Trong hành trình tiến vào kỷ nguyên trí tuệ Nhân tạo (AI), các doanh nghiệp và kỹ sư Việt Nam đang đứng trước một cơ hội lớn để làm mới mình. Chuyển đổi số hiện nay không chỉ là câu chuyện của ngân sách hay nền tảng kỹ thuật, mà còn là hành trình hoàn thiện tư duy chiến lược để thực sự làm chủ công nghệ.
Hoàn thiện mảnh ghép "tư duy thiết kế"
Chia sẻ tại một buổi họp báo vào sáng 21-4 tại TP.HCM, ông Ryohei Oda, Tổng giám đốc ABeam Consulting Vietnam, dành nhiều lời khen ngợi cho tiềm năng của đội ngũ kỹ sư trong nước.
Thực tế cho thấy, nền tảng kỹ thuật tại Việt Nam đang phát triển rất tích cực. Nhân sự công nghệ có khả năng nắm bắt nhanh nhạy, triển khai hiệu quả các giải pháp mới và tối ưu hóa chi phí vận hành rất tốt.
Tuy nhiên, để tiến xa hơn trên chuỗi giá trị toàn cầu, nhân sự Việt đang cần hoàn thiện thêm một mảnh ghép quan trọng là tư duy thiết kế.
"Người Việt Nam làm rất tốt phần thực thi khi được giao một bài toán cụ thể. Điểm chúng ta có thể cải thiện thêm là sự chủ động trong việc tự đặt câu hỏi "nên làm gì" và "vì sao cần làm" - ông Oda chia sẻ.
Khi chuyển trọng tâm từ việc đi tìm câu trả lời cho chữ How (làm như thế nào) sang việc trăn trở với chữ What (làm cái gì) và Why (tại sao), đội ngũ phát triển sẽ không chỉ dừng lại ở việc đáp ứng yêu cầu thụ động. Thay vào đó, sự chủ động này sẽ mở ra cơ hội kiến tạo nên những nền tảng và sản phẩm cốt lõi, mang lại giá trị thực tiễn và đột phá cho mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp.
Tổng Giám đốc ABeam Consulting Vietnam dẫn chứng rằng hiện nay có nhiều sản phẩm, công cụ do người Việt phát triển, thậm chí có đội ngũ từng du học tại Mỹ, Pháp, hoàn toàn đủ năng lực thiết kế và xây dựng giải pháp. Tuy nhiên, phần lớn vẫn dừng ở việc thực thi yêu cầu, thay vì chủ động đề xuất ý tưởng hoặc tạo ra sản phẩm mang tính đột phá.
“Nói cách khác, đội ngũ Việt làm tốt phần triển khai, nhưng chưa thực sự mạnh ở khâu định hình sản phẩm, xây dựng nền tảng hay xác định bài toán chiến lược từ đầu” - ông Oda nhận định.
Giải bài toán chi phí AI
Bên cạnh sức hút từ những lợi ích đột phá mà AI mang lại, bài toán chi phí vẫn đang là một trăn trở thực tế đối với nhiều doanh nghiệp trên hành trình chuyển đổi số.
Chia sẻ về góc nhìn này, Tổng Giám đốc ABeam Consulting Vietnam thừa nhận áp lực tài chính trong việc triển khai AI là một thực tế cần được nhìn nhận khách quan. Hiện nay, chi phí đầu tư cho hạ tầng phần cứng (như hệ thống máy chủ, GPU), phần mềm cho đến khâu vận hành đều đang có xu hướng tăng. Cùng với đó, những biến động từ bối cảnh kinh tế và địa chính trị toàn cầu cũng ít nhiều đẩy giá thành công nghệ lên cao, vô hình trung tạo ra nhịp chững trong lộ trình số hóa của không ít tổ chức.
Tuy nhiên, thay vì xem đây là một rào cản cản bước tiến, ông Oda cho rằng đây chính là thời điểm vàng để doanh nghiệp nhìn nhận lại và tối ưu hóa chiến lược đầu tư. Để ứng dụng AI một cách bền vững và hiệu quả trong bối cảnh hiện tại, ông Oda đã gợi mở 4 trọng tâm hành động mang tính thực tiễn cao.
Thứ nhất, doanh nghiệp không nên chạy theo xu hướng AI một cách dàn trải, mà cần xác định rõ bài toán cụ thể, ưu tiên những ứng dụng mang lại giá trị trực tiếp cho hoạt động kinh doanh.
Thứ hai, nên bắt đầu từ quy mô nhỏ, thử nghiệm (pilot) trước khi mở rộng, nhằm kiểm soát chi phí và đánh giá hiệu quả thực tế.
Thứ ba, tận dụng các giải pháp sẵn có trên thị trường thay vì tự phát triển toàn bộ từ đầu, qua đó giảm áp lực đầu tư ban đầu.
Cuối cùng, yếu tố con người vẫn là cốt lõi. Doanh nghiệp cần đầu tư vào đội ngũ có khả năng tư duy, hiểu bài toán kinh doanh và biết cách “đặt câu hỏi đúng”, thay vì chỉ tập trung vào kỹ thuật.
Có thể thấy, thách thức về chi phí không khép lại cánh cửa ứng dụng AI, mà ngược lại, mở ra cơ hội để doanh nghiệp rèn luyện sự sắc bén trong tư duy quản trị. Một chiến lược đầu tư công nghệ thông minh, linh hoạt và lấy con người làm trọng tâm sẽ là chìa khóa để kiến tạo nên những giá trị bền vững.
Khác với những khuôn mẫu truyền thống, các doanh nghiệp quốc tế hiện nay luôn đề cao sự minh bạch, tôn trọng cá nhân và trao cơ hội công bằng cho mọi tài năng. Vì thế, ông Oda khuyến khích các bạn sinh viên hãy dũng cảm mở rộng vùng an toàn của mình. Việc xây dựng một nền tảng kiến thức đa dạng (từ tài chính, quản trị chuỗi cung ứng đến công nghệ,...) kết hợp cùng tư duy phản biện tinh tế sẽ là hành trang vững chắc, giúp các bạn linh hoạt thích ứng và tỏa sáng trong mọi môi trường kinh doanh.
Khảo sát cho thấy học sinh đang đánh mất khả năng tư duy vì AI
(PLO)- Một khảo sát quy mô lớn tại Anh cho thấy việc học sinh sử dụng AI đang kéo theo những thay đổi đáng lo ngại trong cách học.
