Chiều tối nay 31-10, nguồn tin của Pháp Luật TP.HCM cho biết Bộ NN&PTNT vừa có thông tin, kết luận chính thức về kết quả rà soát chất lượng nước mắm, cũng như kiểm tra, làm rõ nội dung báo phản ánh về “nước + hóa chất = nước mắm công nghiệp”.
Theo thông báo này, Bộ NN&PTNT thông tin về loại và hàm lượng asen an toàn trong nước mắm và asen có thể tồn tại dưới dạng vô cơ và hữu cơ.
Asen hữu cơ là kết quả của quá trình trao đổi chất tự nhiên, do đó có trong thực phẩm (bao gồm cả cá). Vì vậy, sản phẩm nước mắm được lên men từ cá có tồn tại asen hữu cơ. Asen hữu cơ không gây độc cho người, vì vậy không cần đánh giá mức độ nguy hại và quy định giới hạn tối đa trong thực phẩm (đặc biệt là sản phẩm nước mắm với mức nhập lượng tiêu thụ hằng ngày rất thấp).
Asen hữu cơ không gây độc cho người tiêu dùng như thông tin trước đó đưa khiến người tiêu dùng hoang mang.
Trong khi đó, asen vô cơ (còn gọi là thạch tín) gây độc cho con người, do vậy có quy định giới hạn tối đa (hàm lượng an toàn) trong thực phẩm. Như vậy theo công bố ngày 22-10 của Bộ Y tế, 247/247 mẫu nước mắm của 210 nhãn hiệu sản phẩm nước mắm khác nhau của 82 cơ sở sản xuất (lấy ngẫu nhiên trên thị trường và một số siêu thị) được kiểm nghiệm không phát hiện asen vô cơ. Kết quả này cũng phù hợp với kết quả khảo sát được công bố nêu trên.
Theo kết quả này, quy định về phụ gia trong sản xuất nước mắm, quy định 17 phụ gia được phép sử dụng trong sản xuất nước mắm thuộc sáu nhóm là chất điều chỉnh acid, chất điều vị, chất tạo ngọt, phẩm màu, chất ổn định và chất bảo quản. Theo quy định hiện hành, trong sản xuất nước mắm có thể sử dụng một hoặc một số phụ gia nằm trong danh sách 17 phụ gia theo quy định. Việc sử dụng phụ gia thực phẩm trong sản xuất nước mắm là được phép nếu phụ gia đó nằm trong danh mục cho phép, đảm bảo độ tinh khiết, đúng đối tượng sử dụng và không vượt ngưỡng theo quy định.
Về chất lượng nước mắm và việc ghi nhãn minh bạch, bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng, nước mắm là sản phẩm truyền thống, lâu đời của Việt Nam. Phương pháp sản xuất truyền thống là quá trình lên men tự nhiên hỗn hợp bao gồm cá và muối. Nước mắm có thể được làm từ nhiều loại cá như cá cơm, cá nục, cá trích, cá thu,... Tuy nhiên, thực tế hiện nay sản phẩm nước mắm đã trở nên đa dạng hơn. Ngoài sản phẩm được sản xuất bằng phương pháp truyền thống nêu trên còn có các sản phẩm được tạo thành thông qua việc pha chế nước mắm được sản xuất bằng phương pháp truyền thống này với việc bổ sung thêm các chất tạo màu, chất tạo ngọt, chất điều vị, chất bảo quản…
Bộ NN&PTNT cho biết hiện nay chưa có văn bản nào quy định cụ thể về khái niệm nước mắm truyền thống (hay còn gọi là nước mắm nguyên chất, nước mắm cốt) và nước mắm pha chế từ nước mắm truyền thống (hay còn gọi là nước mắm công nghiệp). Điều này đang dẫn đến các cách hiểu rất khác nhau về nước mắm truyền thống. Theo kết quả thanh, kiểm tra cho thấy hiện nay một số cơ sở sản xuất chỉ thể hiện thông tin về hàm lượng đạm tổng trên nhãn, không công bố hàm lượng đạm acid amin hay đạm amoniac hoặc công bố không trung thực hàm lượng đạm trên nhãn.
Ngoài ra, đối với các cơ sở sản xuất nước mắm sử dụng phụ gia thì việc thể hiện các thông tin về các loại phụ gia đã được sử dụng trong quá trình sản xuất nước mắm cũng chưa minh bạch như: Thể hiện không đầy đủ các loại phụ gia sử dụng; chỉ thể hiện mã số ký hiệu phụ gia; thể hiện các nội dung trên nhãn không đúng kích cỡ, vị trí theo quy định nên rất khó nhận biết. Điều này dẫn đến việc người tiêu dùng khó có khả năng nhận biết đầy đủ thông tin cần thiết về loại nước nắm, loại chất lượng, các loại phụ gia đã được sử dụng trong quá trình sản xuất để lựa chọn loại nước mắm phù hợp với nhu cầu sử dụng.
Do vậy để phù hợp hơn với thực tiễn sản xuất kinh doanh nước mắm hiện nay, đồng thời đảm bảo thông tin rõ ràng, minh bạch đảm bảo quyền lợi cho người tiêu dùng và thuận lợi cho cơ quan quản lý, Bộ NN&PTNT sẽ tổ chức nghiên cứu, rà soát toàn diện tiêu chuẩn Việt Nam về nước mắm, làm rõ hơn khái niệm nước mắm truyền thống; quy định cụ thể hơn về phân loại, ghi nhãn và các nội dung khác để đảm bảo phù hợp, hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế CODEX STAN 302-2011.
