Phong trào sử dụng máy ảnh để selfie đang trở thành một trào lưu được người dùng rộng rãi bất luận già trẻ, nam nữ mê mẩn. Tất cả đơn giản chỉ là một bức ảnh có khung nền đẹp và dễ dàng chia sẻ với bạn bè. Selfie đang trở thành một thói quen thường ngày mà chính ta đôi lúc phải giật mình vì ta đang chụp một bức ảnh tự sướng mà ta không hay biết.

Trào lưu nhiều người mê

Đừng tưởng là chỉ có giới trẻ và dân thường mới phát nóng, phát sốt với selfie. Ngay cả Đức giáo hoàng Francis và Tổng thống Mỹ Barack Obama cũng chụp ảnh selfie.

Có lẽ một trong những vụ chụp ảnh selfie nổi đình đám nhất chính là vụ xảy ra tại tỉnh Johannesburg (Nam Phi) trong lễ truy điệu huyền thoại châu Phi Nelson Mandela sáng 10-12-2013. Đang ngồi trên khán đài danh dự, bỗng nhiên bà Thủ tướng Đan Mạch Helle Thorning Schmidt lấy chiếc smartphone ra rủ Tổng thống Mỹ Obama và Thủ tướng Anh David Cameron chụp chung với mình một tấm ảnh do bà tự chụp. Cả hai gentleman đã không giấu vẻ hớn hở nghiêng người chụm đầu chung với người đẹp Scandinavia, riêng ông Obama còn đưa tay phụ cầm điện thoại với bà thủ tướng Đan Mạch xinh đẹp.

Ngày 28-8-2013, tại nhà thờ Saint Peter’s Basilica, Đức Giáo hoàng Francis đã chụp chung một tấm ảnh selfie với một nhóm bạn trẻ đang viếng thăm Vatican. Báo chí đã gọi đây là “Papal selfie” (selfie giáo hoàng). Và ngài đã không ít lần vui vẻ chụp ảnh selfie chung với mọi người, đặc biệt là trong chuyến thăm Hoa Kỳ hồi hạ tuần tháng 9-2015.

Thuật ngữ “selfie” đã chính thức đi vào học thuật khi hồi năm 2013 đã được từ điển Oxford English Dictionary chọn làm Từ nổi tiếng của năm (Word of the year) và đưa vào bộ từ điển nổi tiếng thế giới này. Từ selfie được giải nghĩa là khi một người cầm một chiếc máy ảnh hay smartphone trên tay mình và tự chụp ảnh khuôn mặt mình.

Gần đây, thương hiệu smartphone Lumia của Microsoft còn đưa ra thuật ngữ “wefie” để chỉ cái thú vui chụp ảnh tự sướng nhiều người một lúc.

 Selfie không đúng chỗ có thể gây nhiều hệ lụy. Ảnh: INTERNET

Câu chuyện văn hóa và pháp luật

Đầu tiên là câu chuyện văn hóa, phổ biến nhất là selfie mọi lúc mọi nơi nên có nhiều khi không đúng lúc, không đúng chỗ. Hễ chụp ảnh selfie là gây chộn rộn, nhất là hầu như ai cũng cười toe toét, làm trò trên gương mặt để có những tấm ảnh đẹp nhất hay “độc” nhất. Một sự kiện nghiêm túc sẽ bị ảnh hưởng nếu có ai đó nổi hứng nhảy ra selfie một cái. Thường bị lên án là những tấm ảnh selfie chụp ở những chỗ “nhạy cảm” và “tế nhị” như nơi xảy ra tai nạn, thảm họa,… Cũng vì muốn có những tấm ảnh “không đụng hàng” nên có khi người ta bày ra lắm chiêu trò, thậm chí có thể gây nguy hiểm tính mạng cho người chụp hay người khác.

Trong những cuộc đua xe đạp nổi tiếng thế giới Tour de France ở Pháp và Anh mấy năm gần đây, nhiều tai nạn đã xảy ra cho các tay đua do khán giả nhảy ra đường chụp ảnh selfie va chạm vào những tay đua đang lao với vận tốc cao.

Cũng giống như chụp ảnh truyền thống, chụp ảnh selfie cũng có thể xâm phạm quyền tự do cá nhân và bí mật riêng tư của người khác khi những hình ảnh, chi tiết có liên quan tới họ lọt vào ảnh rồi bị phát tán trên mạng xã hội.

Vì vậy, một số nước đã phải ban hành những quy định, thậm chí ra cả luật để kiểm soát việc chụp ảnh selfie. Hồi năm 2014, một số nghị sĩ Philippines đã trình dự luật House Bill 4807 chống xâm phạm cá nhân mà dư luận gọi là luật “chống selfie” và được cảnh báo sẽ kết liễu loại hình “nhiếp ảnh đường phố”. Dĩ nhiên là dự luật này bị dân chúng phản đối. Liên hiệp Các nhà báo quốc gia Philippines (NUJP) nhấn mạnh dự luật này vi phạm cả quyền tự do báo chí lẫn quyền tự do biểu đạt của công dân.

Với lý do ngăn ngừa gian lận bầu cử, bang Indiana (Mỹ) trong năm 2015 đã thông qua luật cấm chụp ảnh selfie tại phòng bỏ phiếu rồi chia sẻ trên mạng xã hội (gọi là luật Ballot selfie law). Tổ chức tự do công dân ACLU ở Indiana đã kiện lên liên bang và ngày 19-10-2015, Thẩm phán liên bang Sarah Evans Barker đã ra phán quyết ngăn chặn bang Indiana áp dụng luật mới này.

Nói tóm lại, để chụp ảnh tự sướng mà mọi người đều được sướng thật sự, người ta phải chụp đúng nơi, đúng lúc và không làm ảnh hưởng tới người khác.