Phóng to

TTO - Khi đánh giá các phương án, luôn có một số phương án tỏ ra kém an toàn hơn những phương án khác. Ví dụ, phương án C có thể mang lại lợi nhuận cho công ty cao hơn so với phương án D. Nhưng lợi nhuận của phương án C lại phụ thuộc vào các giả định và ước tính chi phí có thể đúng, cũng có thể không đúng, trong khi phương án D hầu như chắc chắn hoàn toàn.

Trong kinh doanh, sự không chắc chắn về kết quả đồng nghĩa với rủi ro, và bạn phải tính đến điều đó trong phần đánh giá của mình. Đối với một vấn đề có tính không chắc chắn, bạn cần phải xem xét nhiều hơn, và điều này sẽ được trình bày chi tiết ở chương 7 của cuốn sách này.

Công việc đánh giá các phương án sẽ chính xác hơn khi bạn áp dụng một phương pháp có tính hệ thống cùng những công cụ hiệu quả. Nếu bạn có thể điều chỉnh những công cụ này cho phù hợp với tình hình kinh doanh, khả năng bạn đưa ra những quyết định phù hợp sẽ cao hơn nhiều. Tuy nhiên, bạn đừng quên mục tiêu đã đặt ra và luôn tập trung vào đó khi đánh giá từng phương án.

Bí quyết đánh giá các phương án

* Hãy yêu cầu một thành viên khách quan và có uy tín trong nhóm quyết định đóng vai trò phản biện. Người này có nhiệm vụ đưa ra một trường hợp chống lại các đề xuất được ưu tiên của nhóm. Hãy yêu cầu họ giải thích chi tiết tại sao không nên chấp nhận phương án ưu tiên.

* Bất cứ khi nào có thể, nhóm nên công nhận và thảo luận những quan điểm được ít người ủng hộ. Hãy đưa vào nhóm một vài người có thể nêu lên các ý kiến khác biệt. Một người duy nhất bất đồng với đa số thường ít hiệu quả hơn so với nhiều tiếng nói phản đối. Nếu là người duy nhất phản đối, người đó có thể e ngại và không muốn phát biểu.

Tóm tắt

* Mục đích của việc đánh giá các phương án là tính toán mức độ mà từng phương án sẽ đáp ứng mục tiêu ban đầu của bạn.

* Khi đưa ra những quyết định liên quan đến ngân sách hoặc những quyết định mang tính chiến lược, bạn nên xem xét kỹ lưỡng các phương án đề xuất thông qua những phương pháp đánh giá tài chính. Trong đó, hiện giá thuần (NPV) nên được sử dụng như phương pháp chủ yếu.

* Hiện giá thuần là tổng giá trị hiện tại của một hoặc nhiều khoản lợi nhuận tương lai trừ đi bất kỳ chi phí đầu tư ban đầu nào.

* Ma trận xác định mức ưu tiên, giúp bạn so sánh khả năng đạt được mục tiêu của từng phương án. Bạn có thể tạo ra đồ thị này bằng cách liệt kê từng mục tiêu và ấn định cho nó một giá trị. Sau đó, bạn ước tính khả năng đáp ứng mục tiêu của từng giải pháp theo thang điểm từ 1 đến 10. Giải pháp nào có tổng số điểm cao nhất chính là giải pháp có thể đáp ứng tốt nhất các yêu cầu của công ty.

* Bảng trao đổi là một phương pháp so sánh các thuộc tính quan trọng của các phương án khác nhau.

* Cây quyết định là một biểu đồ trình bày các phương hướng hành động thay thế và các kết quả có thể xảy ra của chúng. Bạn có thể xác định giá trị của những kết quả này bằng cách ước tính những kết quả tài chính.

* Phần mềm chuyên dụng đã được phát triển và ứng dụng để giúp những người ra quyết định thu thập, bố trí dữ liệu và xử lý số liệu.

Nguồn: Kỹ năng ra quyết định - First News và NXB Tổng hợp TPHCM

Phóng to