Nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân thăm cấp nhà nước đến Việt Nam từ ngày 21 đến 24-4.

"Chuyến thăm lần này có sức nặng mang tính biểu tượng rất khác biệt, ở chỗ đều là ‘chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên’ diễn ra sau khi bộ máy lãnh đạo mới vừa nhậm chức ở cả hai nước" - Bộ trưởng Ngoại giao Hàn Quốc Cho Hyun nhấn mạnh trong phỏng vấn độc quyền dành cho Tuổi Trẻ.

"Cuộc gặp gỡ lần này sẽ là dấu mốc lịch sử củng cố quan hệ và sự tin cậy sâu sắc giữa lãnh đạo cấp cao nhất của hai nước, qua đó hoàn thiện quan hệ đối tác tốt đẹp nhất trong lịch sử và tạo động lực mạnh mẽ cho sự hợp tác trong tương lai" - ông Cho Hyun nhấn mạnh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bắt tay Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung trong chuyến thăm Hàn Quốc trên cương vị Tổng Bí thư vào tháng 8-2025 - Ảnh: Nguyễn Hồng/Báo Thế giới và Việt Nam

* Thưa Bộ trưởng, thông điệp cốt lõi Hàn Quốc muốn gửi tới Việt Nam qua chuyến thăm của Tổng thống Lee Jae Myung là gì? Hàn Quốc kỳ vọng chuyến thăm lần này tạo ra "bước ngoặt" nào để đưa quan hệ Việt - Hàn phát triển thực chất và hiệu quả hơn trên tất cả lĩnh vực?

Ông Cho Hyun: Thông điệp cốt lõi xuyên suốt chuyến thăm cấp nhà nước tới Việt Nam lần này của Tổng thống Lee Jae Myung là "Cùng nhau xây dựng sự thịnh vượng chung và tương lai chung". 

Hiện nay, thế giới đang trải qua thời kỳ biến động nhanh chóng với sự tái cấu trúc chuỗi cung ứng và bất ổn địa chính trị. Trong bối cảnh đó, đối với Hàn Quốc, Việt Nam không đơn thuần chỉ là một nước thành viên của ASEAN, mà còn là "đối tác hợp tác chủ chốt toàn cầu" quan trọng nhất, sẽ cùng Hàn Quốc tiếp tục giải quyết các thách thức mang tính toàn cầu, bao gồm cả kinh tế và an ninh.

Mục tiêu lớn nhất của chuyến thăm lần này, đầu tiên nằm ở việc nâng cao hợp tác kinh tế chiến lược. Chúng ta đang tích cực phấn đấu đạt mục tiêu kim ngạch thương mại hai chiều 150 tỉ USD vào năm 2030. 

Hai bên sẽ thiết lập nền tảng thể chế để tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực chiến lược, bao gồm chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu và khoa học công nghệ tiên tiến.

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân Kim Hye Kyung - Ảnh: AFP

Điều quan trọng thứ hai là thúc đẩy hợp tác hướng tới tương lai. Vượt ra ngoài khuôn khổ đầu tư vào ngành sản xuất đơn thuần, Hàn Quốc sẽ chia sẻ công nghệ trong toàn bộ các ngành công nghiệp tương lai, như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, năng lượng sạch, đào tạo nguồn nhân lực bản địa, qua đó tạo bàn đạp cho bước nhảy vọt trong tương lai, góp phần hỗ trợ công cuộc hiện đại hóa đất nước và phát triển khoa học công nghệ tiên tiến của Việt Nam.

Thứ ba là tăng cường giao lưu văn hóa và giao lưu nhân dân, hiện đã đạt 5 triệu lượt người mỗi năm. Chính phủ Hàn Quốc sẽ hết sức hỗ trợ cho các hoạt động giao lưu thiết thực để người dân hai nước có thể trực tiếp trải nghiệm. Sự tin cậy về con người và văn hóa như vậy sẽ trở thành gốc rễ vững chắc nhất để duy trì mối quan hệ hai nước.

* Ông vừa nhắc con số 150 tỉ USD. Theo ông, đâu là ba "đòn bẩy" để kim ngạch thương mại song phương tăng tốc và bền vững? Nếu phải nêu ba kết quả cụ thể nhất mà Hàn Quốc muốn đạt được ngay sau chuyến thăm, ông sẽ ưu tiên những gì?

