Pháp Luật TP.HCM xin được tường thuật lại toàn bộ cuộc tranh luận vô cùng đặc biệt này.
Bộ trưởng Đinh La Thăng nói: Theo quy định của Luật Giao thông đường bộ và Nghị định của Chính phủ, thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính thì thu phí xe máy là phải căn cứ vào luật và nghị định, thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính.
Tuy nhiên, xin báo cáo chị Tâm là thẩm quyền quyết định có thu phí xe máy hay không là thuộc “thẩm quyền quyết định của HĐND tỉnh, TP chứ không phải thuộc của Trung ương”. TP.HCM hoàn toàn có quyền quyết định không thu phí xe máy đúng thẩm quyền. Báo cáo chị Tâm là như thế.
ĐB Nguyễn Thị Quyết Tâm đáp: Tôi nghĩ rằng khi mà nhà nước chúng ta đặt ra việc thu phí đối với đầu phương tiện xe mô tô khi sử dụng đường bộ nó có một ý tốt là để chúng ta có nguồn kinh phí để bảo trì các công trình phục vụ cho người dân và cũng muốn có sự chia sẽ của người dân.
Song tôi nghĩ rằng, quy định này cần phải xem xét lại. Bởi vì hiện nay khi một chiếc xe mô tô đến với tay người dân sử dụng đã chịu nhiều loại thuế và lệ phí rồi. Bây giờ chịu thêm loại phí đường bộ nữa là không hợp lý. Còn Bộ trưởng Thăng nói rằng, HĐND tỉnh, TP có quyền quyết định để thu hay không thu loại phí này thì cần phải xem xét lại quy định.
Cho nên có thể nói rằng việc thu này không phải là muốn hay không muốn đối với chính quyền địa phương mà buộc chính quyền địa phương phải thu. Xin Bộ trưởng xem lại vấn đề này.
Tôi nghĩ rằng, vấn đề thu phí đối với đường bộ là cũng có lý do của nó nhưng trong điều kiện kinh tế-xã hội hiện nay là phải loại bỏ vấn đề này. Bởi như tôi đã nói là nó thiếu công bằng và rất là khó quản lý… Hơn nữa tôi đề nghị bỏ khoản thu phí này vì người dân đã đóng rất nhiều khoản phí rồi nếu mình tiết kiệm chi ngân sách, điều hành ngân sách một cách hợp lý. Và tôi muốn nói rằng, nếu chúng ta thu đủ các khoản mà chúng ta cần phải thu phí, ví dụ như chúng ta thu các khoản tiền tham nhũng đã gây ra, hiện nay mới thu khoảng được 22% thôi, nếu ta thu đủ thì dư sức để chúng ta bù đắp vào những khoản mà người dân phải đóng một cách vô lý như vậy… Cho nên tôi rất mong Bộ trưởng quan tâm tới đề nghị của nhân dân TP.HCM chứ không phải chỉ cho bản thân tôi đâu…
Bộ trưởng Đinh La Thăng: Tôi rất cảm ơn chị Tâm cũng đã hết sức thấu hiểu. Tôi toàn toàn chia sẻ với ý kiến của chị vừa nêu. Tôi xin khẳng định lại một lần nữa như thế này, tức là theo quy định của luật thì chúng ta phải thu phí xe máy nhưng trong luật, trong nghị định và thông tư hướng dẫn chỉ “quy định mức thu tối đa không quy định mức thu tối thiểu”. Điều đó có nghĩa là “HĐND cấp tỉnh, TP có quyền quyết định mức thu bằng 0”. Đối tượng thu cũng do HĐND cấp tỉnh, TP quyết định, đối tượng nghèo, đối tượng vùng sâu, vùng xa thì không phải thu phí.
Thứ ba nữa là về những tiền thu này dành để bảo trì cho đường địa phương bao gồm cả đường thôn, xóm, xã, huyện… chứ không phải là dùng để bảo trì đường quốc lộ. Còn chuyện địa phương để đường lầy lội là trách nhiệm của địa phương… Đó là trách nhiệm của địa phương, báo cáo với chị Tâm như vậy. Cho nên xin khẳng định lại với chị Tâm một lần nữa là luật đã cho phép HĐND TP có quyền quyết định mức thu phí đối với xe máy của toàn bộ TP.HCM bằng 0 đồng.
ĐB Nguyễn Thị Quyết Tâm: Thưa với Bộ trưởng không phải như vậy. Tôi lấy ví dụ như thế này, trong khung mà Bộ Tài chính hướng dẫn thì có quy định xe trên 100cm3-175cm3 thì mức thu tối thiểu là bao nhiêu, tối đa là bao nhiêu. Là có khung mức tối thiểu và tối thiểu là 100.000 đồng/xe. Cho nên HĐND TPHCM mới quyết định mức thu tối thiểu là 100.000 đồng/xe, chúng tôi muốn hạ xuống nữa cũng không được bởi vì nó đã có khung chặn ở đó rồi. Chứ không phải như Bộ trưởng đặt vấn đề là 0 đồng. Không có cái chuyện 0 đồng.
Bộ trưởng Đinh La Thăng: Đó là quy định cũ. Quy định cũ là có mức thu tối thiểu, tối đa như chị nói là hoàn toàn đúng. Nhưng bây giờ đã có “quy định mới tức là chỉ quy định mức tối đa không quy định mức tối thiểu”. Tức là, đối với xe đến 175cm3 là thu từ 0 đồng đến 100.000 đồng/xe. Mức trên 100cm3 là từ 0 đồng đến 150.000 đồng/xe. Đó là thẩm quyền quyết định của HĐND.
ĐB Nguyễn Thị Quyết Tâm: Thưa Bộ trưởng, khi HĐND TPHCM quyết định mức thu này thì đó là hướng dẫn mới nhất của Bộ Tài chính. HĐND TP là đơn vị cuối cùng thực hiện quyết định này. Đó là văn bản mới nhất mà HĐND nhận được.
Bộ trưởng Đinh La Thăng: Không, hướng dẫn này của Bộ Tài chính là có từ năm ngoái rồi.
ĐB Nguyễn Thị Quyết Tâm: Không. Khi HĐND TP áp dụng thu, chúng tôi đã căn cứ tất cả các quy định của Bộ Tài chính để áp dụng một cách thấp nhất cho người dân TP.
Bộ trưởng Đinh La Thăng: Rất cảm ơn chị, chị rất vì người dân. Bây giờ báo cáo với chị là để thông thoáng cho địa phương thì chỉ quy định mức tối đa không quy định mức tối thiểu để cho các địa phương được toàn quyền quyết định. Có nghĩa là mức thu có thể bằng 0 đồng và đến mức tối đa như quy định. Sáng mai tôi sẽ cầm sang tặng chị một bản quy định ấy.
ĐB Nguyễn Thị Quyết Tâm: Nếu có quy định mức tối thiểu bằng 0 đồng thì nhất định HĐND TP chúng tôi sẽ áp dụng quy định mức thu bằng 0 đồng…
Clip cuộc tranh luận đặc biệt giữa Bộ trưởng Thăng và ĐB Quyết Tâm.
