhiệm. Từ người cổ súy cho nhân quyền, minh bạch, phấn đấu cho lý tưởng “những người chăm chỉ và trung thực sẽ đạt được thành công”, lối sống lúc về hưu giản dị như một nông dân thứ thiệt..., ông và gia đình đang bị pháp luật điều tra liên quan đến việc nhận hối lộ với số tiền lên tới hàng triệu đôla. Trong bối cảnh ấy, cựu tổng thống phải chịu áp lực rất lớn từ dân chúng, ngay cả người từng ủng hộ mình. Hơn nữa, trong văn hóa phương Đông, con người không quá coi trọng sự sống và cái chết. Trong thư tuyệt mệnh của cựu tổng thống, ông đã khẳng định thêm lối suy nghĩ ấy.

Những lý do trên dẫn đến nguyên nhân có tính quyết định: thể diện. Việc giữ thể diện cho bản thân và người xung quanh là một nguyên tắc cơ bản trong văn hóa giao tiếp phương Đông. Sẽ là mất mát rất lớn, không gì đánh đổi được khi người ta bị mất thể diện, bị làm “mất mặt”, mất tự trọng với người xung quanh. Sinh thời, cựu tổng thống Roh đã xây dựng nên một hình ảnh rất đẹp và cấp tiến trong xã hội, đưa ông đến những thành công ngoạn mục và là hình mẫu lý tưởng cho bao người. Diễn biến của cuộc điều tra bê bối đưa ông vào tình cảnh bị mất thể diện. Khi không thể tự biện minh trước áp lực của xã hội, ông đã chọn cho mình một kết thúc quá đau đớn.

Rất nhiều người dân làng ông đã khóc và không nói nên lời. Họ sẽ mãi nhớ đến ông trong hình ảnh nhà lãnh đạo lái máy cày, cùng dân làng dọn rác hay bắt tay hữu nghị với lãnh đạo của CHDCND Triều Tiên...

* Tin, bài liên quan:

Cựu tổng thống Roh Moo Hyun thiệt mạngPhút nói thật của cựu tổng thống Hàn QuốcKhi tổng thống về quêCựu Tổng thống Hàn Quốc "hút" khách du lịchCả nhà cựu tổng thống Hàn Quốc bị điều traCựu tổng thống Hàn Quốc xin lỗi người dânCựu tổng thống Roh Moo Hyun để lại thư tuyệt mệnh

HIẾU TRUNG
Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
google Nguồn ưu tiên trên Google Ưu tiên Tuổi Trẻ trên Google Search. Xem hướng dẫn.
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất