Khi World Cup là giọt nước tràn ly

Khi FIFA mở rộng quy mô World Cup lên 48 đội, số trận đấu của "ngày hội bóng đá hấp dẫn nhất hành tinh" cũng tăng lên 104 trận đấu, và lịch thi đấu kéo dài thêm gần 2 tuần so với những kỳ World Cup trước đây.

Lần đầu tiên trong lịch sử, World Cup sẽ xuất hiện "vòng đấu 32 đội". Các cầu thủ của đội tiến vào chung kết sẽ phải đá tổng cộng 8 trận trong 6 tuần lễ của mùa hè. 

Nhiều hơn 1 trận có phải là vấn đề? Câu trả lời là có, và có đến tận 2 vấn đề.

Đầu tiên là số lượng trận đấu bắt đầu chạm ngưỡng "giọt nước tràn ly". Và thứ 2 là thời gian hồi phục.

Ngày càng nhiều chuyên gia y học thể thao, HLV và cầu thủ cảnh báo rằng bóng đá đỉnh cao đang bước vào cuộc khủng hoảng quá tải nghiêm trọng nhất từ trước tới nay.

World Cup 2026 không chỉ đến sau một mùa giải dài hơn bình thường, mà còn diễn ra trong bối cảnh lịch thi đấu toàn cầu ngày càng dày đặc. 

Champions League đã đổi thể thức với nhiều trận hơn, FIFA mở rộng Club World Cup, UEFA duy trì Nations League, còn các CLB lớn vẫn tiếp tục những tour du đấu hè khổng lồ vì mục đích thương mại.

Sau từng năm, người hâm mộ chợt nhận ra rằng chính họ cũng phải "bội thực" vì những giải đấu ngày một nhiều, hoặc ngày một mở rộng. Và tất nhiên, các ngôi sao ngày càng kiệt sức.

Theo báo cáo Player Workload Monitoring của FIFPRO - nghiệp đoàn cầu thủ thế giới - nhiều cầu thủ đỉnh cao hiện thi đấu hơn 70 trận mỗi mùa và thường xuyên phải đá hai trận mỗi tuần trong thời gian kéo dài. FIFPRO gọi tình trạng này là “unsustainable” - không bền vững đối với sức khỏe con người.

Dữ liệu của FIFPRO cho thấy Luka Modric đã chơi tới 76 trận trong mùa 2024-2025 ở tuổi 40, tính cả CLB lẫn đội tuyển Croatia. 

Federico Valverde có thống kê chơi hơn 6.100 phút trong khoảng 72 trận, với tổng quãng đường di chuyển và vận động cường độ cao thuộc nhóm lớn nhất châu Âu.

Trong khi đó, thủ môn Mathew Ryan của tuyển Úc được ghi nhận di chuyển khoảng 169.000km chỉ trong một mùa bóng do nghĩa vụ CLB và đội tuyển quốc gia, tương đương hơn bốn vòng quanh Trái Đất.

Những con số ấy phản ánh một thực tế: bóng đá hiện đại không còn khoảng nghỉ.

Theo nghiên cứu của FIFPRO công bố năm 2021, có những cầu thủ phải chơi tới 82% số trận với thời gian nghỉ dưới mức tối thiểu 5 ngày giữa hai trận mà giới khoa học thể thao khuyến nghị. 

Một hội đồng gồm 70 chuyên gia y học thể thao trong nghiên cứu Delphi của FIFPRO sau đó thống nhất rằng cầu thủ chuyên nghiệp cần tối thiểu 28 ngày nghỉ hoàn toàn sau mỗi mùa giải để giảm nguy cơ chấn thương và suy kiệt thể chất.

Nhưng thực tế đang diễn ra theo chiều ngược lại.

Mùa hè 2025, FIFA tổ chức Club World Cup phiên bản mở rộng với 32 đội, khiến nhiều ngôi sao gần như không có kỳ nghỉ trước khi bước vào mùa bóng mới. FIFPRO cảnh báo nhóm cầu thủ tham dự giải này là những người có nguy cơ quá tải nghiêm trọng nhất trước World Cup 2026.

Mbappe là một trong những ví dụ về chuyện "thi đấu liên tục, liên tục, không có khoảng nghỉ". Vào mùa hè các năm chẵn, anh luôn phải dự World Cup và Euro. Và giờ đây đến năm lẻ, anh đá FIFA Club World Cup với mật độ 4 năm 1 lần. 

