Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 4405/TB-TTCP về kết luận thanh tra việc chấp hành quy định pháp luật trong quản lý, sử dụng đất đai, quy hoạch xây dựng và cấp phép xây dựng trên địa bàn Hà Nội.

Nhiều tồn tại trong quản lý đất đai

Theo kết luận của Thanh tra Chính phủ, giai đoạn 2011-2022, Hà Nội nỗ lực trong quản lý đất đai, quy hoạch và trật tự xây dựng nhưng một số lĩnh vực còn tồn tại kéo dài, có dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

Cụ thể, việc triển khai các nghị quyết về sắp xếp, xử lý đất đai sau cổ phần hóa doanh nghiệp còn chậm. Hà Nội chưa xây dựng kế hoạch tổng thể, chưa rà soát đầy đủ phương án sử dụng đất, dẫn đến nguy cơ thất thoát và sử dụng đất kém hiệu quả.

Công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại nhiều dự án khu đô thị đạt tỉ lệ thấp. Nguyên nhân chủ yếu từ sai phạm của chủ đầu tư, khiến quyền lợi người dân bị ảnh hưởng, phát sinh khiếu kiện.

Việc quản lý quỹ đất 20% dành cho nhà ở xã hội chưa đạt yêu cầu. Nhiều dự án không bố trí quỹ đất; việc thu tiền thay thế thiếu minh bạch, gây lãng phí nguồn lực.

Công tác lập và thực hiện quy hoạch còn bất cập. Nhiều đồ án chậm tiến độ, chất lượng chưa cao. Việc điều chỉnh cục bộ quy hoạch ở một số nơi chưa tuân thủ quy định, làm tăng mật độ dân số, gây quá tải hạ tầng.

Bên cạnh đó, có tình trạng đất công cộng, cây xanh bị chuyển đổi thành đất ở hoặc công trình hỗn hợp. Hệ quả là nhiều khu đô thị thiếu trường học, hạ tầng giao thông, ảnh hưởng chất lượng sống của cư dân.

Về cấp phép xây dựng, có tình trạng cấp phép không phù hợp quy hoạch, hồ sơ thiếu sót. Công tác quản lý trật tự xây dựng còn lỏng lẻo, xử lý thiếu kiên quyết. Có tình trạng bàn giao nhà cho người dân khi chưa nghiệm thu, chưa đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy.

Qua thanh tra 23 dự án, Thanh tra Chính phủ phát hiện hàng loạt vi phạm: 21/23 dự án có sai sót trong tính toán nghĩa vụ tài chính; 12/23 dự án vi phạm trật tự xây dựng; nhiều dự án chậm tiến độ, nợ tiền sử dụng đất.

Dự án Usilk City có nhiều vi phạm

Trong đó, Dự án Khu đô thị Văn Khê mở rộng (Usilk City) được UBND tỉnh Hà Tây giao Công ty Cổ phần Sông Đà Thăng Long làm chủ đầu tư khi không bảo đảm năng lực tài chính theo quy định.

Mặt khác, chủ đầu tư đã ký các hợp đồng chuyển nhượng, bán nhà, vay vốn, phát hành trái phiếu… thu về tổng số tiền hơn 8.400 tỉ đồng nhưng đã sử dụng hơn 5,3 nghìn tỉ đồng cho các dự án khác, mục đích khác dẫn đến dự án thiếu vốn đầu tư, thi công chậm tiến độ, chưa bàn giao được trên 750 căn hộ cho các khách hàng, làm phát sinh khiếu kiện, gây lãng phí đất đai, cần chuyển cơ quan điều tra để xem xét, xử lý tiếp.

Thanh tra Chính phủ chuyển hồ sơ vụ việc liên quan đến Dự án khu đô thị Văn Khê mở rộng (Usilk City) do Công ty cổ phần Sông Đà Thăng Long làm chủ đầu tư đến Bộ Công an xem xét điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật do có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng, liên quan đến việc sử dụng vốn sai mục đích, gây thiệt hại lớn và phát sinh khiếu kiện.

Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo UBND TP Hà Nội rà soát toàn diện việc quản lý, sử dụng đất đai, đặc biệt là đất sau cổ phần hóa; giải quyết dứt điểm việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân; bố trí đủ quỹ đất và nguồn lực phát triển nhà ở xã hội; siết chặt công tác quy hoạch, hạn chế điều chỉnh tùy tiện; tăng cường quản lý trật tự xây dựng, xử lý nghiêm vi phạm.

Kiểm tra, rà soát, xử lý theo quy định đối với số tiền 106 tỉ đồng, trong đó nợ tiền sử dụng đất và tiền chậm nộp của hai dự án (Dự án Khu đô thị Văn Khê mở rộng số tiền 1,9 tỉ đồng; Dự án Khu nhà ở thấp tầng Nam Thanh số tiền 69 tỉ đồng).

Sau 6 tháng kể từ ngày ban hành kết luận thanh tra, nếu chủ đầu tư không thực hiện thì UBND TP Hà Nội chuyển hồ sơ vụ việc sang Cơ quan điều tra để xem xét, xử lý theo quy định của pháp luật.

UBND TP Hà Nội tổ chức kiểm điểm làm rõ trách nhiệm và xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý theo quy định; đồng thời chỉ đạo Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị, địa phương có liên quan tiến hành kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân để xảy ra các hạn chế, thiếu sót, vi phạm đã chỉ ra qua thanh tra để xử lý theo đúng quy định.