Phóng to

Một công trình của dự án PMU18 đang thi công nước rút

TTCT - “Rút ruột” là một thuật ngữ bình dân lưu hành trong dân gian đã có từ lâu đời. Thuở nhỏ tôi đã từng được cha chỉ cho cách rút ruột những con rắn nước, rắn ri voi, rắn hổ sậy... để nướng trui ăn cho thơm ngon mà không vướng phải những “thứ bậy” bên trong.

Giới ít học chúng tôi gọi “rút ruột” là lấy đi phần thối tha, cặn bã cho sản phẩm mình làm ra ngon hơn, chất lượng hơn và “tay nghề nướng” của mình uy tín hơn, để người lớn là những khách hàng họ tín nhiệm và tiếp tục giao việc, và mình cũng được cái cảm giác khoái vì còn cần thiết cho mọi người.

Nhưng gần đây các nhà quản lý kinh tế lại dùng từ “rút ruột” để chỉ một hiện tượng bớt xén kinh phí, vật tư của một công trình nào đó và để lại hậu quả cho xã hội nghe đến mà đau lòng!

Không hiểu tại sao nhiều người được đào tạo thành kỹ sư này, bác sĩ nọ, thạc sĩ, giáo sư, thậm chí người được dân bầu, dân tin yêu lại “rút ruột” với ý nghĩa trái ngược, là lấy đi bớt phần tinh túy của nguyên phụ liệu trong xây dựng công trình, hay là phần kinh phí quan trọng trong công trình khoa học... khiến cho không ít công trình hạ tầng không an toàn, không đồng bộ, hư hỏng chóng vánh chỉ sau khi nghiệm thu đưa vào sử dụng một vài năm, mà lẽ ra nó phải đến 30-40 năm mới cần sửa chữa.

Còn nhiều công trình khoa học sau khi nghiệm thu lẽ ra được ứng dụng vào cuộc sống, đằng này nằm im lìm trong ngăn tủ không dám “nhúc nhích” vì chỉ sợ người ta cười cho (!?).

Bên cạnh những vụ “rút ruột” để lại hậu quả xấu cho biết bao công trình rải khắp từ Bắc vào Nam, trên nhiều lĩnh vực đời sống xã hội, đã được cơ quan pháp luật phanh phui và xử lý, được các phương tiện thông tin phản ánh khiến chúng ta không khỏi đau lòng, thì hiện nay vẫn còn một cụm từ “rút...” khác đang được những “kẻ đầu cơ” khai thác khá tốt.

Đó là cụm từ “rút ngắn thời gian...” cũng bị lạm dụng hầu như trên mọi lĩnh vực, mọi công trình với nhiều mục đích, ý đồ khác nhau. Nhưng nguy hại nhất có lẽ là “rút ngắn thời gian” trong đào tạo để chuẩn hóa cán bộ nguồn, cán bộ qui hoạch kế cận chủ chốt, làm cho “tầng lớp không được học” vì tuổi tác như chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng và hổ thẹn trước nhiều vị rớt lên rớt xuống chẳng thấy học hành gì mà sao được nhiều bằng quá!

Những khi trao đổi hỏi han thì thấy ngay kiến thức của họ thật sự “không bằng người”, ngay cả đối với người bình dân yêu nghề. Nếu sau này họ thành cán bộ chủ chốt các ngành các cấp thì khi nước ta hội nhập chắc gay lắm!

“Rút ruột”, “rút ngắn thời gian”, cụm từ nào cũng có nghĩa cao đẹp và cũng ám chỉ hành động, ý đồ xấu xa nào đó. Nhưng trách nhiệm của mỗi chúng ta là phải làm sao cho thế hệ trẻ không bị ám ảnh xấu bởi những công trình, những con người “bị rút” đến không dùng được lại tồn tại trước tương lai của họ.