Ngày 22-10, các ĐBQH đã dành thời gian thảo luận tại tổ về dự thảo Nghị quyết cho phép thực hiện thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù cho TP.Hải Phòng, Thanh Hóa, Nghệ An và Thừa Thiên Huế.
Đã cân nhắc rất kỹ
Thảo luận tại tổ 3, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho biết: Có ý kiến đặt vấn đề vì sao địa phương này có cơ chế đặc thù còn địa phương khác không có?
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tại phiên thảo luận tổ. Ảnh: HOÀNG HẢI
Theo Chủ tịch Quốc hội, thể chế chính sách của nước ta là thống nhất nhưng trong quá trình phát triển cần thực hiện thí điểm một số cơ chế chính sách mới. Nếu thí điểm hiệu quả, phù hợp thì có thể nhân rộng trong toàn quốc, nâng chính sách, pháp luật lên một chuẩn mới và sẽ tiếp tục thí điểm để nâng lên chuẩn mới cao hơn nữa.
“Đây là quá trình liên tục để đáp ứng yêu cầu phát triển chứ không phải chỉ những địa phương này mới được hưởng cơ chế, chính sách đặc thù. Thí điểm ở một số địa phương nhưng cũng vì mục tiêu chung cho quản trị của quốc gia. Quá trình thí điểm tốt, hiệu quả thì sẽ tổng kết, đánh giá và trở thành quy định có tính phổ quát chung và tiếp tục phát triển cao hơn nữa”- ông Huệ nói.
Ông nhắc lại chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước: với những địa phương có tiềm năng, có khả năng phát triển trở thành đầu tàu, động lực thì có cơ chế, chính sách mạnh mẽ hơn để tạo điều kiện thúc đẩy các địa phương này phát triển; đồng thời, tạo tác động lan tỏa cho các địa phương khác và cho cả nước. Với các địa phương có điều kiện khó khăn hơn cũng có cơ chế chính sách đặc thù để hỗ trợ vươn lên, rút ngắn khoảng cách phát triển với các địa phương khác.
Với bốn địa phương mà Chính phủ đề nghị Quốc hội cho phép thực hiện một số cơ chế, chính sách đặc thù lần này, Chủ tịch Quốc hội cho hay Bộ Chính trị đều đã có các Nghị quyết riêng về phát triển các địa phương này trên cơ sở cân nhắc rất kỹ lưỡng các điều kiện, tiềm năng, thế mạnh, đặc thù, yêu cầu phát triển.
Các dự thảo Nghị quyết lần này của Quốc hội đều nhằm thể chế hóa các quan điểm, chủ trương lớn tại các Nghị quyết của Bộ Chính trị, Nghị quyết của Trung ương về bốn địa phương.
Chỉ phân cấp, ủy quyền một cấp
Cũng theo Chủ tịch Quốc hội, các cơ chế, chính sách được Chính phủ trình Quốc hội lần này đã được các địa phương, các cơ quan của Chính phủ chuẩn bị kỹ lưỡng, các cơ quan của Quốc hội đã thẩm tra, rà soát, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến để tiếp tục hoàn thiện trình Quốc hội.
Trong đó, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ về phân quyền, phân cấp, quan điểm của Ủy ban Thường vụ Quốc hội là chỉ phân quyền, phân cấp một cấp và có kèm theo điều kiện trình tự, thủ tục rất chặt chẽ.
Cụ thể, các nội dung thuộc thẩm quyền của Thủ tướng có thể phân cấp cho địa phương; thẩm quyền của Chính phủ có thể phân cấp cho Thủ tướng; thẩm quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội có thể phân cấp cho Chính phủ còn thẩm quyền của Quốc hội có thể phân cấp cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
“Không có việc phân cấp, ủy quyền đến 2-3 cấp vì sẽ phá vỡ nguyên tắc ủy quyền và phê chuẩn”- Chủ tịch Quốc hội nói đồng thời khẳng định trình tự, thủ tục phân cấp, ủy quyền, điều kiện phải rất chặt chẽ, bảo đảm công khai, minh bạch để quản lý được.
