Tờ South China Morning Post dẫn lời người phát ngôn quân đội Trung Quốc - đại tá Đàm Khắc Phi (Tan Kefei) – ngày 30-12-2021 cho biết Bắc Kinh đã thúc giục Mỹ ngừng gửi tàu và máy bay đến Biển Đông.
Động thái trên được đưa ra trong bối cảnh quân đội hai bên hồi tháng 12-2021 đã nối lại các cuộc đàm phán về an toàn hàng hải.
Trung Quốc hối thúc Mỹ ngừng đưa tàu, máy bay đến Biển Đông. Ảnh: HẢI QUÂN MỸ
Ông Đàm xác nhận các quan chức hải quân và không quân thuộc quân đội nước này đã gặp những người đồng cấp thuộc Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ từ ngày 15-12-2021 đến ngày 17-12-2021.
Theo ông Đàm, nội dung cuộc gặp theo hình thức trực tuyến xoay quanh Hiệp định tham vấn hàng hải quân sự (MMCA), vốn được thiết kế để tăng cường an toàn hàng hải quân sự và giảm thiểu rủi ro giữa lực lượng Mỹ và Trung Quốc, gồm cả ở Biển Đông.
Trong cuộc họp báo hôm 30-12-2021, ông Đàm cho biết "giải pháp cơ bản" để ngăn ngừa rủi ro xung đột là Mỹ ngừng các hoạt động ở "vùng biển mà Trung Quốc tuyên bố chủ quyền".
"Các cuộc tập trận và do thám liên tục, sâu rộng của các tàu và máy bay quân sự Mỹ cũng như các hoạt động khiêu khích thường xuyên của họ là nguồn gốc của những rủi ro an ninh trên biển và trên không giữa hai nước" – ông Đàm nêu quan điểm của Trung Quốc.
"Việc Mỹ ngừng các hoạt động hải quân và trên không là giải pháp cơ bản cho các vấn đề an ninh quân sự Trung-Mỹ" – người phát ngôn nói thêm.
Ông Đàm tiếp đó chỉ trích việc Mỹ đóng tàu ngầm chạy năng lượng hạt nhân cho Úc và mở rộng hiện diện quân sự trên khắp thế giới.
Theo South China Morning Post, quân đội Mỹ, Trung Quốc gặp nhau thường xuyên trong khuôn khổ MMCA kể từ năm 1998, nhưng cuộc họp dự kiến vào năm 2020 đã bị hủy bỏ.
Vào thời điểm đó, Mỹ cáo buộc Trung Quốc từ chối vào phút chót, ngược lại hải quân Trung Quốc nói rằng người Mỹ đã bóp méo sự thật khiến nước này không còn muốn dự MMCA.
Tại cuộc họp năm 2021, quân đội hai nước đã xem xét việc thực hiện Quy tắc ứng xử vì an toàn hàng không và hàng hải, được ký kết vào năm 2015 và thảo luận “các biện pháp cải thiện an toàn hàng hải của quân đội Trung Quốc-Mỹ”.
Trong thông cáo trước đó, Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ mô tả MMCA có vai trò như một "hàng rào bảo vệ" làm giảm nguy cơ đụng độ quân sự trên không và trên biển, đồng thời giúp hai nước quản lý cạnh tranh một cách có trách nhiệm.
Theo tổ chức Sáng kiến Theo dõi Tình hình Chiến lược Biển Đông (SCSPI) - tổ chức có trụ sở tại Bắc Kinh, Mỹ trong năm 2021 đã thực hiện 1.200 phi vụ trinh sát trên Biển Đông, South China Morning Post đưa tin.
Ngoài trinh sát cơ, quân đội Mỹ năm qua đã 13 lần điều nhóm tác chiến tàu sân bay và nhóm tác chiến đổ bộ vào Biển Đông.
