Ngày 28-10, tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo trung ương, Bộ TT-TT, Hội Xuất bản tổ chức hội nghị tổng kết 5 năm thực hiện đề án Giải thưởng Sách quốc gia.
Theo ông Nguyễn Nguyên, Cục trưởng trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành, qua từng năm, Giải thưởng Sách quốc gia đã bao quát được các mảng của xuất bản Việt Nam, đáp ứng được tính đa dạng trong các lĩnh vực. Sách dự giải có chất lượng ngày một tốt, đóng góp của các tác giả ngày một lớn.
Những cuốn sách được trao giải đều có giá trị nổi bật về nội dung tư tưởng, tri thức, thẩm mỹ; có tác động mạnh mẽ đến cộng đồng hoặc đóng góp sâu rộng về chuyên môn và được công chúng đón nhận hoặc giới chuyên môn đánh giá cao ở các lĩnh vực.
Trong các lĩnh vực khoa học công nghệ, khoa học xã hội và nhân văn, Giải thưởng Sách quốc gia đã trao thưởng cho nhiều bộ sách, công trình nghiên cứu đồ sộ; những công trình văn hóa khảo cứu công phu...
 |
Theo các đại biểu, sách sau khi được trao Giải chưa thực sự lan tỏa tri thức đến đông đảo bạn đọc.Ảnh: VT |
Bên cạnh việc tổng kết những thành tựu đã được, nhiều đại biểu cũng thẳng thắn chỉ ra cần phải đầu tư nhiều hơn để lan tỏa giá trị của những tác phẩm được xét và trao giải.
Qua năm lần tổ chức Giải thưởng sách Quốc gia đã có 139 cuốn sách, bộ sách được trao giải. Đây đều là những tác phẩm giàu tính sáng tạo, mang tinh thần nhân văn sâu sắc, những công trình nghiên cứu khoa học hết sức công phu, nghiêm túc, có nhiều giá trị khoa học, xã hội và thực tiễn cao.
Tuy nhiên, do hạn chế về nguồn kinh phí cho Giải thưởng, sách sau khi được trao Giải chưa thực sự lan tỏa tri thức đến đông đảo bạn đọc theo đúng mục tiêu và ý nghĩa của Giải thưởng Sách quốc gia và sự kỳ vọng của đông đảo bạn đọc.
Nhiều cuốn sách, bộ sách đạt giải do có đối tượng hẹp (sách chuyên ngành, chuyên khảo) đã không thể tái bản hoặc in lại để phổ biến đến bạn đọc, cung cấp cho các cơ sở đào tạo, nghiên cứu, ứng dụng trong thực tế nhằm phát huy giá trị to lớn của sách do không có đủ kinh phí tổ chức in ấn và phát hành.
PGS-TS Nguyễn Đức Cường, Chủ tịch Hội Sử học Việt Nam cho rằng cần phải tìm cách tái bản các bộ sách quý đến với người đọc một cách dễ dàng.
"Thực tế có nhiều cuốn sách, bộ sách quý nhưng người nghiên cứu, bạn đọc lại không thể tiếp cận, những giá trị tốt của sách không đến được với công chúng, không phát huy được giá trị bởi đó là sách làm để biếu, không bán"- PGS-TS Nguyễn Đức Cường thẳng thắn chỉ rõ.
Cùng chia sẻ những trăn trở về việc lan tỏa những cuốn sách, bộ sách được giải thưởng Sách quốc gia tôn vinh, bà Lệ Chi, Công ty Chibooks cũng cho rằng cần tạo điều kiện thuận lợi để sách đoạt giải được giới thiệu. Sách phát hành rộng hơn không chỉ trong nước mà còn có thể đưa sách Việt Nam vượt qua biên giới, giới thiệu đến với bạn đọc quốc tế.
Tại hội nghị, TS Nguyễn Anh Vũ, Giám đốc NXB Văn học cũng nêu câu hỏi: "Phải chăng sách đoạt giải chưa được lan tỏa mạnh, chưa tạo được tác động mạnh đến với độc giả bởi phần lớn các cuốn sách, công trình được trao giải đều là những công trình hàn lâm, chuyên sâu? Chưa có nhiều sách đáp ứng nhu cầu thị hiếu của đông đảo độc giả?".
TS Nguyễn Anh Vũ cũng đồng tình với đề xuất về việc nên có thêm giải thưởng cho những cuốn sách dịch ra tiếng nước ngoài để khích lệ sự lan tỏa sách của Việt Nam ra với thế giới.