Hàn Quốc là nhà đầu tư lớn nhất, thị trường khách du lịch quốc tế lớn thứ hai và đối tác thương mại lớn thứ ba của Việt Nam. Trong hơn 30 năm kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao, mối quan hệ hai nước đã phát triển rực rỡ trên mọi lĩnh vực. Để phát triển quan hệ hai nước lên một tầm cao mới trong 30 năm tới, việc xây dựng nền tảng hợp tác cân bằng và bền vững hơn là điều quan trọng. Trong khuôn khổ đó, chuyến thăm cấp nhà nước lần này của Tổng thống Lee Jae Myung sẽ đặt trọng tâm vào ba lĩnh vực sau:

Trước hết là tăng cường hợp tác chuỗi cung ứng. Hiện có khoảng 10.000 doanh nghiệp Hàn Quốc, bao gồm các tập đoàn lớn như Samsung, LG, đã đầu tư vào Việt Nam và đang đóng góp tích cực cho công cuộc công nghiệp hóa và phát triển kinh tế của Việt Nam. Nhân chuyến thăm cấp nhà nước lần này, hai nước sẽ tiếp tục phát triển hợp tác chuỗi cung ứng theo hướng chặt chẽ và nâng cao hơn.

Để đạt được mục tiêu này, chúng tôi sẽ tạo cơ hội để các quan chức Chính phủ chủ chốt và các nhà lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu của cả hai nước có thể giao lưu lẫn nhau tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Hàn Quốc. 

Đặc biệt, sự kiện "Đối tác kinh doanh" dành cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ có năng lực công nghệ cũng sẽ được tổ chức để hỗ trợ doanh nghiệp hai nước kết nối và chia sẻ thông tin.

Việc mở rộng hợp tác chuỗi cung ứng với doanh nghiệp Hàn Quốc không chỉ góp phần đưa quan hệ thương mại giữa hai nước phát triển theo hướng cân bằng hơn mà còn mở rộng danh mục sản phẩm công nghiệp của Việt Nam, qua đó đóng góp cho sự phát triển kinh tế bền vững, đồng thời đưa vị thế của Việt Nam vượt ra ngoài phạm vi ASEAN và trở thành cứ điểm quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ảnh: AFP

Thứ hai là tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực chiến lược, như năng lượng, cơ sở hạ tầng, xây dựng, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. 

Các lĩnh vực này liên quan trực tiếp đến nền tảng cốt lõi để Việt Nam vươn lên trở thành nước có thu nhập trung bình cao đến năm 2030 và nước phát triển thu nhập cao đến năm 2045, do đó điều Việt Nam cần trong quá trình phát triển các lĩnh vực chiến lược là một đối tác đáng tin cậy, và Hàn Quốc là đối tác chủ chốt có thể yên tâm hợp tác như cả hai nước Hàn Quốc và Việt Nam đều công nhận.

Chính phủ hai nước Hàn Quốc và Việt Nam đang tiến hành triển khai việc thiết lập nền tảng hợp tác hướng tới tương lai trên tất cả các lĩnh vực trọng điểm như điện hạt nhân, cơ sở hạ tầng điện lực, nguyên vật liệu thiết yếu, khoa học công nghệ, công nghệ số, tài chính, nông nghiệp và thực phẩm, môi trường, trong đó có việc ký kết các thỏa thuận.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp các doanh nghiệp lớn Hàn Quốc trong chuyến thăm Hàn Quốc trên cương vị Tổng Bí thư vào tháng 8-2025 - Ảnh: TTXVN

Thứ ba là hợp tác tăng cường năng lực nguồn nhân lực. Đặc biệt, có thể nói đào tạo nguồn nhân lực là sự đầu tư chiến lược thiết yếu để bắt kịp với lĩnh vực hợp tác công nghiệp giữa Hàn Quốc và Việt Nam đang ngày càng được mở rộng, đồng thời giúp Việt Nam đảm bảo năng lực cạnh tranh trong các ngành công nghiệp tương lai, như sản xuất tiên tiến, trí tuệ nhân tạo, năng lượng thân thiện môi trường... 

