Là vùng đất với phần lớn diện tích là rừng ngập mặn, các xã thuộc huyện Cần Giờ, TP.HCM trước đây đang nổi lên với nhiều sản phẩm OCOP độc đáo, thể hiện được thế mạnh của vùng, đặc biệt trong đó là sản phẩm yến sào, dừa nước…

Theo các chủ thể OCOP và các chuyên gia, tiềm năng về sản phẩm OCOP của TP.HCM nói chung và Cần Giờ nói riêng là rất lớn nhưng khâu thương mại hiện vẫn còn nhiều khó khăn. Do đó, để thúc đẩy thương hiệu OCOP lớn mạnh, các sở ngành cần có thêm chính sách về vốn, thương mại, đặc biệt xây dựng thương hiệu… để các chủ thể vướn ra biển lớn.

Từ vùng đất Nghệ An vào Cần Giờ từ nhiều năm trước, nhận thấy thổ nhưỡng và điều kiện nuôi chim yến thuận lợi, chị Nguyễn Thi Thanh Tuyền, chủ hộ kinh doanh yến sào Khánh Đan (xã Bình Khánh, TP.HCM - trước đây thuộc huyện Cần Giờ), quyết định đầu tư gần 10 tỉ đồng để xây dựng 2 nhà yến và các cơ sở vật chất liên quan. Sau thời gian, nhận thấy còn tiềm năng, chị mạnh dạn đầu tư thêm 5 tỉ đồng để đầu tư cơ sở vật chất cho hoạt động chế biến.

Theo Chị Tuyền, hơn 11 năm kể từ xây dựng nhà yến, hiện mỗi năm Khánh Đan sản xuất hơn 150kg yến thô các loại. Sản phẩm yến thô được sử dụng để chế biến thành các sản phẩm giá trị cao như tổ yến chưng nguyên chất, tổ yến chưng nguyên chất vị đông trùng hạ thảo, tổ yến chưng nguyên chất đường ăn kiêng… Các sản phẩm này đã đạt chứng nhận OCOP 4 sao.

"Mỗi năm doanh thu của đơn vị đạt khoảng hơn 10 tỉ đồng và gia tăng dần theo từng năm. Ngoài chế biến tươi, khi cần đơn vị có thể bán yến thô với giá bình quân khoảng 18-20 triệu đồng/kg cũng giúp mang lại thu nhập ổn định", bà Tuyền thông tin.

Tuy vậy, theo bà Tuyền, thương hiệu yếu sào của đơn vị nói riêng cũng như Cần Giờ chưa lớn mạnh, nhiều người chưa được biết đến nên giá trị có được chưa tương xứng với tiềm năng, khâu thương mại vẫn còn bếp bênh khi đầu ra thiếu ổn định.

“Chúng tôi kỳ vọng chính quyền tiếp tục hỗ trợ xúc tiến thương mại, đưa sản phẩm OCOP tiếp cận thị trường rộng rãi và xây dựng thương hiệu lớn mạnh hơn. Thực tế hiện nay nguồn cung yến sào rất phong phú nhưng chất lượng chưa đồng đều, khiến những đơn vị sản xuất bài bản, chú trọng chất lượng gặp không ít khó khăn trong việc khẳng định chỗ đứng. Bên cạnh đó, các cơ sở rất cần nguồn vốn ưu đãi để tự tin mở rộng quy mô, tạo thêm việc làm cho lao động địa phương”, bà Tuyền nói.

Trong khi đó, thành lập từ năm 2017, từ một nhà nuôi yến nhỏ đến nay Yến Đảo Cần Giờ đã trở thành thương hiệu quen thuộc với nhiều khách hàng, và là thương hiệu với nhiều sản phẩm đạt được chứng nhận OCOP 4 sao, đặc biệt các sản phẩm chế biến sâu.

Theo đại diện Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Dịch vụ Yến Đảo Cần Giờ, sau thời gian nghiên cứu, hiện đơn vị “chào hàng” rất đa dạng các sản phẩm như tổ yến tinh chế, yến hũ, yến hũ chưng đường phèn, yến hủ đông trùng hạ thảo, thách tổ yến, cháo yếu, cà phê yến…

Không dừng lại ở việc bán sản phẩm, doanh nghiệp đang ấp ủ ý tưởng xây dựng một hệ sinh thái trải nghiệm mang thương hiệu yến Cần Giờ, kết hợp giữa sản xuất, dịch vụ và du lịch. Cụ thể, mô hình được định hướng không chỉ dừng lại ở việc kinh doanh sản phẩm yến sào, mà mở rộng sang các không gian trải nghiệm như cà phê yến, khu trưng bày sản phẩm, tour tham quan nhà yến và nhà máy chế biến.

Đặc biệt, việc phát triển trong khu vực dự trữ sinh quyển đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải gánh vác trách nhiệm môi trường cao hơn. Các hoạt động nuôi, khai thác và chế biến yến sào do đó đều phải đặt trong khuôn khổ bảo tồn hệ sinh thái, tuân thủ chặt chẽ các quy định pháp lý liên quan đến môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học.

