Phát biểu tại buổi thảo luận về đề án tái cơ cấu nền kinh tế vào sáng 1-11, đại biểu (ĐB) Nguyễn Thị Khá, Trà Vinh cho rằng, việc sắp xếp lại bộ máy, tinh giản biên chế là một trong những giải pháp quan trọng trong tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước (DNNN). Tuy nhiên vấn để tinh giản biên chế lâu nay thực hiện không xong vì đụng phải con anh B, cháu chị Tư.
Đánh giá về việc thực hiện tái cơ cấu DNNN, ĐB Khá cho rằng đến nay tiến độ tái cơ cấu DNNN còn chậm so yêu cầu, chưa chuyển biến mang tính đột phá. Mặc dù số DNNN giảm mạnh, từ 12.000 DN xuống còn 1.000 DN, nhưng với việc hình thành các tập đoàn, tổng công ty với các công ty con, cháu và thậm chí công ty chắt đã làm cho tỉ trọng DN trong GDP vẫn ở mức độ cao 32% GDP. Một số khoản đầu tư ngoài ngành thua lỗ, kết quả thoái vốn chưa đạt yêu cầu. Ngoài ra, cơ cấu kinh tế lạc hậu, công nghiệp chủ yếu gia công lắp ráp, hàm lượng nội địa và giá trị gia tăng thấp.
“Từ những năm 60 – 70 đã sản xuất lắp ráp ô tô có hàm lượng nội địa chiếm 40% nội địa thì nay chỉ có 10%” ĐB Khá dẫn chứng. Theo bà nguyên nhân chính của những hạn chế này một phần do tác động khủng hoảng kinh tế chung nhưng trong điều hành cũng chưa quyết liệt của một bộ phận người đứng đầu cơ quan chức năng và DNNN”
Từ đó ĐB Khá đưa ra 6 giải pháp. Đó là chính phủ cần chỉ đạo quyết liệt hơn nữa để bộ ngành và địa phương tiếp tục phê duyệt đề án tái cơ cấu, chuyển đổi mô hình DNNN. Cần xác định phạm vi ngành nghề, phạm vi kinh doanh của DNNN, trong đó có ngành nghề chủ đạo, ngành nghề liên quan (VD: ông điện lực lại đầu tư sang lĩnh vực khách sạn nhà hàng).
Đại biểu Quốc hội Nguyễn thị Khá (Trà Vinh). Ảnh: VOV
Thứ hai cần tách bạch chức năng quản lí nhà nước và chủ sở hữu, tránh dựa dẫm, ỷ lại, xin cho, nâng cao tính công khai minh bạch, đổi mới quản trị doanh nghiệp chưa mang lại hiệu quả cao, lời giả lỗ thật.
Thứ ba sắp xếp tổ chức lại bộ máy quản lí điều hành, tinh giảm biên chế nâng cao kỹ năng của DN. Hiện nay một số DN còn mang dáng dấp bao cấp bộ máy cồng kềnh, thừa thầy thiếu thợ. Trong khi đó muốn giảm biên chế cũng không xong vì đụng đến con ông A, cháu chị Tư. Đã đến lúc mạnh dạn cắt đuôi nhóm lợi ích nhưng không buông lỏng chức năng giám sát việc phân bổ sử dụng vốn.
Thứ tư phải gắn kết giữa trách nhiệm và quyền hạn, tự quyết, tự chịu trách nhiệm. Người đại diện vốn nhà nước phải là ông chủ thật sự khác với ông chủ hờ, thụ động chờ đợi đi xin kế hoạch, xin vốn và xin cả cái ghế.
Thứ năm cần làm rõ những gì cốt lõi DNNN phải nắm giữ không nên đầu tư từ đầu tới chân, việc gì các thành phần kinh tế khác làm được thì để họ làm.
Thứ sáu là tạo môi trường sản xuất kinh doanh bình đẳng, đảm bảo quyền tự do kinh doanh…