Từ 2024 đến 2030, Mbappe chỉ được nghỉ hè duy nhất 1 lần vào năm 2027. Nếu vẫn còn thi đấu trong năm 2031, tiền đạo người Pháp sẽ được nghỉ mùa hè năm đó - nhưng ai mà biết được liệu FIFA hay UEFA có lại "phát minh" thêm giải đấu nào hay không.

Nguy cơ chấn thương tăng vọt

Giáo sư Simon Chadwick, chuyên gia kinh tế thể thao tại Skema Business School, nhận định với Reuters: “Bóng đá hiện đại đang tự tạo ra nghịch lý. Các tổ chức quản lý muốn tối đa hóa doanh thu bằng cách tăng số trận, nhưng chính điều đó lại đe dọa tài sản quý giá nhất của họ: cơ thể cầu thủ”.

Không chỉ số trận tăng, cường độ thi đấu hiện nay cũng khác xa bóng đá cách đây 20 năm. Một phân tích của Financial Times chỉ ra rằng dù tổng số phút thi đấu chưa tăng quá đột biến so với quá khứ, lượng nước rút tốc độ cao, pressing và chuyển trạng thái trong bóng đá hiện đại đã tăng mạnh.

Điều đó khiến cơ thể cầu thủ chịu tải lớn hơn nhiều so với thế hệ trước.

Tờ The Times cho biết số ca chấn thương cơ và gân kheo tại bóng đá châu Âu tăng liên tục trong những năm gần đây. Các chuyên gia y học thể thao đặc biệt lo ngại về xu hướng gia tăng các ca đứt dây chằng chéo trước đầu gối (ACL), loại chấn thương có thể khiến cầu thủ nghỉ thi đấu cả năm.

Bóng đá nữ còn đối mặt nguy cơ nghiêm trọng hơn. Theo nhiều nghiên cứu y học thể thao được The Guardian dẫn lại, cầu thủ nữ có nguy cơ chấn thương ACL cao gấp 2-6 lần nam giới, trong khi lịch thi đấu của bóng đá nữ ngày càng dày đặc sau sự bùng nổ thương mại vài năm gần đây.

Nhiều HLV hàng đầu đã công khai chỉ trích FIFA và UEFA về vấn đề này. Jurgen Klopp từng gọi lịch thi đấu hiện tại là “điên rồ”, còn Pep Guardiola nhiều lần cảnh báo cầu thủ “không phải máy móc”.

HLV Mikel Arteta của Arsenal nói thẳng: “Khối lượng thi đấu là nguyên nhân chính dẫn tới cuộc khủng hoảng chấn thương hiện nay. Chúng ta đang yêu cầu các cầu thủ chơi với cường độ tối đa suốt 11 tháng mỗi năm”.

Ngay cả Harry Kane, đội trưởng tuyển Anh, cũng thừa nhận cầu thủ gần như không có tiếng nói khi FIFA liên tục mở rộng các giải đấu. Anh nói với báo chí Anh rằng các cầu thủ “muốn được lắng nghe nhiều hơn” trước khi bóng đá tiếp tục tăng tải thêm nữa.

Một trong những nỗi lo lớn nhất trước World Cup 2026 là nguy cơ giải đấu sẽ chứng kiến nhiều ngôi sao bước vào giải trong trạng thái kiệt sức hoặc chưa hồi phục hoàn toàn sau chấn thương. Điều này từng xảy ra tại World Cup 2022, khi hàng loạt tên tuổi lớn như Karim Benzema, Sadio Mane hay N’Golo Kante gặp vấn đề thể lực trước giải.

Tiến sĩ Vincent Gouttebarge, giám đốc y khoa của FIFPRO, cảnh báo rằng bóng đá đang trở thành “một ngành công nghiệp vượt quá giới hạn sinh học của con người”. 

Ông nói: “Không có môn thể thao đồng đội đỉnh cao nào trên thế giới vận hành với lịch thi đấu dày đặc và thiếu bảo vệ sức khỏe vận động viên như bóng đá hiện nay”.

Tấm thẻ 'quyền lực' ở World Cup 2026

Liên đoàn Bóng đá thế giới (FIFA) vừa cho ra mắt tấm thẻ có tên "FIFA Fan ID" dành cho người hâm mộ tham dự World Cup 2026. Tấm thẻ này được xem như “chìa khóa” mở ra hàng loạt trải nghiệm độc quyền xuyên suốt giải đấu.