Chủ tịch Quốc hội cũng thông tin: các dự thảo Nghị quyết này đã được chuẩn bị công phu, cơ bản đạt được sự đồng thuận khá cao. Nếu được Quốc hội đồng ý thông qua theo trình tự, thủ tục rút gọn tại Kỳ họp này, Chủ tịch Quốc hội cho rằng sẽ tạo động lực mới cho sự phát triển của các địa phương. Đồng thời góp phần hỗ trợ công tác phòng, chống dịch và phục hồi phát triển trong thời gian tới vì ở đây không chỉ có vấn đề nguồn lực mà còn có các cơ chế, chính sách, thể chế rất quan trọng.
| Cần cơ chế tạo động lực mới cho các địa phương tiếp tục phát triển Chủ tịch Quốc hội đánh giá Hải Phòng là địa phương nằm trong tam giác phát triển của phía Bắc, là một trong những cực tăng trưởng của phía Bắc . Thời gian qua, Hải Phòng đã có những bứt phá mạnh mẽ cả về tăng trưởng kinh tế, thu ngân sách, kết cấu hạ tầng, xây dựng nông thôn mới… 9 tháng đầu năm nay, trong điều kiện khó khăn của dịch bệnh nhưng Hải Phòng vẫn tăng trưởng 12,28%. Cả nước đang phấn đấu đến năm 2030 đạt mức thu nhập bình quân đầu người từ 5 - 7.000 USD thì Hải Phòng đặt mục tiêu vượt 16.000 USD. Nhu cầu, tầm nhìn của Hải Phòng đến năm 2045 không chỉ là cực tăng trưởng nữa mà trở thành động lực tăng trưởng của khu vực và cả nước. Cạnh đó, Hải Phòng phấn đấu là một trong những địa phương hoàn thành sớm nhất mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa và trở thành thành phố tầm cỡ trong khu vực. Năm 2019, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết riêng về phát triển TP. Hải Phòng với sự chuẩn bị hết sức công phu. + Thừa Thiên Huế, trước đây đã có Nghị quyết đặt mục tiêu đưa Thừa Thiên- Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Sau 10 năm thực hiện, Thừa Thiên- Huế đã đạt được những bước phát triển tốt. Tuy nhiên khu vực nông thôn khó có thể đạt tiêu chí Thành phố trực thuộc Trung ương nên Bộ Chính trị đã có quyết sách mới, xây dựng Thừa Thiên- Huế trở thành thành phố di sản trực thuộc Trung ương với cốt lõi là cố đô Huế. Các tiêu chí của thành phố di sản trực thuộc Trung ương cũng sẽ khác và cần có cơ chế chính sách đặc thù để hỗ trợ Thừa Thiên- Huế đạt được mục tiêu này. + Thanh Hóa là nơi Bác Hồ lúc sinh thời nhiều lần vào thăm, Bác từng nhận xét: “Thanh Hóa đất rộng, người đông, của cải nhiều chỉ thiếu sự sắp đặt và thu xếp”. Vừa qua, Thanh Hóa đã trình Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết phấn đấu trở thành một cực trong tứ giác phát triển ở khu vực phía Bắc bao gồm Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh - Thanh Hóa. Cạnh đó, khu vực miền Tây Thanh Hóa còn rất khó khăn như huyện Mường Lát. + Nghệ An là địa phương có diện tích lớn nhất, dân số đứng thứ tư cả nước, có nhiều tiềm năng phát triển nhưng cũng còn nhiều khó khăn, nhất là các huyện miền Tây Nghệ An. Thanh Hóa và Nghệ An cũng là hai địa phương khởi đầu của phong trào xây dựng nông thôn mới cấp thôn, bản và hiện đang được nhân rộng ra cả nước. Đây là sáng kiến rất đặc thù của hai địa phương này. Với điều kiện và yêu cầu phát triển thực tiễn của từng địa phương như vậy, Chủ tịch Quốc hội cho rằng cần thiết phải có cơ chế, chính sách để tạo động lực mới cho các địa phương tiếp tục phát triển. |