“Giai đoạn 2025 - 2030, doanh nghiệp sẽ tập trung vào ba định hướng trọng tâm: đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để bảo toàn tối đa dưỡng chất tổ yến; phát triển các dòng sản phẩm tiện lợi phục vụ sức khỏe và sắc đẹp; đồng thời xúc tiến xuất khẩu sang Đông Nam Á, Trung Quốc cùng các thị trường tiêu chuẩn cao như Mỹ, EU để khẳng định vị thế thương hiệu Việt”, đại diện Yến Đảo Cần Giờ cho biết.

Sinh ra và lớn lên tại vùng đất Bình Khánh, Cần Giờ, ông Phan Minh Tiến, tổng giám đốc Công ty CP Dừa nước Việt Nam (VIETNIPA) luôn ấp ủ làm một điều gì đó mới mẻ cho quê hương, đặc biệt tận dựng lợi thế của Cần Giờ để tạo điểm nhấn cho việc phát triển.

Từ mong muốn đó, ông Tiến nhận thấy cây dừa nước rất quen thuộc với người dân ở đây và có thể khai thác mật từ loài cây này (cắt ngang cuốn dừa nước và hứng mật chảy ra từ đây, trái vẫn thu hoạch bình thường - PV).

“Khi tìm hiểu về mật dừa nước, tôi đặt câu hỏi liệu mình có thể chế biến nguồn mật này thành những sản phẩm mà người ở xa Cần Giờ cũng có thể mua và dùng hằng ngày. Với lợi thế là cây dừa nước mọc tự nhiên và còn dự địa lớn để phát triển, tôi tự tin bắt tay vào việc”, anh Tiến nhớ lại.

Ông Tiến cho biết từ những ngày đầu việc lấy mật dừa nước có những khó khăn nhất định vì chưa quen, nhưng sau thời gian tìm hiểu, hoạt động thu hoạch đã dễ dàng hơn, đặc biệt đội ngũ lấy mật biết “massage” giúp mật dừa nước ra nhiều hơn.

Với nền tảng kỹ sư hóa học và kinh nghiệm làm sản xuất, ông Tiến bắt đầu từ bài toán làm sao giữ được hương vị của mật và ổn định chất lượng qua từng mẻ.

“Bước ngoặt là khi chúng tôi chuẩn hóa được quy trình từ thu mật đến chế biến, rồi phát triển thêm các sản phẩm từ cùng một nguồn nguyên liệu”.

Mỗi lần thu hoạch có thể kéo dài trong 30 ngày và mỗi cây cho khoảng 1 lít mật/ngày, trung bình mỗi ngày đơn vị thu được khoảng 3.000 lít và số lượng này có thể còn tăng trong thời gian tới khi diện tích mở rộng.

Theo ông Tiến, từ mật cô đặc và đường dừa nước, VIETNIPA có thêm nước màu, nước tương từ mật dừa nước và mật dừa nước tươi đóng lon. Việc sản phẩm được công nhận OCOP 4 sao năm 2021 cũng là một cột mốc giúp chúng tôi tự tin hơn khi đưa đặc sản Cần Giờ vào các kênh bán lẻ.

Nói về mục tiêu, ông Tiến khẳng định đơn vị đang hướng tới việc mở rộng liên kết khoảng 50 ha, sau đó từng bước lên 100 ha khi đầu ra và năng lực chế biến theo kịp. Diện tích liên kết và diện tích có thể khai thác thường xuyên là hai con số khác nhau. Để hoàn thành tốt mục tiêu này, điều quan trọng là tổ chức được đội thu mật, thu mua đều đặn và giữ chất lượng nguyên liệu ổn định.

Về sản phẩm, đơn vị tập trung vào ba nhóm dễ dùng trong đời sống hằng ngày. Mật cô đặc và đường dùng để pha chế, nước màu và nước tương dùng trong bếp, còn mật dừa nước đóng lon phục vụ nhu cầu uống liền.

“Giá trị tôi muốn tạo ra là từ cùng một lít mật, người dân Cần Giờ có thêm thu nhập từ việc thu mật và doanh nghiệp có thể làm ra sản phẩm mang thương hiệu địa phương. Khi rừng dừa nước hiện hữu mang lại sinh kế đều đặn, người dân cũng có thêm động lực để gìn giữ rừng”.

Theo đại diện VIETNIPA, nhiều người biết trái dừa nước nhưng vẫn chưa quen với mật lấy từ cuống buồng và cách sử dụng. Do đó, đơn vị cần thêm cơ hội cho khách hàng dùng thử tại siêu thị, cửa hàng và các sự kiện ẩm thực. Phản hồi sau khi dùng thử cũng giúp chúng tôi hiểu khách hàng sẽ mua lại sản phẩm nào và dùng vào việc gì.

Link thể lệ cuộc thi: https://docs.google.com/document/d/1D3xvPrzRs8ZfkHMf5NXfKw5OB7Q5na9J/edit

Link form đăng ký: https://forms.gle/jDfbfnbVdqqGPj267