Chính phủ Hàn Quốc thông qua nguồn viện trợ ODA của KOICA đang hỗ trợ đào tạo nghề gắn với việc làm cho các nhóm yếu thế và thanh niên, cũng như đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong các ngành công nghiệp chiến lược, qua đó cùng Việt Nam nuôi dưỡng những nhân tài sẽ gánh vác tương lai chung của Việt Nam - Hàn Quốc.

Bên cạnh đó, năm nay, Hàn Quốc sẽ tiếp tục mở rộng việc tăng cường năng lực công nghệ nền tảng cho thanh niên Việt Nam trong các ngành như ô tô, đóng tàu, điện và điện tử, hơn nữa sẽ mở rộng đáng kể việc đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu, bao gồm cả trình độ thạc sĩ và tiến sĩ trong các lĩnh vực công nghệ tương lai như trí tuệ nhân tạo, sản xuất tiên tiến, môi trường và năng lượng.

* Trong các chuyến thăm gần đây của các nhà lãnh đạo cấp cao của cả hai nước, chúng ta đã chứng kiến việc ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác. Dự kiến sẽ có bao nhiêu thỏa thuận được ký kết trong chuyến thăm này và trong những lĩnh vực nào?

Trong thời gian chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng thống Lee Jae Myung, không chỉ có các thỏa thuận hợp tác giữa chính phủ hai nước mà hợp tác đa dạng quy mô chưa từng có bao trùm cả doanh nghiệp tư nhân và các tổ chức công cũng sẽ được hiện thực hóa. 

Kết quả của chuyến thăm lần này sẽ được nêu nổi bật trên ba cấp độ lớn. Trước hết, các văn kiện được ký kết dưới sự chứng kiến của lãnh đạo hai nước ngay sau hội đàm cấp cao sẽ là những cam kết chặt chẽ nhất tượng trưng cho quyết tâm chiến lược của hai nước. 

Tiếp đó, nhiều hợp đồng giữa doanh nghiệp và thỏa thuận (MOU) giữa chính quyền địa phương hai nước đem lại cơ hội kinh doanh thiết thực cũng sẽ được ký kết tại Diễn đàn Doanh nghiệp. 

Ngoài ra, hợp tác trong các lĩnh vực chuyên môn kết nối toàn bộ các vi mạch của xã hội như quyền sở hữu trí tuệ, y tế, điện, môi trường, văn hóa, chuyển đổi số giữa các cơ quan cũng sẽ đồng thời được triển khai.

Ảnh: Korea Herald

* Để đảm bảo việc thực hiện hiệu quả và nhanh chóng các thỏa thuận hợp tác này thành kết quả thiết thực, theo ông, cả hai nước nên thực hiện những bước cụ thể nào?

Điều chúng ta cần nhớ là số lượng thỏa thuận trên giấy tờ không đồng nghĩa với thành công. Để hàng chục thỏa thuận không dừng lại ở ý nghĩa tuyên bố đơn thuần mà còn dẫn đến những kết quả thực chất để người dân và doanh nghiệp hai nước có thể trực tiếp trải nghiệm, hơn hết cần phải có quyết tâm thực hiện mạnh mẽ của Chính phủ hai nước làm nền tảng. Bởi dù là thỏa thuận có xuất sắc đến đâu nếu không được thực hiện cụ thể trên thực tế thì giá trị của thỏa thuận đó cũng sẽ bị giảm sút.

Do đó, cả Hàn Quốc và Việt Nam cần tập trung rà soát toàn diện việc thực hiện để đảm bảo tất cả các nội dung thỏa thuận ký kết lần này được triển khai nhanh chóng. 

Cần đẩy mạnh các cơ chế làm việc cấp cao có thể thường xuyên rà soát xem các thỏa thuận của mỗi lĩnh vực có được triển khai theo đúng kế hoạch hay không, đồng thời tạo ra công cụ chính sách để loại bỏ dứt khoát các quy định quản lý hoặc rào cản giữa các bộ ngành mà doanh nghiệp gặp phải trên thực địa để có thể giải quyết hiện tượng thắt nút cổ chai. 

