Chú Tám Thẩm đã từng gắn liền với những trọng trách: Thứ trưởng Bộ Kế hoạch & Đầu tư, Phó Tổng Thanh tra Nhà nước, Đại biểu Quốc hội nhiều khóa, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Long An …
Những chú, bác cùng thời luôn cảm nhận về chú với hình ảnh người trí thức cách mạng luôn mang tinh thần đổi mới, cải cách. Chú Tám Thẩm đã thực hiện điều đó ngay khi nhậm chức chủ tịch UBND tỉnh Long An, tức có thể nói, chú đã thực hiện cải cách từ hơn 30 năm trước.
Không xơ cứng, rập khuôn
Là chuyên gia về kế hoạch, tốt nghiệp tại Liên Xô, nhiều năm làm Chủ nhiệm Ủy ban Kế hoạch rồi Phó chủ tịch UBND tỉnh Long An, chú Tám Thẩm đã năng động đi đầu xóa bao cấp. Tư duy chú Tám Thẩm không bị gò bó, xơ cứng trong lý thuyết, mô hình Xô Viết cũ mà sử dụng biến hóa những kiến thức quản lý trong tổ chức chính quyền địa phương.
Quen với thời chiến và tinh thần tiến công cách mạng, cán bộ thời ấy làm việc không biết giờ giấc. Có chuyện là xách ra bàn, bất kể ngày đêm, bất kể ở nhà riêng hay công sở.
Nguyên chủ tịch nước Trương Tấn Sang và chú Tám Thẩm, tháng 8/2011. Ảnh: GIẢN THANH SƠN
Ngay khi nhậm chức vào giữa thập niên 1980, chú Tám Thẩm đã đề ra việc cải cách lề lối làm việc, mối quan hệ của UBND tỉnh và các sở ngành, các huyện. Trước hết là làm việc đúng giờ và chỉ làm việc trong giờ hành chính, tại cơ quan hành chính chứ không làm việc tại nhà, không tiếp xúc cán bộ tại nhà riêng. Chú gương mẫu thực hiện và chủ động duy trì nếp sinh hoạt này.
Đặc biệt lưu ý, chú Tám Thẩm luôn yêu cầu giám đốc sở ngành, chủ tịch huyện phải dự họp đúng thành phần, chuẩn bị kỹ nội dung của kỳ họp để có thể trả lời, giải quyết ngay các yêu cầu của UBND tỉnh, không mất thời gian hỏi lại cấp dưới, xin báo cáo sau…
Nhiều vị giám đốc quen cử cấp phó họp thay hoặc đi họp mà không chuẩn bị kỹ đã phải đỏ mặt tía tai vì bị nhắc nhở, phê bình công khai, bị đứng “chào cờ” ngay giữa bá quan…
Thực tiễn cải cách hành chính đã khẳng định việc chấn chấn chỉnh của chú Tám là đúng đắn, phù hợp với khoa học quản lý, tránh các biểu hiện cảm tính, bột phát, tác động đến các chủ trương, chính sách…
Không kém phần hóm hỉnh
Chú Tám không xuề xòa gần gũi theo kiểu hình thức hay xuê xoa nhau trong sinh hoạt. Chú luôn có cách chia sẻ chân thành. Trong đoàn đại biểu Quốc hội Long An thời đó có chị TV, xinh xắn nhưng luống tuổi, vẫn còn phòng không. Một lần có người nói nửa đùa nửa thật: “Chủ tịch giỏi đủ thứ chuyện sao không quan tâm giải quyết chồng con cho chị TV”. Thay vì hứa hẹn hão như bao người khác, chú Tám mỉm cười đáp lại: “Chuyện đó Quốc hội với nhân dân tự lo chứ ngoài quyền hạn Ủy ban, lo hổng nổi!”
Gia đình chú Tám Thẩm, thay mặt Hội đồng hương Đức Hòa, Long An chức mừng nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, tháng 8/2011. Ảnh: GIẢN THANH SƠN
Thời ấy, tỉnh nghèo, địa bàn rộng, xe ô tô không đủ đi, chủ tịch UBND tỉnh được ưu tiên chiếc xe Peugeot sang nhất. Chú Tám đã quyết định đổi chiếc xe sang ấy lấy 4 chiếc Lada của Liên Xô để cấp thêm cho cán bộ ban ngành tỉnh và chú cũng đi xe Lada như cán cán bộ khác.
Chính do điều hành bằng kế hoạch, việc phân bổ đầu tư được cân đối, chặt chẽ hơn, tránh cảnh nơi thừa nơi thiếu của chú Tám mà trong lúc tỉnh còn nghèo, thiếu nhiều công trình nhưng Nhà Thiếu nhi của tỉnh Long An sớm ra đời với cơ sở khang trang vào bậc nhất thời điểm đó.
Ông “Bao Công” thời nay
Công việc ở Long An đang dở dang thì chú Tám Thẩm phải điều trị bệnh dài hạn ở Liên Xô, sau đó được điều về làm Phó Tổng thanh tra Nhà nước. Tại đây, sự chặt chẽ về hành chính của chú được nâng tầm, nhiều cuộc thanh tra do chú chỉ đạo đã phát hiện và kết luận đến nơi đến chốn nhiều vụ việc, trong đó, nổi bật là vụ thanh tra Tổng Công ty Dầu và Cây có dầu đã phát hiện tiêu cực và toàn bộ Ban lãnh đạo Tổng Công ty bị thay đổi.
Đặc biệt nhất là việc làm sáng tỏ đại oan án tiêu cực 51 tấn bột ngọt ở Nhà máy Thiên Hương mà báo chí và dư luận âm ỉ suốt thời gian dài. Năm 1979, ông Nguyễn Thiện Luân về làm Phó Tổng giám đốc Xí nghiệp Liên hiệp Bột ngọt kiêm giám đốc Nhà máy Thiên Hương. Liên tục sau đó, sản lượng của nhà máy tụt giảm. Tháng 3-1983, đoàn thanh tra của Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) vào cuộc. Ông Luân đối phó bằng cách báo cáo một số cán bộ nhân viên ăn cắp 51,8 tấn bột ngọt. Sáu cán bộ, công nhân lành nghề đã bị bắt giam oan từ tháng 5-1983 đến tháng 12-1985 rồi được thả ra mà không có kết luận rõ ràng.
Chú Tám Thẩm (giữa) khi đang đương nhiệm Chủ tịch UBND tỉnh Long An. Ảnh: GIẢN THANH SƠN
Khi chú Tám Thẩm nhận nhiệm vụ, chỉ đạo tiến hành thanh tra, lòng người khấp khởi và kỳ vọng. Quả nhiên, ngày 9-8-1991, Tổng thanh tra Nhà nước đã kết luận minh mạch về vụ vu khống nghiêm trọng này và kiến nghị xử lý nhiều vấn đề liên quan, đề nghị cách chức ông Nguyễn Thiện Luân, lúc đó đã là Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Công nghiệp thực phẩm. Điều quan trọng nhất là kết luận ấy đã minh oan cho những công nhân đã mang án oan suốt 10 năm.
Với viễn kiến của người trí thức trong quản lý, với công tâm và sự kiên định, trong sáng trong công việc, chú Tám Thẩm đã đương đầu và vượt qua nhiều sóng gió. Chú ra đi nhưng tình thương yêu quý trọng còn mãi trong lòng người…
