Thông điệp từ chỉ đạo của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng trong buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM sáng 23-9 là cơ sở cho trung ương và TP chung tay tháo gỡ những điểm nghẽn để TP bứt tốc mạnh mẽ, xứng đáng với vai trò đầu tàu, động lực kinh tế của cả nước.
Trong buổi làm việc, Tổng bí thư nhấn mạnh những gì vượt thẩm quyền thì TP báo cáo và đề nghị trung ương, Quốc hội (QH), Chính phủ xem xét, tạo điều kiện để tháo gỡ, trong đó có cơ chế, chính sách đặc biệt, vượt trội hơn so với Nghị quyết 54/2017 của QH khóa XIV.
Trước đó, Chủ tịch UBND TP.HCM Phan Văn Mãi cũng đề nghị: Cần mở rộng phân cấp, phân quyền trên một số lĩnh vực nhằm tăng tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của TP. Bên cạnh đó là hoàn thiện thể chế cho TP Thủ Đức phù hợp với quy mô và vai trò.
Có lẽ chưa bao giờ vai trò của TP.HCM đối với cả nước và những điểm nghẽn hạn chế sự phát triển của TP được nhắc đến nhiều như hiện nay. Sau năm năm thí điểm thực hiện Nghị quyết 54/2017, việc xây dựng cơ chế mới thay thế nghị quyết đã bất cập này trở nên cấp bách và nhận được sự đóng góp ý kiến xây dựng của nhiều cơ quan trung ương, chính quyền và đông đảo nhân sĩ, trí thức, người dân TP.
Tại phiên họp thứ 15, Ủy ban Thường vụ QH cho ý kiến về việc chuẩn bị kỳ họp thứ tư QH khóa XV, một số ý kiến băn khoăn khả năng không kịp xem xét thông qua cơ chế mới thay thế Nghị quyết 54 và cần thực hiện việc này trong một kỳ họp bất thường. Trong khi đó, TP.HCM đang mong chờ cơ chế mới thông thoáng hơn dựa trên việc rút kinh nghiệm, điều chỉnh và mở rộng các nội dung của Nghị quyết 54. Mặt khác, yêu cầu phát huy tiềm năng nội tại, thu hút nguồn lực từ cả nước và thế giới dành cho TP đang thôi thúc mỗi ngày.
Cùng với cơ chế đủ thuận lợi cho TP.HCM bứt tốc, cơ chế vận hành TP trong TP trực thuộc trung ương của TP Thủ Đức cũng là bài toán phải giải quyết sớm. Mới đây, Chủ tịch QH Vương Đình Huệ đặt vấn đề: TP.HCM đề nghị xây dựng cơ chế đặc thù cho TP Thủ Đức vì “cái áo chật quá”. Hà Nội cũng đang chuẩn bị thành lập TP trong TP thì căn cứ pháp luật, tiêu chí, tiêu chuẩn sẽ thế nào? Điều đó cho thấy cơ chế dành cho TP Thủ Đức chưa đủ thuận lợi cho chính TP này và càng chưa thể tạo thành hình mẫu, tiền lệ cho các địa phương khác.
Những bất cập từ mô hình vận hành của TP Thủ Đức đang hiển hiện trong cuộc sống. Xét trên nhiều khía cạnh, cơ chế hoạt động của TP Thủ Đức hiện nay chỉ tương đương cấp huyện. Tại một số phường, bộ máy hành chính lâm vào tình trạng quá tải trong khi rất khó tuyển mới công chức. Đó là những gì có thể nhìn thấy, còn những gì chưa nhìn thấy ngay nhưng ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển của TP Thủ Đức cũng như TP.HCM và cả nước, đó là khả năng thu hút đầu tư, động lực để phát triển công nghệ cao tạo giá trị lớn, điều kiện thuận lợi để xây dựng trung tâm tài chính quốc tế…
Cũng trong buổi làm việc sáng 23-9, Tổng bí thư đề nghị QH, Chính phủ, các ban, bộ, ngành sớm nghiên cứu, xem xét và làm việc trực tiếp với TP.HCM về các đề xuất, kiến nghị để giải quyết với tinh thần “TP.HCM vì cả nước” và “cả nước vì TP.HCM”. Chỉ đạo ấy cùng những chia sẻ từ người đứng đầu chính quyền TP cho thấy cả trung ương và TP đều đang gặp nhau ở khát vọng thúc đẩy TP vươn cao. Khát vọng ấy đã tạo đủ động lực để chung tay tháo gỡ những điểm nghẽn, để TP vừa phát triển nhanh theo đúng truyền thống năng động, vừa bền vững theo đúng yêu cầu của thời cuộc.