Với thái độ nghiêm túc coi "việc ký kết không phải là kết thúc, mà là khởi đầu", Chính phủ hai nước cần tập trung mọi năng lực ngoại giao vào việc quản lý sau ký kết để các thỏa thuận đã ký kết sẽ đem lại kết quả cụ thể cho ngành công nghiệp của Việt Nam và hệ sinh thái công nghệ của Hàn Quốc.

Đại sứ Hàn Quốc tại Việt Nam Choi Young Sam thăm Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Hàn Quốc (VKIST) tháng 8-2023 - Ảnh: Đại sứ quán Hàn Quốc

* Hàn Quốc đã khuyến khích các doanh nghiệp của mình đầu tư mới và mở rộng hoạt động tại Việt Nam, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ cao, năng lượng tái tạo, thành phố thông minh và các lĩnh vực thân thiện với môi trường. Hàn Quốc muốn ưu tiên những ngành công nghiệp hoặc chuỗi giá trị nào nhất trong thời gian tới? Hàn Quốc kỳ vọng Việt Nam sẽ đóng vai trò gì trong cấu trúc chuỗi cung ứng khu vực, và hai bên có thể hợp tác như thế nào để vượt qua những biến động toàn cầu?

Có thể nói các lĩnh vực mà các ưu tiên chính sách dựa trên chiến lược phát triển quốc gia của Việt Nam phù hợp với thế mạnh của Hàn Quốc là ưu tiên hàng đầu trong hợp tác giữa hai nước.

Như những gì chúng ta thấy qua tình hình Trung Đông, Việt Nam hiện cũng đang tập trung triển khai chiến lược phát triển trong các lĩnh vực bao gồm điện hạt nhân, điện khí LNG, năng lượng tái tạo nhằm nâng cao khả năng tự cung tự cấp năng lượng trong nước, đồng thời mở rộng đầu tư vào cơ sở hạ tầng quốc gia như đường sắt cao tốc Bắc - Nam, đô thị thông minh, cảng biển thông minh, khu công nghiệp... 

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đang thúc đẩy khoa học công nghệ và chuyển đổi số trên tất cả các lĩnh vực của quốc gia và xã hội như động lực để tiến tới trở thành nước có thu nhập cao. 

Hàn Quốc sở hữu năng lực công nghệ hàng đầu và kinh nghiệm quốc tế trong các lĩnh vực này. Hơn hết, Hàn Quốc lại là đối tác chủ chốt đáng tin cậy, do đó tôi cho rằng việc hợp tác với Hàn Quốc chắc chắn sẽ chắp cánh cho công cuộc hiện đại hóa nền kinh tế của Việt Nam. 

Đặc biệt, có thể nói rằng hợp tác với Hàn Quốc sẽ càng phù hợp hơn cho mục tiêu cùng phát triển do hai nước có thể thiết lập cơ cấu hợp tác tuần hoàn thuận như chuyển giao công nghệ, chia sẻ kinh nghiệm chính sách, đào tạo nguồn nhân lực, mở rộng đầu tư bổ sung...

Để thúc đẩy sự hợp tác cùng có lợi như vậy, Việt Nam cần giảm bớt tính bất định về chính sách và xây dựng môi trường đầu tư phù hợp tiêu chuẩn quốc tế để hoạt động đầu tư của doanh nghiệp Hàn Quốc được tiếp tục triển khai. 

Đặc biệt, khi xảy ra những sự kiện không thể dự báo trước như tình hình Trung Đông hiện nay khiến môi trường kinh doanh trở nên khó khăn, nếu Chính phủ Việt Nam đề xuất các giải pháp thiết thực trong các lĩnh vực mà doanh nghiệp Hàn Quốc thường xuyên gặp vướng mắc như vấn đề hoàn thuế giá trị gia tăng, áp dụng đơn giá mua điện thực tế đối với hoạt động đầu tư vào dự án năng lượng tái tạo, niềm tin của các nhà đầu tư nước ngoài đối với Chính phủ Việt Nam và môi trường đầu tư của Việt Nam sẽ ngày càng lớn, đồng thời vị thế và giá trị của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ ngày càng được củng cố.

