Sau khoảng 1 tháng thực hiện thuế kê khai, nhiều hộ kinh doanh đã từng bước làm quen với phần mềm bán hàng, lên đơn bằng giọng nói. Tuy nhiên không ít tiểu thương, nhất là những người lớn tuổi vẫn còn lúng túng với cách làm mới.   

Thông tin về chính sách thuế mới, bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam - cho biết từ ngày 1-1 năm nay, hộ và cá nhân kinh doanh chuyển sang thực hiện thuế kê khai. Một điểm đáng chú ý là ngưỡng doanh thu chịu thuế được nâng lên trên 500 triệu đồng/năm, thay cho mức 100 triệu đồng/năm trước đây.

"Ví dụ, một hộ kinh doanh tạp hóa có doanh thu năm 2026 là 800 triệu đồng. Thuế thu nhập cá nhân được tính trên phần vượt 500 triệu đồng, tức là 300 triệu đồng x thuế suất là 0,5%, tương ứng 1,5 triệu đồng.

Thuế giá trị gia tăng được tính trên toàn bộ doanh thu là 800 triệu đồng x thuế suất 1%, tương đương 8 triệu đồng/năm. Như vậy tổng số thuế phải nộp là 9,5 triệu đồng/năm, bình quân mỗi tháng tiền thuế chưa đến 800.000 đồng, thấp hơn so với trước" - bà Cúc phân tích.

Bà Cúc lưu ý, hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỉ đồng/năm phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền. Về cách tính thuế, với doanh thu trên 500 triệu đến 3 tỉ đồng/năm, hộ kinh doanh có thể chọn nộp thuế theo tỉ lệ trên doanh thu hoặc nộp thuế trên thu nhập (doanh thu - chi phí), tức là nộp theo tỉ lệ trên phần lãi.

"Nhiều hộ kinh doanh thắc mắc rằng lãi chỉ 5-7% doanh thu nhưng nghe nói phải nộp thuế tới 15%. Tuy nhiên tôi xin thông tin để các hộ hiểu đúng là nộp 15% trên phần lãi chứ không phải trên doanh thu" - bà Cúc nhấn mạnh.

Với hộ có doanh thu trên 3 tỉ đồng đến dưới 50 tỉ đồng/năm, thuế được tính trên doanh thu - các chi phí hợp lệ (giá vốn hàng hóa, tiền lương tiền công, khấu hao...). Phần thu nhập còn lại sẽ chịu thuế suất 17% và 20% tương ứng với doanh thu trên 3 tỉ đồng - 50 tỉ đồng và trên 50 tỉ đồng/năm.

Một trong những yêu cầu quan trọng khi thực hiện thuế kê khai, theo bà Cúc, hộ kinh doanh phải mở tài khoản ngân hàng riêng cho hoạt động kinh doanh, nhằm hạch toán rõ ràng dòng tiền và các chi phí.

"Thực tế có hộ kinh doanh sử dụng tới 5-7 tài khoản ngân hàng cho cả mục đích cá nhân và kinh doanh. Điều này tiềm ẩn rủi ro khi kê khai doanh thu, chi phí" - bà Cúc khuyến cáo.

Bên cạnh đó, không ít hộ kinh doanh cũng gặp khó khăn trong việc hạch toán chi phí đầu vào do hàng tồn kho không có hóa đơn, chứng từ. Trong khi đó, theo quy định, chi phí được trừ phải có hóa đơn, chứng từ hợp lệ. Để tháo gỡ vướng mắc này cho hộ kinh doanh, hiện Bộ Tài chính và cơ quan thuế đang nghiên cứu các giải pháp phù hợp.

Ông Ngô Anh Tuấn, Giám đốc cao cấp giải pháp thanh toán và CASA - Techcombank, nhận định việc chuyển sang thuế kê khai là cú huých lớn, giúp hoạt động kinh doanh của tiểu thương minh bạch hơn, đồng thời tạo điều kiện để các ngân hàng hiểu sâu hơn về khả năng kinh doanh của khách hàng. 

Từ thực tế triển khai, Techcombank nhận thấy hộ kinh doanh có băn khoăn như minh bạch dòng tiền, nên ngân hàng xác định không chỉ cung cấp vốn hay dịch vụ tài chính, mà còn đồng hành cùng hộ kinh doanh trong hành trình thực hiện thuế kê khai, đặc biệt là khâu quản lý dòng tiền và ứng dụng công nghệ.

Theo ông Tuấn, thách thức lớn hiện nay của hộ kinh doanh là làm sao tách bạch dòng tiền kinh doanh với nhu cầu chi tiêu cá nhân. Để hỗ trợ, Techcombank đã triển khai tài khoản chuyên biệt dành cho hộ kinh doanh, cho phép đăng ký tài khoản online dễ dàng. Tài khoản này kết nối với ứng dụng eTax Mobile giúp hộ kinh doanh nộp thuế online thuận tiện hơn.

Song song đó, vấn đề tiếp theo mà hộ kinh doanh quan tâm là quản lý dòng tiền bán hàng. Để tháo gỡ vướng mắc này, Techcombank phối hợp với nhiều đơn vị cung cấp phần mềm quản lý bán hàng, hỗ trợ hộ kinh doanh dễ dàng tích hợp dòng tiền kinh doanh với tài khoản ngân hàng.

"Trước đây, khi khách thanh toán chuyển khoản, người bán hàng thường phải chụp lại màn hình điện thoại của khách để cuối ngày còn tổng hợp, thống kê doanh thu. Nhưng hiện nay, các phần mềm quản lý bán hàng đã kết nối với loa thanh toán hay tài khoản kinh doanh của Techcombank, tự động ghi nhận và thống kê doanh thu theo từng đơn hàng. Nhờ đó, hộ kinh doanh dễ dàng đối soát và kê khai thuế chính xác, hiệu quả hơn" - ông Tuấn chia sẻ.

Ngoài giải pháp về công nghệ, Techcombank còn bố trí đội ngũ tư vấn tại khắp các địa phương trực tiếp hỗ trợ hộ kinh doanh, đặc biệt là tiểu thương lớn tuổi trong giai đoạn đầu thực hiện thuế kê khai.

"Đến với Techcombank, hộ kinh doanh được tư vấn miễn phí, ngay cả gói sử dụng phần mềm và hóa đơn điện tử cũng được miễn phí luôn. Hộ kinh doanh chỉ việc yên tâm quản lý hoạt động và tập trung bán hàng" - ông Tuấn khẳng định.