Căn biệt thự cổ 'thần đèn' bảo di dời được, TP Huế lại lo mất an toàn

02/12/2025 09:58

(PLO)- Từng được lên phương án di dời để nhường chỗ cho phát triển du lịch, nhưng sau hơn 3 năm, ngôi biệt thự cổ ở Huế vẫn nằm im lìm và ngày một xuống cấp.

Nằm trên đường Lê Lợi - một trong những tuyến đường đẹp nhất TP Huế, ngôi biệt thự cổ tại số 26 mang kiến trúc Pháp đặc trưng từng là trụ sở của Liên hiệp các hội Văn học Nghệ thuật, hiện đang xuống cấp từng ngày.

Câu chuyện về số phận ngôi biệt thự này bắt đầu "nóng" lên từ nhiều năm trước khi nó vắng mặt trong danh sách 27 công trình kiến trúc Pháp tiêu biểu trên địa bàn thành phố do UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP Huế) ban hành vào năm 2018.

Thời điểm đó, rất nhiều hoài nghi về việc không có tên trong danh sách như là bước "dọn đường" để tiến tới xóa bỏ công trình này. Đến năm 2022, địa phương có chủ trương di dời căn biệt thự cổ sang khu vực cạnh dòng sông Hương để dành khu đất vàng cho các dự án dịch vụ du lịch.

Khi ấy, "thần đèn" Nguyễn Văn Cư đã được mời về khảo sát với kỳ vọng sẽ nhấc bổng công trình sang vị trí mới, bảo toàn di sản. Thế nhưng, đến hết năm 2025, ngôi biệt thự vẫn đứng đó, hoang phế và ngày một xuống cấp.

can-canh-can-biet-thu-co-ma-than-den-noi-di-doi-duoc-lanh-dao-tp-hue-lo-mat-an-toan (3).jpg — Ngôi biệt thự Pháp cổ tại số 26 Lê Lợi (phường Thuận Hóa, TP Huế) nằm ở vị trí đắc địa bên bờ sông Hương. Từng gây xôn xao dư luận vì không nằm trong danh mục 27 công trình kiến trúc Pháp tiêu biểu nhằm để bảo tồn.

can-canh-can-biet-thu-co-ma-than-den-noi-di-doi-duoc-lanh-dao-tp-hue-lo-mat-an-toan (2).jpg — Cận cảnh những mảng tường bong tróc, loang lổ rêu phong. Theo thời gian, với sự thiếu vắng bàn tay chăm sóc của con người, lớp vôi vữa bên ngoài đã rụng rơi, để lộ những hàng gạch cũ kỹ, tạo nên vẻ hoang lạnh giữa phố thị.

can-canh-can-biet-thu-co-ma-than-den-noi-di-doi-duoc-lanh-dao-tp-hue-lo-mat-an-toan (6).jpg — "Thần đèn" Nguyễn Văn Cư từng khẳng định có thể di dời ngôi biệt thự an toàn với nhiều bước cụ thể, với thời gian thực hiện trong 4 tháng. Tuy nhiên, ông cho biết suốt 3 năm qua chưa nhận được phản hồi nào từ phía chính quyền để kích hoạt phương án này.

can-canh-can-biet-thu-co-ma-than-den-noi-di-doi-duoc-lanh-dao-tp-hue-lo-mat-an-toan (10).jpg — Biệt thự này được xây dựng từ đầu thế kỷ 20, mang nhiều giá trị văn hóa, lịch sử. Từ sau năm 1975, đây vừa là cơ quan hành chính vừa là nơi diễn ra nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật... Tòa nhà này, qua thời gian đã xuống cấp và từng được sửa chữa vào năm 2000 nhưng vẫn giữ được dáng vẻ ban đầu.

can-canh-can-biet-thu-co-ma-than-den-noi-di-doi-duoc-lanh-dao-tp-hue-lo-mat-an-toan (12).jpg — Tòa nhà có điểm nổi bật là hàng hoa bách hợp được trang trí ở phần nóc - một nét độc đáo trong kiến trúc các biệt thự cổ Pháp.

can-canh-can-biet-thu-co-ma-than-den-noi-di-doi-duoc-lanh-dao-tp-hue-lo-mat-an-toan (7).jpg — Một góc trụ gạch của ngôi biệt thự bị bể nát, hư hỏng nặng. Ngoài ra còn nhiều vị trí có nứt nẻ, xuống cấp khác.

can-canh-can-biet-thu-co-ma-than-den-noi-di-doi-duoc-lanh-dao-tp-hue-lo-mat-an-toan (1).jpg — Khuôn viên "đất vàng" của ngôi biệt thự giờ đây trở thành nơi tập kết rác thải và cỏ dại mọc um tùm. Mặt tiền công trình đôi khi bị tận dụng làm nơi đỗ xe hoặc chỗ đứng cho những xe bán hàng rong, làm mất đi vẻ mỹ quan của tuyến đường du lịch.

can-canh-can-biet-thu-co-ma-than-den-noi-di-doi-duoc-lanh-dao-tp-hue-lo-mat-an-toan (13).jpg — Nhiều người dân TP Huế mong muốn địa phương sớm có phương án xử lý đối với căn nhà này, để phát huy giá trị văn hóa và khắc phục sự hoang phế đã tồn tại nhiều năm qua.

Ông Trần Hữu Thùy Giang, Phó chủ tịch UBND TP Huế, cho biết theo cơ quan chuyên môn, ngôi biệt thự trên đang xuống cấp nghiêm trọng. Để đảm bảo an toàn của công trình, địa phương đang kiểm tra, đánh giá lại nhằm có phương án tốt nhất.

Cụ thể, trung tâm Giám định chất lượng xây dựng thuộc Sở Xây dựng TP Huế đã từng có báo cáo xác định kết cấu của ngôi biệt thự xuống cấp, hệ kết cấu gạch, đá, thép, bê tông cốt thép pha lẫn, việc di dời công trình không hiệu quả về mặt an toàn chịu lực.

Cũng theo ông Giang, một phương án khác đang được TP tính tới là vẫn giữ nguyên ngôi biệt thự này ở vị trí cũ vì nhà đầu tư muốn xây dựng khách sạn 5 sao, tổ hợp dịch vụ tại vị trí trên và muốn giữ ngôi biệt thự này lại trong khuôn viên khách sạn.