Hàn Quốc hiện là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, đồng thời nhiều doanh nghiệp Hàn Quốc đang xem xét đầu tư bổ sung vào Việt Nam, do đó Chính phủ Hàn Quốc kỳ vọng sự trao đổi tiếp xúc giữa các lãnh đạo mới của Chính phủ và Quốc hội Việt Nam vừa được bầu năm nay với các doanh nghiệp Hàn Quốc sẽ diễn ra tích cực, trong đó các cơ chế đối thoại hiện có như Đối thoại với Thủ tướng, Đối thoại thuế và hải quan...

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân trong chuyến thăm Hàn Quốc trên cương vị Tổng Bí thư vào tháng 8-2025 - Ảnh: Nguyễn Hồng/Báo Thế giới và Việt Nam

* Hai bên đã xác định hợp tác khoa học và công nghệ là "trụ cột mới" của quan hệ song phương. Theo ông, trụ cột này có thể được cụ thể hóa thành những chương trình hoặc dự án chung nào để tạo ra tác động rõ ràng và hữu hình cho doanh nghiệp và nền kinh tế nói chung ở cả Hàn Quốc và Việt Nam?

Việc tăng cường hợp tác hai nước trong lĩnh vực khoa học công nghệ được xem là tín hiệu cho thấy quan hệ Hàn Quốc - Việt Nam đang vươn tới một tầm cao hơn, và đây cũng là lĩnh vực được kỳ vọng sẽ có những kết quả lớn nhân chuyến thăm cấp nhà nước tới Việt Nam lần này.

Tôi cho rằng để hợp tác khoa học công nghệ giữa hai nước góp phần tạo động lực tăng trưởng tương lai cho nền kinh tế Việt Nam, đồng thời thiết lập mô hình hợp tác song phương cùng có lợi và bền vững, cần xác định được nhu cầu và năng lực thực tế của hai nước, cũng như thiết kế cơ bản tầm nhìn chung.

Trên cơ sở sự nhận thức như vậy, Bộ Khoa học và Công nghệ hai nước đang xúc tiến việc công bố "Kế hoạch tổng thể hợp tác khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam - Hàn Quốc" nhân chuyến thăm lần này.

Quy hoạch tổng thể này lấy "Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Hàn Quốc (VKIST)" làm trung tâm - một thành quả mang tính biểu tượng của hợp tác phát triển giữa hai nước, đồng thời là nền tảng cho hợp tác khoa học công nghệ trong tương lai.

Ông Nguyễn Hoàng Giang (thứ hai từ phải qua), Phó tổng giám đốc Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên, cùng các đồng sự nghiên cứu, cải tiến hệ thống máy móc trong nhà máy của Samsung - Ảnh: T.THU

* Nhắc đến VKIST, hai bên cũng đã thảo luận về việc sớm triển khai giai đoạn 2. Những ưu tiên chính của giai đoạn 2 này là gì?

Dự án thành lập VKIST ban đầu được triển khai như một dự án của KOICA, sau hơn 10 năm nỗ lực kể từ năm 2014 đã xây dựng được cơ sở hạ tầng nghiên cứu quy mô lớn nhất tại Việt Nam; từ năm 2024, các dự án tiếp theo đang được triển khai nhằm ổn định vận hành và củng cố nền tảng năng lực.

Chính phủ Hàn Quốc kỳ vọng VKIST sẽ vượt ra khỏi khuôn khổ của một dự án hỗ trợ mang tính một lần, để phát triển thành nền tảng hợp tác công nghiệp tương lai giữa hai nước, đồng thời là cái nôi của hoạt động nghiên cứu và phát triển chung.

Tôi kỳ vọng rằng quy hoạch tổng thể được công bố nhân chuyến thăm của Tổng thống năm nay sẽ chính thức trở thành kim chỉ nam dẫn dắt hợp tác khoa học công nghệ giữa Việt Nam - Hàn Quốc một cách thực chất. 

Đồng thời, mong phía Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ thông qua việc hỗ trợ vận hành và quản lý một cách hệ thống, qua đó giúp VKIST củng cố nền tảng tự chủ, tạo ra những kết quả thiết thực và trở thành một cơ quan nghiên cứu tiêu biểu, đáng tự hào của Việt Nam trong tương lai.

DUY LINH thực hiện

Trình bày Megastory: VÕ TÂN