Các nhà nghiên cứu từ Microsoft và Đại học Carnegie Mellon gần đây đã công bố một nghiên cứu, xem xét việc sử dụng AI tổng quát tại nơi làm việc ảnh hưởng đến kỹ năng tư duy phản biện như thế nào.
AI - Công cụ hỗ trợ hay con dao hai lưỡi?
Nghiên cứu chỉ ra rằng khi con người dựa vào AI tổng quát trong công việc, thay vì tự phân tích và đánh giá thông tin, họ có xu hướng chỉ xác minh xem phản hồi của AI có đủ tốt hay không. Điều này dẫn đến việc giảm tần suất thực hành các kỹ năng tư duy phản biện bậc cao như đánh giá, phân tích và sáng tạo.
"Nếu con người chỉ can thiệp khi phản ứng của AI không đủ, họ sẽ mất đi cơ hội thường xuyên để rèn luyện khả năng phán đoán, khiến khả năng tư duy dần suy yếu," nghiên cứu cảnh báo. Nói cách khác, nếu AI thất bại, con người cũng sẽ gặp khó khăn hơn trong việc tự giải quyết vấn đề.
Ai cũng có thể mất tiền với chiêu trò lừa đảo mới trên Facebook
(PLO)- Thời gian gần đây, nhiều người đã trở thành nạn nhân của chiêu trò lừa đảo tinh vi thông qua các fanpage Facebook giả mạo khách sạn và homestay.
Người lao động đang sử dụng AI thế nào?
Cuộc khảo sát được thực hiện trên 319 người thường xuyên sử dụng AI tổng quát trong công việc, yêu cầu họ chia sẻ cách họ tận dụng công cụ này. Kết quả cho thấy, AI thường được dùng trong ba lĩnh vực chính:
- Sáng tạo: Viết email, soạn thảo báo cáo, tạo nội dung.
- Thông tin: Tóm tắt bài viết, nghiên cứu tài liệu.
- Lời khuyên: Hướng dẫn, phân tích dữ liệu.
Sau đó, những người tham gia được hỏi về mức độ thực hành tư duy phản biện khi sử dụng AI, và mức độ tự tin vào bản thân cũng như AI.
Khoảng 36% số người được hỏi cho biết họ chủ động sử dụng tư duy phản biện để kiểm tra kết quả của AI. Ví dụ, một người tham gia chia sẻ rằng cô đã sử dụng ChatGPT để viết đánh giá hiệu suất nhân viên, nhưng phải kiểm tra kỹ lưỡng vì sợ vô tình gửi nhầm thông tin nhạy cảm. Một người khác phải chỉnh sửa email do AI tạo ra để phù hợp với văn hóa công ty trước khi gửi cho sếp.
Đáng chú ý, nhiều người xác minh kết quả AI bằng cách tham khảo thêm các nguồn như YouTube hay Wikipedia, một động thái có thể khiến mục đích sử dụng AI trở nên thừa thãi ngay từ đầu.
Một phát hiện đáng lo ngại khác là những người có niềm tin cao vào AI lại ít sử dụng tư duy phản biện hơn so với những người tự tin vào khả năng của chính mình. Điều này có nghĩa là khi AI đưa ra phản hồi, nhiều người sẵn sàng chấp nhận mà không đặt câu hỏi hay kiểm tra độ chính xác.
"Những tác hại tiềm ẩn của AI có thể thúc đẩy tư duy phản biện, nhưng chỉ khi người dùng nhận thức được rủi ro này một cách có ý thức," nghiên cứu nhấn mạnh.
AI không khiến bạn kém thông minh, nhưng...
Các nhà nghiên cứu không khẳng định AI làm con người kém thông minh hơn, nhưng họ cảnh báo rằng sự phụ thuộc quá mức vào AI có thể làm suy yếu khả năng giải quyết vấn đề độc lập.
AI là một công cụ mạnh mẽ, nhưng nếu không sử dụng đúng cách, nó có thể khiến con người trở nên bị động và mất đi sự nhạy bén trong tư duy.
Trong thời đại công nghệ số, việc rèn luyện tư duy phản biện không chỉ cần thiết mà còn là một kỹ năng sống còn. Sử dụng AI một cách thông minh nghĩa là tận dụng sức mạnh của nó để hỗ trợ, nhưng không để nó thay thế hoàn toàn khả năng suy nghĩ của chính chúng ta.
Kỳ thi cuối cùng của nhân loại và giới hạn thực sự của AI
(PLO)- Khi một bài kiểm tra mới mang tên "Kỳ thi cuối cùng của nhân loại" (Humanity’s Last Exam) xuất hiện, nó không chỉ đặt ra thách thức mới cho AI mà còn mở ra một cuộc tranh luận gay gắt.
