Ngày 5-8, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Đắk Lắk cho biết Đội K51 của đơn vị vừa phối hợp UBND xã Tuy An Tây cùng các lực lượng chức năng quy tập hai hài cốt liệt sĩ tại các thôn Phong Thái và An Lĩnh.

Thay cha hoàn thành lời hứa  

Tại thôn An Lĩnh (xã Tuy An Tây), từ thông tin do gia đình bà Nguyễn Thị Đào (76 tuổi) cung cấp, Đội K51 Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Đắk Lắk đã khảo sát khu vực gần nhà bà và phát hiện, quy tập một hài cốt liệt sĩ.

Theo bà Đào, trong thời kỳ kháng chiến, một chiến sĩ từ miền Bắc hành quân vào chiến trường miền Nam, khi đến tỉnh Phú Yên thì bị thương nặng và được đồng đội đưa đến nhà bà nhờ cứu chữa. Gia đình vốn có truyền thống cách mạng nên hết lòng chăm sóc, nhưng chiến sĩ đã hy sinh do vết thương quá nặng.

"Khi đó tôi mới 16 tuổi, còn anh bộ đội chắc tầm 20 tuổi, vì trông còn trẻ lắm. Lúc đó anh ấy bị thương rất nặng, người lơ mơ. Gia đình cố đút nước, cháo nhưng anh không nuốt nổi rồi trút hơi thở cuối cùng", bà Đào nhớ lại.

Sau đó, cha bà cùng bà con đưa chiến sĩ đi mai táng tại gò đất gần nhà. Dù nhiều năm trôi qua, gò đất đã trở thành ruộng mía, bà vẫn nhớ chính xác vị trí.

Đúng thời điểm Đội K51 đến tìm kiếm, ruộng mía vừa thu hoạch xong nên việc khai quật thuận lợi. Theo chỉ dẫn của bà Đào, lực lượng chức năng đào đúng vị trí và nhanh chóng phát hiện hài cốt cùng nhiều di vật gồm 6 cúc áo, 1 lọ dầu gió, 1 bật lửa và một số hiện vật liên quan. Do thời gian chôn cất quá lâu, phần xương và răng đã mục nát, không đủ điều kiện lấy mẫu ADN.

Bà Đào xúc động chia sẻ, việc đưa chiến sĩ về nghĩa trang cùng đồng đội là tâm nguyện nhiều năm của gia đình.

"Tôi thay cha hoàn thành lời hứa, đưa anh về nơi an nghỉ đàng hoàng", bà Đào xúc động nói.

Giúp tìm thấy hài cốt liệt sĩ từ chuyến lên rừng đào cây cảnh

Còn tại thôn Phong Thái, việc quy tập hài cốt liệt sĩ được thực hiện vào ngày 4-8 từ nguồn tin do ông Đặng Ngọc Bình cung cấp.

Năm 2024, trong khi đi đào cây cảnh ở thôn này, ông phát hiện nhiều mảnh xương cùng một tấm tăng bộ đội. "Ban đầu thấy xương người tôi cũng giật mình. Nhưng khi thấy vỏ đạn và vật dụng, tôi nghĩ đây là hài cốt liệt sĩ nên đã báo chính quyền", ông Bình nói.

Theo Đội K51, ngay sau khi phát hiện vị trí nghi là mộ liệt sĩ từ tin báo của ông Bình, năm 2024, lực lượng của địa phương đã bốc dỡ hài cốt, gom vào một bọc tăng, cho vào quách rồi đem chôn cất tại khu vực nghĩa trang thôn Phong Thái.

Lúc bấy giờ, chính quyền địa phương và Ban Chỉ huy quân sự xã cũng đã lập biên bản ghi nhận nhưng chưa đủ thẩm quyền để đưa ra kết luận chính thức đó là hài cốt liệt sĩ.

Đến đầu tháng 7 năm nay, Đội K51 tiếp nhận thông tin từ Ban Chỉ huy quân sự xã Tuy An Tây, đội mới bắt đầu quy trình xác minh hài cốt liệt sĩ như rà soát vị trí ban đầu (khu vực rẫy) để không bỏ sót bất kỳ di vật, sinh phẩm nào; kiểm tra hài cốt tại nghĩa trang thôn, đối chiếu các di vật (bọc tăng, vỏ đạn...), biên bản, lời kể của nhân chứng để đưa ra kết luận là hài cốt liệt sĩ.

Hài cốt được bọc trong tăng, còn nhiều phần xương, 3 chiếc răng cùng các di vật như đạn K56 đã hoen gỉ, khuy đeo dép rọ và một số vật dụng đặc trưng của bộ đội.

Hiện hai hài cốt liệt sĩ đã được đưa về thờ cúng, bảo quản tại nhà linh Nghĩa trang liệt sĩ Tuy An (tại xã Ô Loan, Đắk Lắk), chờ tổ chức lễ truy điệu và an táng theo quy định.

Lấy mẫu ADN 8 phần mộ liệt sĩ tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc

Trong 8 ngôi mộ liệt sĩ được quy tập, có 4 phần mộ có bia chỉ ghi tên liệt sĩ, không ghi năm sinh, quê quán, 4 phần mộ khác không có thông tin.