Chiều 18-4, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương.
Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định.
Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Nội vụ Lê Vĩnh Tân cho biết Chính phủ xin ý kiến Uỷ ban Thường vụ về phương án giảm số lượng Phó Chủ tịch HĐND cấp tỉnh, cấp huyện.
Hiện Chính phủ đang đề xuất giảm số lượng hai Phó Chủ tịch HĐND cấp tỉnh, cấp huyện hiện nay xuống còn một Phó Chủ tịch ở tất cả các đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp huyện. Quy định này nhằm thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW, đồng thời bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ về cơ cấu tổ chức HĐND cấp tỉnh, cấp huyện trong phạm vi cả nước.
Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng thành phố trực thuộc Trung ương và đơn vị hành chính cấp tỉnh loại I cần giữ nguyên hai Phó Chủ tịch HĐND; các tỉnh loại II, loại III và tất cả đơn vị hành chính cấp huyện giảm chỉ còn một Phó Chủ tịch HĐND. Quy định này có tính đến đặc thù của các thành phố trực thuộc Trung ương và các tỉnh có quy mô dân số, diện tích lớn, có đặc thù về vị trí địa lý và trình độ phát triển kinh tế - xã hội cao hơn.
Trình bày ý kiến của cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định nói Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015 quy định HĐND cấp tỉnh, cấp huyện có hai Phó Chủ tịch nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả cho hoạt động của HĐND với tính chất là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, quyết định những vấn đề quan trọng của địa phương. “Quy định này không làm tăng thêm biên chế ở địa phương vì thực chất được nâng từ chức danh “Ủy viên Thường trực” của HĐND theo quy định của Luật Tổ chức HĐND và UBND năm 2003”- ông Định nói và khẳng định đây là vấn đề đã được báo cáo và được sự đồng ý của Bộ Chính trị trước khi đưa vào Luật.
“Đề nghị Chính phủ cần có đánh giá tác động thật kỹ đối với các vấn nêu trên để vừa đáp ứng yêu cầu của thực tiễn nhưng cũng phù hợp với kết luận của Bộ Chính trị”- Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật nhấn mạnh. Theo ông, việc đánh giá tác động cần làm rõ nếu giảm số Phó Chủ tịch HĐND cấp tỉnh, cấp huyện, số Phó Trưởng Ban chuyên trách của HĐND cấp tỉnh thì trên toàn quốc sẽ giảm được bao nhiêu và sẽ sắp xếp, bố trí vào vị trí công việc nào cho phù hợp. Ngược lại, nếu tăng số lượng Phó Chủ tịch UBND cấp xã loại II thì toàn quốc sẽ tăng bao nhiêu, có phù hợp với chủ trương tinh giản biên chế không cũng cần được làm rõ...
Cũng theo ông Định, do chưa có đánh giá tác động kỹ nên ý kiến trong Ủy ban Pháp luật còn khác nhau. Cụ thể, một số ý kiến đề nghị giữ nguyên như Luật hiện hành để tăng cường, nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND. Ý kiến khác lại đề nghị chuyển số Phó Chủ tịch HĐND sang làm Phó Chủ tịch UBND để tăng cường hoạt động chỉ đạo, điều hành cho UBND. Cũng có ý kiến đề nghị chỉ giảm số Phó Chủ tịch HĐND ở cấp huyện, còn giữ nguyên số Phó Chủ tịch HĐND, số Phó Trưởng Ban chuyên trách của HĐND cấp tỉnh.
Đề xuất tinh gọn bộ máy của UBND
Về cơ cấu tổ chức của UBND, Chính phủ trình giữ nguyên cơ cấu tổ chức của UBND như hiện nay gồm Chủ tịch, Phó Chủ tịch và các Ủy viên là người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND. Tuy nhiên, ông Nguyễn Khắc Định cho biết tại các Hội nghị do Thường trực Ủy ban Pháp luật tổ chức và qua khảo sát thực tiễn, nhiều ý kiến đề cập đến những vướng mắc, bất cập trong cơ cấu tổ chức của UBND và việc bầu Ủy viên UBND với việc bổ nhiệm người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND theo Luật hiện hành.
Ủy ban Pháp luật thấy rằng, Luật hiện hành quy định người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, cấp huyện là thành viên UBND nhằm phát huy trí tuệ tập thể của UBND trong quản lý, điều hành, giải quyết công việc của UBND. Việc này đồng thời cũng thuận lợi cho việc giám sát, chất vấn, lấy phiếu tín nhiệm đối với người do HĐND bầu.
Tuy nhiên, thực tế phát sinh một số vướng mắc, bất cập do số lượng thành viên UBND quá đông làm ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động. Chính phủ cũng chưa có hướng dẫn cụ thể việc bầu, bổ nhiệm chức danh Ủy viên UBND và người đứng đầu cơ quan chuyên môn.
“Một số ý kiến trong Ủy ban Pháp luật đề nghị cần sửa đổi quy định về cơ cấu tổ chức của UBND theo hướng gọn hơn. Theo đó, cơ cấu của UBND gồm Chủ tịch, các Phó Chủ tịch và một số người đứng đầu cơ quan chuyên môn (từ 9 - 11 người) như Luật Tổ chức HĐND và UBND năm 2003 là phù hợp”- ông Định cho biết.
