Các đại điều cho rằng nợ BHXH là căn bệnh triền miên từ nhiều năm nay vẫn còn chuyển biến phức tạp.
Ông Nguyễn Đình Khương, Phó Tổng giám đốc BHXH Việt Nam, giải trình: Tổng số nợ BHXH cả nước hiện khoảng 5.500 tỷ đồng, trong đó có khoảng 700 tỷ đồng rơi vào tình trạng không đòi được do doanh nghiệp đã giải thể, phá sản, người lao động đã nghỉ việc hoặc chuyển nơi công tác.
Các đơn vị đến giao dịch thủ tục BHXH. Ảnh: P.ĐIỀN
Về giải pháp thu hồi nợ, ông Khương cho biết cơ quan BHXH Việt Nam đã thực hiện nhiều phương án, trong đó khởi kiện là phương án khá phổ biến. Bình quân mỗi năm khởi kiện hơn 3.000 vụ liên quan đến nợ BHXH. Tuy nhiên chỉ khoảng 60-70% vụ việc được xét xử và chỉ có khoảng 35% vụ có quyết định thi hành án nhưng rất gian nan.
Ông Cao Văn Sang, Giám đốc BHXH TP.HCM (đơn vị đứng đầu cả nước về các vụ kiện DN tiền BHXH) thông tin: Tổng số nợ BHXH, BHYT, BHTN trên địa bàn TP là hơn 1.455 tỷ đồng, trong đó hơn 427 tỷ đồng nợ dạng khó đòi. Kết quả khởi kiện cũng chỉ khắc phục được khoảng 62%.
Ông Đỗ Mạnh Hùng, Phó Chủ nhiệm Uỷ Ban các vấn đề xã hội của Quốc hội, đặt vấn đề: Tại sao TP.HCM làm quyết liệt, khởi kiện doanh nghiệp để thu hồi tiền BHXH, ngược lại các địa phương khác không làm?Và tại sao chỉ có cơ quan BHXH đứng ra khởi kiện, tổ chức Công đoàn có kiện doanh nghiệp nợ BHXH được không?
Trao đổi với Pháp Luật TP.HCM về việc thời gian qua dư luận boăn khoăn Qũy BHXH được đầu tư ngoài ngành gây thất thoát, ông Khương Trấn An nói: “Theo Luật BHXH (có hiệu lực 1-1-2014) đầu tư của Qũy BHXH được quy định chặt chẽ để hạn chế những rủi ro và đảm bảo an toàn không có vấn đề gì đáng lo ngại. Trong đó quy trình đầu tư đã được Bộ Tài chính ban hành, lĩnh vực đầu tư cũng được quy định rõ ràng trong Luật BHXH. Cụ thể Qũy BHXH chỉ cho phép bốn ngân hàng thương mại Nhà nước vay, mua trái phiếu Chính phủ và được đầu tư vào các công trình trọng điểm. Cơ quan BHXH không được mang tiền đi đầu tư ngoài các lĩnh vực nêu trên”.
Ông Khương bày tỏ, rất cần đưa vào Bộ Luật hình sự hình thức xử lý hình sự đối với hành vi trốn đóng BHXH, bởi đây có thể xem là hành vi chiếm dụng tiền của người lao động.
Về chế độ BHXH hưởng một lần, Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Phạm Minh Huân cho rằng điều 60 của Luật BHXH thiết kế hướng có lợi lâu dài cho người lao động. Tuy nhiên từ thực tế của đặc thù ngành nghề phát sinh nên có sự cân nhắc điều chỉnh theo hướng có nhiều lựa chọn cho người lao động và hướng đến an sinh lâu dài cho người lao động.
