Phóng to

Metro - một hệ thống phân phối có bộ lọc đầu vào tốt, tạo cho người tiêu dùng sự an tâm về chất lượng hàng hoá. Ảnh : SGTT

Quỹ tiêu dùng cuối cùng (chỉ số lượng tiền mà người tiêu dùng có thể dành ra cho nhu cầu mua sắm hàng hoá) so với GDP của Việt Nam có thể đạt mức 840.000 - 860.000 tỉ đồng tương đương với 50 tỉ USD trong ba năm tới, đây là con số dự báo từ nghiên cứu của Viện Nghiên cứu thương mại.

Những năm gần đây, Việt Nam luôn được các tổ chức quốc tế đánh giá tỷ lệ tăng trưởng đứng hàng thứ 3 trên thế giới về tiêu dùng. Xu hướng tiêu dùng là người dân đã bắt đầu mở rộng bắt đầu ngày càng nâng lên về lượng lẫn về chất. Xã hội bắt đầu xuất hiện tầng lớp tiêu dùng trung lưu.

* Những thay đổi lớn trong thói quen tiêu dùng của người Việt trong 3 năm tới là gì, thưa ông?

- Thói quen tiêu dùng của người Việt Nam sẽ thay đổi mạnh mẽ hơn, họ sẽ không chú trọng nhiều đến ăn mặc nữa. Không chỉ chú trọng đến ăn ngon, mà người tiêu dùng sẽ lựa chọn những thực phẩm tốt cho sức khoẻ, ăn để khỏe để đẹp. Một nghiên cứu mới đây của Công ty nghiên cứu thị trường TNS cho thấy, 62% người Việt Nam ở thành thị không ăn cơm nhà mỗi ngày. Phong cách tiêu dùng cũng sẽ khác hơn, với những gia đình trẻ, tiêu xài nhiều và tiết kiệm ít hơn.

* Những mặt hàng truyền thống của người Việt như nước mắm, bột ngọt, mì ăn liền, dầu ăn, trà xanh và cà phê bột liệu có bị ảnh hưởng bởi thói quen tiêu dùng mới không, thưa ông?

- Dù ăn ở nhà hay nhà hàng, tất cả những người Việt Nam đều sử dụng những mặt hàng này như một thói quen lâu đời không thể thiếu. Điều quan trọng nhất trong vấn đề này là sở thích, thói quen người tiêu dùng Việt vẫn giữ.

Nhưng với thế hệ người tiêu dùng mới, nhu cầu của họ khắt khe hơn với nhu cầu với sản phẩm sạch, an toàn hơn. Đây cũng là một cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam nhưng cũng là thách thức không nhỏ.

Điển hình là vụ nước tương vừa rồi, đây cũng chính là một mặt hàng mà người tiêu dùng truyền thống ưa thích. Động thái vừa rồi của người tiêu dùng cho thấy đã khác trước rất nhiều. Người tiêu dùng sẵn sàng bỏ những anh sản xuất sản phẩm không an toàn, để chọn một sản phẩm mới.

* Theo ông, làm thế nào để kiểm soát được chất lượng hàng hoá trong thời gian tới?

- Bấy lâu nay, chúng ta cứ lo sợ mở cửa hệ thống phân phối cho nước ngoài sẽ “chết” hệ thống phân phối nội địa. Tuy nhiên, thời gian qua, việc hàng kém chất lượng đầy rẫy trên thị trường nội địa, lẫn hàng Trung Quốc đang tràn vào thị trường Việt Nam có nhiều nguyên nhân mà một trong những lý do quan trọng nhất là hệ thống phân phối của chúng ta quá yếu.

Những doanh nghiệp muốn sản phẩm của mình “sống” được phải đạt chất lượng tốt và nhà phân phối mới chọn sản phẩm tốt để phân phối.

* Tại sao hệ thống phân phối trong nước yếu kém lại là đất sống cho hàng nhập ngoại kém chất lượng, thưa ông?

- Tôi nói, hàng Trung Quốc đang tràn ngập thị trường Việt Nam là do hệ thống phân phối của chúng ta cũng có lý do của nó. Bởi từ chợ đến siêu thị, hàng hoá đang được bày bán đều là “vàng thau lẫn lộn”, không có một hệ thống sàng lọc tốt.

Mở cửa hệ thống phân phối cho nước ngoài vào, họ sẽ quy chuẩn các loại mặt hàng, buộc những mặt hàng sản xuất và bày bán đều theo một chuẩn nhất định. Nguy cơ hàng kém chất lượng trong nước và nhập khẩu sẽ giảm đi rất nhiều. Chưa kể hệ thống bán lẻ lỗi thời lạc hậu không thúc đẩy được sản xuất, không đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng hiện đại.

Cụ thể, như Metro đang làm ở Việt Nam, họ không chỉ mua hàng của nông dân với chất lượng tốt phục vụ cho người tiêu dùng trong nước mà họ còn xuất khẩu hàng hoá Việt Nam ra bên ngoài.

Kinh nghiệm từ Thái Lan cho thấy, họ đã từng “sợ” như Việt Nam khi mở cửa thị trường bán lẻ. Tuy nhiên, họ đã mạnh dạn hơn cho những nhà bán lẻ nước ngoài vào.

Hiện tại, chất lượng hàng hoá của họ tốt hơn, kim ngạch xuất khẩu hàng Thái trên thị trường cao hơn Việt Nam 10 lần và thương hiệu hàng Thái cũng tạo được niềm tin của người tiêu dùng.