Tại cuộc tiếp xúc cử tri phường Cầu Ông Lãnh và Bến Thành ngày 5-3, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang nói ông rất "đau đáu" về chỉnh trang đô thị gắn với hai địa danh Mả Lạng và chợ Gà - Gạo và hứa "Tôi sẽ quan tâm giải quyết vấn đề này".

Chỉ hơn 3 tháng sau lời hứa của Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang, HĐND TP.HCM đã họp và thông qua chủ trương chỉnh trang khu Mả Lạng, chợ Gà - Gạo. Và cũng chỉ mất thêm hơn 2 tháng, lễ khởi công chỉnh trang dự án này sẽ được thực hiện vào ngày 29-8.

Cái tên Mả Lạng (phường Cầu Ông Lãnh), chợ Gà - Gạo (phường Bến Thành) có lẽ đã không xa lạ gì với người dân TP.HCM là 2 "khu ổ chuột" lâu đời ngay trung tâm thành phố.

Ở 2 khu này mật độ dân cư cao, nhà ở chỉ vài m², thiếu sáng, ẩm thấp trong những con hẻm nhỏ ngoằn ngoèo, nguy cơ cháy nổ cao… hoàn toàn không đáp ứng được điều kiện sinh hoạt đô thị hiện đại.

Chủ trương chỉnh trang 2 khu dân cư này được TP.HCM quan tâm xuyên suốt trải qua nhiều thập kỷ tìm, mời gọi nhà đầu tư.

Những năm trước TP.HCM tổ chức đấu thầu để lựa chọn nhà đầu tư theo quy định vẫn chưa có lối ra do không có nhà đầu tư mặn mà đầu tư vào đây khi cân nhắc, tính toán hết nhẽ vẫn không thể có lợi nhuận dù vị trí dự án là đất "kim cương".

Thực tế để đầu tư dự án chỉnh trang này cần số vốn quá lớn để bồi thường, giải phóng mặt bằng; đồng thời vừa xây số lượng nhà ở xã hội đủ để bố trí tái định cư vừa phải khai thác thêm quỹ nhà thương mại để bù lại vốn đầu tư và có lợi nhuận. Vì thế nhiều nhà đầu tư trước đó đều tính đến mô hình đầu tư trên đất là xây dựng cao ốc văn phòng - trung tâm thương mại - căn hộ kết hợp chỉnh trang đô thị.

Bài toán khó này tiếp tục được nêu ra tại cuộc tiếp xúc cử tri phường Cầu Ông Lãnh và Bến Thành ngày 5-3-2026 với Bí thư Trần Lưu Quang. Ông nói rất "đau đáu" và hứa "sẽ quan tâm giải quyết chuyện này". Và chỉ 3 tháng sau lời hứa ấy, HĐND TP.HCM đã thông qua chủ trương đầu tư dự án chỉnh trang đô thị khu Mả Lạng, chợ Gà - Gạo tại kỳ họp ngày 19-6.

Những ngày này, nhìn không khí khẩn trương của các công nhân cùng thiết bị xây dựng tập kết, chuẩn bị mặt bằng càng cảm nhận được tương lai an cư đang dần trở thành hiện thực; rồi đây những tòa nhà với căn hộ hiện đại mọc lên sẽ thay cho các khu "ổ chuột" tồn tại nhiều thập kỷ giữa lòng TP.HCM.

Lễ khởi công dự án sẽ diễn ra vào ngày 29-8 và hoàn thành xây dựng vào quý 4-2028, sau đó bàn giao và đưa vào khai thác vận hành năm 2029. Những điều đặc biệt của dự án cùng tiến độ được cam kết như trên được kỳ vọng sẽ bảo đảm cho giấc mơ an cư của hàng nghìn hộ dân ở 2 khu này đến gần hơn bao giờ hết.

Trước khi khởi công, vừa qua phường Cầu Ông Lãnh và phường Bến Thành cũng công bố công khai dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho các hộ dân khu Mả Lạng, chợ Gà - Gạo.

