Ngày 31-5, Thủ tướng Úc Scott Morrison lên tiếng cảnh báo các nỗ lực chia rẽ nước này và New Zealand sẽ thất bại. Đồng thời, ông cũng cho biết các nhà lãnh đạo của hai nước sẽ có cuộc gặp mặt trực tiếp đầu tiên sau 15 tháng để giảm bớt các dấu hiệu chia rẽ của các nước bên ngoài, theo tờ South China Morning Post.
Ông Morrison cho biết những nỗ lực dùng các chính sách đối với Trung Quốc của Canberra và Wellington để chia rẽ họ sẽ không thành công vì hai nước láng giềng "kiên quyết hợp tác cùng nhau" dựa trên các giá trị và nguyên tắc chung.
"Chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc cùng nhau theo cách đó, và tôi chắc chắn rằng sẽ có những kẻ tìm cách phá hoại an ninh của Úc và New Zealand bằng cách tạo ra những điểm khác biệt - những điểm không hề có" - ông Morrison nhấn mạnh.
Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern, người đã tiếp đón người đồng cấp Úc tại Queenstown cho biết bà không "phát hiện ra bất kỳ sự khác biệt nào" giữa các bên về "tầm quan trọng của việc duy trì quan điểm rất chặt chẽ và có nguyên tắc về các vấn đề xung quanh thương mại, về các vấn đề xung quanh nhân quyền".
Thủ tướng Úc Scott Morrison (trái) và người đồng cấp New Zealand Jacinda Ardern tại cuộc gặp ở Queenstown, New Zealand ngày 31-5. Ảnh: AFP/TTXVN
Bà Ardern nói: "Và mọi người sẽ thấy rằng Úc và New Zealand nhìn chung đã được định vị chính xác ở cùng một vị trí về những vấn đề này. Vì vậy, tôi sẽ phản đối bất kỳ đề xuất nào mà chúng tôi không có lập trường mạnh mẽ về nó".
Trong một môi trường địa chiến lược ngày càng phức tạp, "gia đình là vô cùng quan trọng, và Úc, chính là gia đình" - bà nói.
Dù không trực tiếp nhắc đến bất kỳ quốc gia nào, nhưng nhiều người nhận định các phát ngôn của các bên dường như đang nhắm vào Trung Quốc.
Trong một tuyên bố chung được đưa ra sau cuộc hội đàm, các nhà lãnh đạo bày tỏ lo ngại về vấn đề Hong Kong, Tân Cương, và việc "quân sự hóa các địa điểm tranh chấp và tăng cường các hoạt động gây bất ổn" ở Biển Đông.
Ngoài ra, hai nước cũng nêu lo ngại về "sự cưỡng bức kinh tế có hại", một ám chỉ rõ ràng về chiến dịch trả đũa kinh tế của Bắc Kinh đối với Úc do Canberra kêu gọi một cuộc điều tra quốc tế độc lập về nguồn gốc của đại dịch COVID-19.
New Zealand duy trì mối quan hệ tương đối lạc quan với Trung Quốc so với nước láng giếng, vốn đã chứng kiến mối quan hệ với Bắc Kinh chìm xuống mức thấp nhất trong nhiều thập niên trong bối cảnh các tranh chấp về thương mại, nhân quyền và an ninh quốc gia. Cả hai nước đều coi Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của họ, chiếm khoảng 1/3 tổng kim ngạch xuất khẩu.
Hôm 30-5, Wellington cho biết sẽ tham gia hội đồng giải quyết tranh chấp của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) về vụ buôn bán lúa mạch của Úc với Trung Quốc. Trong năm ngoái, Bắc Kinh đã đưa ra các hạn chế đối với hàng tỉ đô la xuất khẩu của Úc, bao gồm rượu vang và thịt bò.
Ngoài ra, hai nhà lãnh đạo đã giảm bớt các căng thẳng ngoại giao gần đây khác, bao gồm chính sách của Canberra về việc trục xuất những người sinh ra ở New Zealand có tiền án, ngay cả khi họ là cư dân Úc và không có mối quan hệ nào ở New Zealand.
