Vòng chung kết Euro 1992 là một VCK đầy biến động. Có đội bóng “bị “bắt cóc bỏ dĩa”, “lính chì” thành thiên nga, có đội không có màu cờ sắc áo. Chỉ còn 10 ngày quả bóng Euro 1992 lăn ở Thụy Điển thì bất ngờ UEFA loại Nam Tư với lý do nội chiến và lãnh đạo liên bang này là “tội phạm chiến tranh”, “tội phạm diệt chủng”. Đội bóng thay thế chính là Đan Mạch. “Kẻ thế vai”, kẻ bị “bắt cóc bỏ dĩa” này từ “lính chì” thành “thiên nga” tiến thẳng đến ngôi vô địch cùng "sự ra đời" của huyền thoại Peter Schmeichel.
Phía đội Liên Xô, khi ấy là đương kim á quân của giải vào chung kết thua Hà Lan 0-3 tại Euro 88, thì sang Euro 1992 là thời điểm Đông Âu đầy biến cố chính trị và tan rã, trong đó có Liên Xô. Đội tuyển Liên Xô tham dự giải nhưng với tên “Cộng đồng các quốc gia độc lập” trong tiếng Nga viết tắt là SNG, còn trong tiếng Anh (CIS). Trên ngực áo của đội tuyển Liên Xô này mang dòng chữ CIS theo quy chuẩn quốc tế tiếng Anh. Lần đó đội tuyển CIS không có màu cờ, không có sắc áo mà đó là đội tuyển của nhóm các quốc gia thuộc Liên Xô cũ.
Bản quốc ca mà mỗi khi đội tuyển CIS ra quân làm thủ tục trước trận đấu là một tác phẩm giao hưởng của Beethoven. HLV dẫn dắt đội CIS dự vòng chung kết Euro 1992 tại Thụy Điển ấy chính là Anatoly Bhyshovets, ông được xem là một chiến lược gia tài ba thời Liên Xô. Sau này Chủ tịch LĐBĐ Liên Xô Viacheslav Koloskov kể lại, lúc đó việc chọn trưởng đoàn của đội CIS là một vấn đề lớn và cuối cùng cũng tìm được người.
Vào giải, CIS ở bảng 2 (bảng B) cùng với Đức, Hà Lan và Scotland. Thầy trò HLV Anatoly Bhyshovets khởi đi khá tốt là hòa 1-1 với Đức, sang lượt trận thứ hai hòa với nhà đương kim vô địch châu Âu Hà Lan 0-0. Tuy nhiên trận cuối, họ lại sụp đổ trước đội yếu hơn là Scotland đến 0-3. Nguyên nhân sau này HLV Bhyshovets có lần nói là “bị phá” từ trong ra ngoài ngay trong những ngày diễn ra vòng bảng. Các thế lực bên ngoài lẫn bên trong không còn muốn nhìn thấy một đội tuyển Liên Xô “phiên bản 2.0” tức CIS thi đấu hiệu quả nữa mà nó phải yếu đi.
Lúc đó Hà Lan vẫn còn “bộ ba Hà Lan bay” (Gullit, Van Basten, Rijkaard) mà bốn năm về trước đánh bại Liên Xô ở chung kết Euro 88. Đức cũng rất mạnh thậm chí là ứng viên vô địch khi họ vào đến chung kết và thua Đan Mạch 0-2. Gặp hai đối thủ này, CIS đã cầm hòa, tưởng trận cuối cùng gặp đội yếu nhất bảng là Scotland, CIS sẽ thắng dễ nhưng cuối cùng sụp đổ thua 0-3 đến không hiểu nổi.
Vòng chung kết Euro 92 diễn ra đầy biến động khi châu Âu có hàng loạt quốc gia mới ra đời từ Liên bang Nam Tư tan rã, từ Tiệp Khắc thành hai quốc gia Czech và Slovakia, rồi từ Liên Xô các nước cộng hòa thuộc Liên Xô cũ ra đời là thành viên mới của UEFA...
Nhưng ấn tượng nhất chính là Đan Mạch, một đội bóng không qua được vòng loại. 10 ngày trước khi khai mạc vòng chung kết Euro 92 thì Nam Tư bị UEFA loại và thay thế bằng Đan Mạch, để rồi họ lên ngôi vô địch cùng một thế hệ rất ấn tượng với nhiều người trở thành huyền thoại.
Những quy định cần biết tại UEFA Euro 2024
(PLO)- Vòng chung kết (VCK) UEFA Euro 2024 sẽ khai mạc ngày 15-6 tại Đức và giải đấu lớn nhất châu Âu có thể trông rất khác so với những giải trước đây sau khi LĐBĐ châu Âu (UEFA) xác nhận có một số thay đổi.