Theo đó, dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư có nhiều điểm có lợi cho cư dân. Cụ thể về chính sách tái định cư, dự kiến các trường hợp bị ảnh hưởng đủ điều kiện sẽ được bố trí căn hộ chung cư trong dự án. Các trường hợp đủ điều kiện tái định cư mà có nhu cầu tự lo chỗ ở mới sẽ được hỗ trợ thêm khoản tiền bằng 5% giá trị bồi thường, hỗ trợ về đất ở.

Đối với trường hợp tạm cư, dự thảo quy định mức hỗ trợ cho hộ có từ 4 nhân khẩu trở xuống là 8 triệu đồng/hộ/tháng; hộ có từ 5 nhân khẩu trở lên là 2 triệu đồng/người/tháng nhưng tối đa không quá 24 triệu đồng/hộ/tháng. Thời gian hỗ trợ tiền tạm cư là 6 tháng.

Đáng chú ý về chính sách hỗ trợ với trường hợp hộ gia đình đủ điều kiện tái định cư mà tại thời điểm trước khi ban hành thông báo thu hồi đất có từ 7 nhân khẩu trở lên thì căn cứ vào tình hình thực tế tại địa phương, ngoài suất tái định cư theo quy định còn được xem xét bán thêm 1 căn hộ trong quỹ nhà ở phục vụ tái định cư cho dự án theo giá tái định cư được duyệt.

Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất không đủ điều kiện bồi thường về đất thì căn cứ vào nguồn gốc, quá trình, thời điểm sử dụng đất, lý do không đủ điều kiện bồi thường để xem xét hỗ trợ giá đất cụ thể được duyệt theo loại đất đang sử dụng theo từng trường hợp.

Bày tỏ sự đồng tình chính sách hỗ trợ tái định cư, bà Phan Thị Vinh Tiến - Trưởng khu phố 6 (khu Mả Lạng), phường Cầu Ông Lãnh - cho hay bà mong chờ đến ngày các hộ dân ai cũng được tái định cư tại chỗ với môi trường sống khang trang hơn, hiện đại và văn minh hơn.

Chia sẻ với Tuổi Trẻ, bà Phạm Thị Liên, Trưởng khu phố 17 (khu chợ Gà - Gạo), phường Cầu Ông Lãnh, cho biết bà có tham dự cuộc tiếp xúc cử tri ngày 5-3 của Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang.

Bà vẫn nhớ Bí thư Thành ủy TP.HCM chia sẻ nỗi trăn trở với đời sống người dân trong những căn nhà chật hẹp tại khu Mả Lạng và khu chợ Gà - Gạo. "Bí thư Thành ủy hứa sẽ quan tâm giải quyết sớm để cải thiện cuộc sống người dân. Rồi HĐND TP.HCM đã họp thông qua chủ trương, nhanh đến không ngờ. Xin cảm ơn ông Bí thư đã thực hiện nhanh lời hứa" - bà Liên nói.

Chỉnh trang khu Mả Lạng, chợ Gà - Gạo có nhiều điểm đặc biệt. Điều đầu tiên là sẽ mang lại khu nhà ở khang trang, hiện đại, đầy đủ hạ tầng, tiện nghi sống, giải quyết tái định cư tại chỗ ở trung tâm thành phố cho hàng ngàn hộ dân.

Kế đến là tổng số nhà ở tái định cư cho cả hai khu là 2.253 căn nhà ở xã hội phục vụ cho nhu cầu tái định cư của cư dân 2 khu này; đặc biệt không nhằm mục đích kinh doanh thương mại, bảo đảm điều kiện sống tốt hơn cho người dân, góp phần thực hiện chính sách an sinh xã hội của TP.HCM.

Và cuối cùng là TP.HCM đang tính toán chính sách hỗ trợ để giá nhà bố trí tái định cư có lợi cho người dân, tạo điều kiện các hộ dân đủ điều kiện tái định cư tại chỗ với nhà ở lớn hơn, khang trang hơn.